Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Hoe je een briljant finance model in elkaar zet nieuws
9 juni 2015 | Pierre Pieterse

Bij briljante business modellen draait het om excelleren op het fundament, in de zorg, in voeding maar ook in finance, zo betogen de auteurs van het boek Briljante business modellen in finance. En dat betekent het consequent doorvoeren van het zorgvuldig gekozen business model en om permanente waardecreatie.

De antwoorden op de volgende vragen leiden bijna automatisch tot een strak geraamte waar omheen een passend business model kan worden gedrapeerd.

-- Gaat het beter met klanten, medewerkers, aandeelhouders en de maatschappij omdat wij er als organisatie zijn? (adresseert de merkessentie)

-- Begrijpen we waarom we bestaan en zijn we nog steeds trouw aan die opdracht? (adresseert het hoger doel van het bedrijf en raakt aan de merkwortels)

-- Hebben we naast het borgen van ons voortbestaan ook een offensief uitdagend doel? (adresseert de ‘BHAG’, de beroemde Big Hairy Audacious Goal, en daarmee de merkbelofte)

-- Zijn we transparant, betrouwbaar en solide voor de toekomst? (adresseert de kern- en merkwaarden)

-- Zijn onze beloften en kwaliteiten zichtbaar in voorbeelden die klanten begrijpen en waar ze elkaar over vertellen? (adresseert kernwaarden en het ‘merkbewijs’)

-- Kennen we onze doelgroep goed en hebben we een sterkere positie dan onze concurrenten bij de doelgroep waarop wij focussen? (adresseert de merksegmenten, oftewel de effectiviteit van de segmentatie)

-- Begrijpen klanten wat ze van ons krijgen en is dat relevant voor ze? Zouden klanten vandaag weer voor ons kiezen en ons aanbevelen bij andere klanten? (adresseert de klantwaarde)

-- Hebben we contact met onze klanten op basis van de menselijke maat waarin we samen de gewenste oplossing vormgeven? (adresseert een van de operationele aspecten, de levering)

-- Hebben we een gestroomlijnde operatie met de noodzakelijke technologie en kennis om aan ieders verwachtingen te voldoen? (adresseert een ander operationeel aspect, de interne organisatie en performance)

-- Zouden aandeelhouders vandaag weer voor ons kiezen en ons aanbevelen bij andere aandeelhouders? (adresseert de aandeelhouderswaarde)

-- Zouden werknemers vandaag weer voor ons kiezen en ons aanbevelen bij andere werknemers? (adresseert de werknemer en zijn welbevinden)

-- Zou de maatschappij ons steun geven als we vandaag opnieuw zouden starten met wat we nu allemaal doen? (adresseert de waarde voor de maatschappij)

Als het antwoord op al deze vragen ‘ja’ kunt antwoorden, dan heeft u eigenlijk al een briljant business model, en is periodiek onderhoud voldoende. Als dat niet zo is, dan weet u wat u te doen staat, want al deze vragen stellen is meteen het beantwoorden!

(In de september editie van Managementboek Magazine een uitgebreid interview met Jeroen Kemperman, een van de auteurs van Briljante business modellen in finance; en in de juli editie van Management Summaries is een samenvatting van dit boek opgenomen.)

Jennifer op ’t Hoog: ‘In de zorg leren we slecht van elkaar’ interview
23 juni 2014 | Ronald Buitenhuis

Als er één sector is die de huidige politieke discussie dicteert, is het wel de zorg. De timing van het boek Briljante businessmodellen in de zorg, baanbrekende benaderingen voor een betere en betaalbare zorg, is derhalve in zichzelf ook briljant. Al ontzorgt het boek niet alle zorgproblemen, opvallend is wel dat het boek snel in de top van goed verkopende boeken is terechtgekomen.

Two down, two to go. Jeroen Kemperman, Jeroen Geelhoed en Jennifer op ’t Hoog (Achmea Zorg) brachten eerder Briljante businessmodellen, een bijzondere benadering voor betere business uit. Een soort standaardwerk dat over alle sectoren gaat. In het tweede deel van wat een vierluik moet worden, wordt puur ingezoomd op de zorgsector. Net als in deel één werd de wereld afgestruind op zoek naar inspirerende voorbeelden voor Briljante businessmodellen in de zorg. Daarmee zijn de auteurs nog niet klaar. Ze hebben nog meer plannen. In 2015 willen ze het boek Briljante Businessmodellen in de finance-wereld uitbrengen, en weer later moet er nog één komen over briljante modellen in de voeding. Dat moet dan ook meteen het sluitstuk zijn.

Keuzes maken

De theorie in deel één was: er zijn drie wetmatigheden die businessmodellen briljant maken. Stel een visie vast en maak een heldere merkpositionering. Doe dat volhardend en tot slot, laat alle stakeholders profiteren. Gelden die wetmatigheden ook voor de zorgsector? Business en zorg, is dat eigenlijk niet als vloeken in de kerk. Volgens Jennifer ’t Hoog is dat niet het geval. ‘We zijn tot de conclusie gekomen dat die wetmatigheden uit deel één ook voor de zorg gelden. Natuurlijk is de zorg geen sector voor harde zakelijkheid zoals de snelle jongens in financiële instellingen. Toch zie je ook hier dat als de zorg betaalbaar wil blijven, dat er keuzes gemaakt moeten worden. Wat doe ik wel en wat doe ik niet. Visie dus. En ook hier geldt dat je er voor alle stakeholders moet zijn: de medewerkers, de patiënt, eventueel financiers… Een businessmodel beoordeel je niet alleen financieel. Juist omdat er in de zorg vaak geen winst mag worden uitgekeerd, is het tegelijk wel moeilijker geld van buiten aan te trekken en is het des te belangrijker dat activiteiten zichzelf financieren. De zorg zal daarvoor steeds meer bedrijfsmatig moeten gaan kijken, dus is het niet zo gek dat ze ook aan de criteria van briljante modellen uit de profitsector moeten voldoen.’

Silver sneaker program

Briljante Businessmodellen in de zorg biedt een theoretisch kader en is doorspekt met voorbeelden. Verdeeld over vijf doorbraakgebieden worden twintig internationale cases behandeld. Eén ervan is Ryhov in Zweden. Dialysepatiënten moeten soms drie keer per week naar het ziekenhuis. Dat kost de patiënt veel tijd, is een inbreuk op hun dagritme en kost ook het ziekenhuis veel menskracht en middelen. Jennifer op ’t Hoog: ‘Ryhov heeft patiënten nu geleerd hoe ze zelf kunnen dialyseren. Dat kost minder voor het ziekenhuis en de patiënt kan beter zijn eigen ritme plannen. Dus beter voor alle stakeholders.’ Ander voorbeeld uit het boek is Healthways. Healthways laat zich betalen door werkgevers, verzekeraars en overheden op basis van gezondheidsresultaten. Aanname: als preventie beter werkt, blijven mensen gezonder en zijn ze dus productiever en maken minder zorgkosten. Op ’t Hoog: ‘Ze hebben daar het ‘silver sneakers programma’ ontwikkeld (gekscherend: sportschoenen voor bejaarden). Samen sporten en gezonder leven. Het briljante eraan is dat je mensen verantwoordelijk maakt voor de eigen gezondheid en ze daarbij kunt helpen door die partijen te laten betalen waar gezondheidswinst geld voor waard is.’

Minister Schippers

Het boek is voor Nederland goed getimed. De zorguitgaven vormen het hart van de politieke discussie. Alom wordt geprobeerd die zorgkosten in te dammen en nieuwe businessmodellen zouden daarbij kunnen helpen. Aan Jennifer op ’t Hoog de vraag of als minister Schippers dit boek leest, ze dan direct het antwoord heeft op alle zorgvragen? ‘Briljante Businessmodellen in de zorg is vooral een inspiratieboek, met casussen die de zorg verder kunnen helpen. Geen blauwdruk om alle problemen op te lossen. Vooropgesteld, de Nederlandse zorg is uniek in de wereld. Er zijn maar weinig landen waar we het zo goed hebben geregeld. Maar om dat systeem betaalbaar te houden, is er nog wel een flinke weg te gaan. De casussen bieden handvatten om zorg kwalitatief goed en betaalbaar te houden. In Nederland moeten verschillende doorbraken in de zorg worden gerealiseerd, en de briljante businessmodellen in dit boek hebben dat al gedaan. Daar kunnen we, en dus ook de politiek, zeker van leren.’ De andere kant van de medaille is dat er dus kennelijk ook veel niet (of minder) briljante modellen zijn. Wat gaat er vaak fout in de huidige zorgdiscussie? Jennifer op ’t Hoog: ‘Een van de conclusies in het boek is dat het lerend vermogen binnen de zorg matig ontwikkeld is. We leren slecht van elkaar. De zorg lijdt erg aan het ‘not invented here’ syndroom. Andere conclusie is dat de zorg veel meer keuzes moet maken over wat je wel en niet doet. Terug naar de kernwaarden van briljante modellen: wat is de visie, hoe voer ik die volhardend uit en hoe maak ik alle stakeholders gelukkig? Willen we mensen in de zorg goed helpen en de zorg ook betaalbaar houden, moeten er keuzes gemaakt worden. Moeten we ook slimmer gaan werken. In de casussen in het boek hebben alle partijen heldere keuzes gemaakt. In de beschreven voorbeelden zie je organisaties die voor hetzelfde geld fundamenteel meer zorg leveren van betere kwaliteit en/of met veel meer impact op de gezondheid. Dat leveren ze zelf, maar bijvoorbeeld ook door klanten en patiënten een structureel andere rol te geven in het managen van de zorg en gezondheid voor zichzelf en anderen.’

Nederland

Heeft Nederland eigenlijk genoeg bedrijven – zorg of geen zorginstanties – met briljante businessmodellen? Co-auteur Jeroen Kemperman (Achmea Zorg): ‘Nou, misschien ligt er in die zin wel een verscholen boodschap in de boekenreeks. Ik denk dat Nederland meer zou moeten willen. In Nederland gaat het nog altijd te goed om echt tot veranderingen te komen. En niet slecht genoeg om echt te moeten veranderen. Er lijkt een soort verlamming te zijn waarin mensen denken dat het wel goed komt als je maar niet beweegt. Dat geldt voor bedrijven, maar ook voor medewerkers. Die kiezen vaak voor de zekerheid van werk, brood en het kunnen betalen van de hypotheek. Meer mensen en bedrijven uit de grote grijze middenmoot zouden top moeten willen worden. De wereld beter maken en daarmee waarde creëren voor alle betrokkenen incluis jezelf. Nederland zit net als veel sectoren en toonaangevende westerse multinationals in de lastige laatste fase. Enerzijds moet je je wortels bewaren, en tegelijkertijd vernieuwen. Dat is vaak verlammend. Ook de grootste en meest machtige bedrijven zoals Shell kunnen in de problemen komen als ze er niet in slagen voldoende draagvlak in de maatschappij te krijgen. Bedrijven als Apple en Facebook zullen zichzelf steeds opnieuw moeten uitvinden. Een sector als telecom zal misschien af moeten van het verkopen van tikken en in plaats daarvan steeds meer verdienen met dienstverlening en distributie zoals het faciliteren van betalingsverkeer via de telefoon. Briljante businesmodellen zijn er voor mensen/organisaties die de ambitie hebben de regels van het spel te veranderen en hele markten op hun kop te zetten. Dat begint bij je visie, of zoals Bruce Springsteen in Dancing in the dark dichtte: ‘You can’t start a fire withhout a spark.’ Gezien de zorgdiscussie van dit moment, kan ook de Nederlandse zorg wel een vonkje briljantie gebruiken.¶

Een case uit Briljante Businessmodellen in de zorg

Hoe vulde tandarts Patrick Lund de drie fasen van een briljant businessmodel in?

Fase 1: Lund heeft zijn praktijk drastisch omgegooid toen hij tot het inzicht kwam dat zijn praktijk moest bijdragen aan het geluk van mensen (patiënten, medewerkers, zichzelf). Het aantal zelfmoorden onder tandartsen is honderd keer hoger dan gemiddeld. En patiënten denken ook al niet in de eerste plaats aan geluk als ze een tandarts in gedachten nemen.

Fase 2: Lund ging echt luisteren en kwam erachter wat mensen ongelukkig maakt bij de tandarts. Vervolgens heeft hij al deze ongeluks- en angstervaringen omgedraaid in gelukservaringen. Ook heeft hij eisen gesteld aan het gedrag van zijn klanten. Ze moeten wel hun best doen om goed voor hun gebit te zorgen. Met dit alles is de gehele opzet van de traditionele tandartsenpraktijk radicaal overboord gegooid.

Fase 3: Klanten betalen wel wat meer dan bij andere tandartsen, maar ze zijn bereid om daar 800 kilometer voor te reizen. Lund heeft de toon gezet wat betreft optimale service en is daarmee een inspiratiebron voor veel andere organisaties, ook buiten de gezondheidszorg.

Kanttekening bij dit model door Jennifer ’t Hoog: ‘De prijzen van Lund liggen hoger omdat hij meer service biedt. In het kader van solidariteit en toegankelijkheid kan men er echter vraagtekens bij zetten. De volgende code die Lund zou moeten kraken om een nog briljanter businessmodel te maken is: hoe kunnen we het toegankelijk maken voor letterlijk iedereen?’

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden