Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Leiderschap in ontwikkeling - 'Buitengewoon lezenswaardig'
29 augustus 2018 | Rob Govers

Het eerste Nederlandstalige studieboek over leiderschap voor het HBO is een schot in de roos. In vogelvlucht behandelt hogeschooldocent Thecla Goossens in zeven hoofdstukken Leiderschap in ontwikkeling.

Buitengewoon lezenswaardig komen alle relevante thema’s aan bod: de oorsprong, definities en theorieën over leiderschap. Goossens zoomt in op de meest invloedrijke denkers. Het boek is overigens een aanrader voor coaches en trainers. Daarover later meer.

Leiderschap is bij vlagen verworden tot een modebegrip en aan inflatie onderhevig. De auteur schept orde en nuanceert dit beeld door bondige hoofdstukken met de titels ‘wat is leiderschap?’ en ‘wat doet de leider?’.

Ethiek schuwt zij niet: er zijn immers goede en slechte leiders. Een foto illustreert de Machiavelliaanse - lees slechte - leider vertolkt door de nietsontziende politicus Frank Underwood in de serie House of Cards. Kevin Spacey, inmiddels van zijn voetstuk gestoten vanwege de beschuldiging van seksueel grensoverschrijdend gedrag door de #MeToo beweging. En daarmee is hij verworden tot een gevalletje niet-integer leiderschap in de optiek van de auteur van dit artikel.

Het boek maakt duidelijk dat de definitie van leiderschap aan de tijdsgeest onderhevig is en daarmee voortdurend in beweging. De definitie van leiderschap die mij aanspreekt is afkomstig van Blanchard: ‘Leiderschap is het vermogen mensen zodanig te beïnvloeden dat hun capaciteiten ten goede komen aan het algemeen belang’. De laatste twee woorden is een moreel element. Neem de vorige en huidige Amerikaanse president als illustratie. Beiden hebben een totaal verschillende moraal. Overigens wordt in vakkringen betwist of het moreel element bij leiderschap hoort.

Leiderschap is onlosmakelijk verbonden met macht en het hebben van invloed. Onder macht verstaat Goossens ‘het vermogen de loop der dingen naar je hand te zetten’. Zij onderscheidt drie soorten macht. De eerste is formele macht op basis van gezag, een positie of een functie. Expertisemacht, op basis van kennis en ervaring, is een tweede vorm van macht. De laatste vorm van macht is referentiemacht. Het betreft dan invloed op basis van eigenschappen die door volgers gewaardeerd worden. Immers, geen leider zonder volgers. Meteen wordt dan aan social media gedacht en wordt de invloed van leiders gemeten aan het aantal volgers op Twitter en Instagram.

Verder dan het eenrichtingsverkeer van ‘likes’ gaat het doorgaans niet bij dit eerste type van volgers. Goossens noemt de volgers in organisaties het tweede type volgers. In feite gaat het dan om de ondergeschikten. Het derde type zijn de volgers die dat uit eigen beweging doen. Zij die zich in hun gedrag en opvattingen laten beïnvloeden door een leider. Voor milieubewegingen, dierenactivisten of de LHBT-gemeenschap gaat het om een cumulatie aan soorten macht èn type volgers.

Een boek schrijven vanuit didactisch perspectief is aan Thecla Goossens toevertrouwd. Ieder hoofdstuk van ‘Leiderschap in ontwikkeling’ begint met de behandeling van relevante begrippen en halverwege ieder hoofdstuk doemen reflectievragen op. Aan het eind treft de lezer literatuursuggesties en filmtips over leiderschap. De trailers van de filmtips zijn te vinden op de digitale backstage. Een samenvatting van de hoofdstukken is uitermate handig voor de multitaskende student met een overschot aan tijdgebrek. Middels een unieke studiecode is er toegang tot online studiehulp. Zo kan een student een portfolio opbouwen en de opgedane kennis toetsen.

Wie van modellen en van diagrammen houdt, wordt op zijn of haar wenken bediend. Ze geven de essentie van een theorie weer en voor een coach/trainer, zoals ikzelf, is dat superhandig. Goossens bespreekt het gedachtegoed van de grote leiderschapsdenkers. Van de Oostenrijkse pionier Peter F. Drucker tot ‘onze eigen’ Jitske Kramer, bekend geworden met organisatielessen uit de antropologie, komen aan bod. Drucker mag wel de grondlegger worden genoemd van het moderne gedachtegoed aangaande leiderschap. ‘Leadership is a we-thing’. ‘They think “team”’. Hierin schuilt impliciet een moreel element.

Niet alleen voor studenten, ook voor coaches en trainers, is het laatste hoofdstuk over persoonlijk leiderschap zinvol. De auteur verwijst naar modellen uit de NLP en bijvoorbeeld van Stephan Covey die behulpzaam zijn om te werken aan de aloude zegswijze uit de Griekse oudheid, een inscriptie in de tempel van Apollo in Delphi, ‘Ken Uzelf’.

Rob Govers is Register Loopbaancoach (RL) I NOLOC Gecertificeerd Loopbaanprofessional I Gespecialiseerd in loopbaancoaching, duurzame inzetbaarheid, outplacement en re-integratie in het publieke domein en het openbaar bestuur.

Leiderschap in ontwikkeling - 'Ook zeer behulpzaam voor trainers en adviseurs'
5 juli 2018 | Han van der Pool

Leiderschap is een onderwerp waar sinds mensenheugenis over wordt gefilosofeerd en geoordeeld. Thecla Goossens is erin geslaagd om een fraai leerboek over dit onderwerp samen te stellen

Een search met het woord ‘leadership’ bevat in een minimum van tijd 663.000.000 hits. Het woord Leiderschap levert in een halve seconde 3.180.000 hits op (Google). Leiderschap is een proces waarbij een individu een groep van individuen beïnvloedt om een bepaald doel te bereiken. Vaak is dit iemand die een leidinggevende positie heeft binnen de desbetreffende groep, maar dit is geen vereiste.

Van leidinggevenden wordt in de huidige VUCA-tijd steeds meer verwacht. Een leider is niet langer de persoon die de taken verdeelt en het proces overziet. De leider moet goed kunnen anticiperen op de vele complexe ontwikkelingen in de markt en is verantwoordelijk voor het motiveren van de medewerkers. Het is een lastig onderwerp en het is moeilijk er de vinger op te kunnen leggen, laat staan om er een alles omvattend leerboek over samen te stellen.

De ene leider is een visionair die focust op ‘de goede dingen doen in plaats van de dingen goed doen’. De andere leider werkt mee met het team en houdt praktisch de doelen in de gaten. De situationeel leider bekijkt elke situatie voordat hij besluit hoe leiding te geven. Thecla Goossens heeft het onderwerp leiderschap uiteengerafeld en vertaald in een overzichtelijk boek met 7 hoofdstukken.

Ieder hoofdstuk bevat een heldere uiteenzetting van het hoofdthema zoals o.a. wat leiderschap is. Het karakter en de eigenschappen van een leider en ook moreel leiderschap. Veel bekende goeroes illustreren de hoofstukken. Zo is er in het boek plaats voor de inzichten van Jim Collins, Stephen Covey en Peter Drucker. Ook Nederlandse denkers over leiderschap worden aangehaald. Ik ben blij dat Manfred Kets de Vries, Jaap Boonstra en Mathieu Weggeman ook een plek hebben gekregen in dit leerboek.

De hoofdstukken bevatten ook kleine opdrachtjes die behulpzaam zijn bij het zelf nadenken en een eigen visie te ontwikkelen aan de hand van concrete voorbeelden uit films en uit de actualiteit. Dit is het eerste Nederlandstalige studieboek over leiderschap voor het hoger onderwijs. De editie is geschikt voor colleges in de propedeuse- en de hoofdfase van opleidingen als Toegepaste Psychologie, Human Resource Management, Social Work, Facility Management, Bedrijfskunde en gerelateerde economische opleidingen.

Ik heb Leiderschap in ontwikkeling met plezier gelezen en vind het boek ook zeer behulpzaam voor trainers en adviseurs die het belang van leiderschap proberen uit te leggen, te coachen en te trainen. Ik kijk alvast uit naar de tweede editie en hoop dat er dan aandacht zal worden besteed voor de theorie van Agile Leadership van Ron Meyer en Ronald Meijers.

Han van der Pool is een zeer ervaren talent ontwikkeling professional. Zijn expertise is te herleiden tot kennis uit de vakgebieden arbeids- en organisatiepsychologie, organisatiekunde en projectmanagement, aangevuld met ruim vijfendertig jaar ervaring als talentmanager, trainer/coach en adviseur in het bedrijfsleven. Zijn missie is een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van organisaties door het mobiliseren van het menselijk potentieel.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden