Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Wij wijzen u graag op het volgende
Door drukte zijn de levertijden van PostNL aangepast en kan uw pakket vertraging oplopen. Door de Brexit kan de levering van Engelse boeken vertraging oplopen.
12 oktober 2009 | Peter de Roode

De verwachting is dat leidinggevenden steeds meer paradoxen moeten kunnen hanteren: d.w.z. schijnbare tegenstrijdigheden weten te combineren tussen aspecten van het menselijk vlak en de zakelijke inhoud. Lenette Schuijt bespreekt vijf veel voorkomende paradoxen op een zeer verdiepende manier. De zakelijke kant is inmiddels voldoende vertegenwoordigd in organisaties, maar hoe nu de ziel er in aan te brengen? Ze beantwoordt de vraag: 'Wat vraagt het van leiders om ziel en zakelijkheid met elkaar te verbinden?'

Het boek verscheen voor het eerst in 2001 en kent inmiddels de achtste druk. In de tussenliggende jaren is er zeer veel veranderd, aldus de auteur, hetgeen voldoende aanleiding vormde voor een geheel herziene versie. De vormgeving is fraai, mede door de vele kleurenafbeeldingen.

'Met ziel en zakelijkheid' gaat over het hanteren van paradoxen en vereist van de beoefenaar dat hij de gebruikelijke manier van kijken kan loslaten. Er worden vijf paradoxen uitvoerig besproken. De eerste is de spanning tussen wat mensen van binnen voelen en wat ze naar buiten uitdragen. De auteur gebruikt een mooi citaat van Max Weber om dit duidelijk te maken: 'Het innerlijk leven van de mens is irrelevant.' De tweede paradox gaat over de spanning tussen wie mensen zijn, en wat ze doen. Mensen worden immers nog steeds geselecteerd op wat ze doen en veel minder op wie ze zijn. De derde paradox laat de spanning zien tussen het doel, en de weg ernaartoe. Beide zijn onlosmakelijk verbonden maar de auteur laat zien dat mensen soms het uitgangspunt kiezen dat het doel de middelen heiligt en daarmee de weg als het ware verloochenen. De vierde paradox gaat over de spanning tussen loslaten en controle houden. Een spanning die veel leiders zullen herkennen maar desondanks maar zo moeizaam weten te hanteren. Leiders willen namelijk wel de controle houden maar vaak niet de verantwoordelijkheid nemen. Tot slot gaat de vijfde paradox over de verbinding tussen individualiteit en gemeenschap. Het gevaar van doorgeslagen individualiteit wordt gepareerd wanneer we beginnen te beseffen dat er sprake is van wederzijdse afhankelijkheid.

Van elke paradox worden de kenmerken en de dilemma's beschreven waarna de auteur in de laatste paragraaf van elk hoofdstuk bespreekt hoe de verbinding gelegd kan worden. Hoe prettig het boek ook leest en hoe fraai het ook is uitgegeven, toch wil ik een kritische kanttekening plaatsen. Door het ontbreken van samenvattingen krijgt het boek iets ongrijpbaars. Als lezer moet je soms terugslaan om te zien waar je ook al weer meer bezig was. De schrijfster lepelt met het grootste gemak de ene anekdote na de andere op, maar daardoor wordt het soms wat onoverzichtelijk voor de lezer. Dat wordt alleen nog maar versterkt wanneer de auteur in een overzicht aankondigt welke paragrafen zij gaat beschrijven en dan niet consequent deze paragraaftitels hanteert. Wie kan leven met het ontbreken van deze zakelijkheid, heeft een inspirerend boek in handen dat kan helpen de ziel in organisaties terug te laten keren.

Complete make-over voor Met ziel en zakelijkheid
29 juli 2009 | Pierre Spaninks

Er is veel veranderd sinds Lenette Schuijt acht jaar geleden als een van de eersten in Nederland het belang naar voren bracht van inspiratie en zingeving op de werkplek. De kredietcrisis maakte eens te meer duidelijk dat alleen maar sturen op resultaat en rendement funest is. Steeds meer organisaties vragen zich af hoe ze een gezond evenwicht kunnen bereiken. De nieuwe editie van Met ziel en zakelijkheid staat vol inspirerende voorbeelden.

Zelf is Lenette Schuijt de eerste om het toe te geven. Sinds de in leiderschap gespecialiseerde organisatiekundige in 2001 haar boek Met ziel en zakelijkheid in de markt zette, heeft de wereld niet stilgestaan. Was er acht jaar geleden nog alle reden om een krachtig pleidooi te houden voor meer inspiratie en zingeving op de werkplek, anno 2009 is in heel wat meer organisaties het besef aanwezig dat zakelijke prestaties hand in hand moeten gaan met oog voor mensen en processen.

De eenzijdige oriëntatie op resultaat en rendement die kenmerkend was voor het tijdperk van de aandeelhouderswaarde, heeft definitief afgedaan. Net zoals de economische realiteit inmiddels al die sympathieke bedrijfjes de das om heeft gedaan die dachten het te kunnen redden met alleen maar aandacht voor mensen en processen. Een beetje manager beseft tegenwoordig dat het er om gaat een gezonde balans te bereiken tussen beide oriëntaties. Maar hoe? Alle reden dus om het nog steeds behartenswaardige maar wel wat gedateerde ‘Met ziel en zakelijkheid’ een complete make-over te geven.

Inhoudelijk heeft Schuijt geprobeerd om met behoud van haar oorspronkelijke gedachtengoed aansluiting te vinden bij de veranderde realiteit in organisaties. De geactualiseerde uitgave is minder een pleidooi voor bezielde zakelijkheid geworden en meer een staalkaart van wijzen waarop dat als nieuwe, integrale oriëntatie tot uiting kan komen. Het eerste waar we dat als lezer dat aan zien is het grote aantal voorbeelden van leiders die van dag tot dag bezig zijn bezieling en zakelijkheid met elkaar verzoenen.

In het begin is het nog even schrikken: een confrontatie met achtereenvolgens Frederick Taylor, Karl Marx, Hannah Arendt en Jürgen Habermas gaat niemand in de kouwe kleren zitten. Maar daarna wordt het al snel interessanter. Eerst komen we ‘good old’ Allard Stikker tegen, die al midden jaren tachtig als voormalig RSV-topman economische eisen probeerde te koppelen aan ecologische bewustwording. Dan Nicolas Hayek, die met het merk Swatch de zieltogende Zwitserse horloge-industrie nieuw leven inblies. Een eindje verder Howard Shultz, die na een adempauze terugkeerde bij Starbucks om de oorspronkelijke waarden van het bedrijf in ere te herstellen: koffie en klanten. En wat te denken van Bill Gore, die in de jaren vijftig de grondslag legde voor Goretex en die daar lang voordat zelfsturing in de mode kwam een matrixstructuur invoerde van teams waarbinnen mensen op projectbasis met elkaar samenwerkten? Of van Ronald Bakker en Ninande Thio die niet ophouden het concept van Bagels & Beans te vernieuwen zodat hun koffie- en broodjeszaken niet alleen veel lekkers verkopen maar ook een toonbeeld van duurzaamheid zijn? En dat is maar een greep uit de tientallen cases waarmee Schuijt haar punt maakt en de lezer de weg wijst.

Behalve dat ‘Met ziel en zakelijkheid’ inhoudelijk is gereviseerd, is het boek ook in een nieuw jasje gestoken. De vormgeving is aangepakt door Waterlanders Design, dat de voor uitgeverij Scriptum karakteristieke stijl heeft bedacht van uitgaven in het brede 175x215 mm formaat met een opgevulde, wat plastic aandoende hardcover en een binnenwerk met royale opmaak en een overdaad aan illustraties. Daar moet je van houden. Wat ons betreft werkt het beter voor de boeken van de zelf ook nogal extraverte futuroloog Adjiedj Bakas dan voor die van de toch wat ingetogener Lenette Schuijt. In de keuze van het beeldmateriaal zijn overigens zowel de hand van de uitgever herkenbaar (met in de lijn van zijn fonds veel ongecompliceerde stockfotografie) als die van de auteur (met afbeeldingen van kunstwerken die wat meer inspanning van de toeschouwer vragen). Wat hier en daar tot opvallende stijlbreuken leidt, maar dat terzijde.

Ondanks de praktische oriëntatie en de nuchtere toon (waarvoor onze complimenten) is ook het vernieuwde ‘Met ziel en zakelijkheid’ geen how-to-boek. Wie op zoek is naar gedetailleerde richtlijnen en stappenplannen om binnen zijn of haar organisatie aandacht te vragen voor bezieling en zingeving of om dat vorm te geven in nieuw praktijken, kan beter te rade gaan bij Schuijts eerdere De kracht van bezieling en het bijbehorende ‘Praktijkboek’. Met ziel en zakelijkheid is er meer om te laten zien wat er vandaag de dag allemaal mogelijk is. En dat is meer dan menigeen geneigd zal zijn te denken.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden