Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
CATS CM versie 4 - 'Hoort in de boekenkast van iedere contractmanager'
1 mei 2020 | Peter Streefkerk

En dan staat je boek ‘CATS CM versie 4' ineens op nummer 2 in de top 10 van Managementboek.nl . Met op nummer 1 een boek van Jos Burgers, een van de best scorende managementboeken schrijvers van de laatste jaren.

Het gebeurde een aantal weken geleden en zal alleen de frequente en goed oplettende bezoekers van de website zijn opgevallen. Een boek over een specialistisch onderwerp, want zo mag je het boek van Gert-Jan Vlasveld en Linda Tonkes wel noemen, zo hoog in de managementboeken-lijst. Een bijzonder moment waar beide auteurs ongetwijfeld én terecht van hebben genoten.

CATS CM versie 4' gaat over nog steeds over contractmanagement
Het oorspronkelijke boek van mede-auteur Gert-Jan Vlasveld (geschreven toen met Jan van Beckum) dateerde uit 2008 en heette ‘Contractmanagement voor ICT op basis van CATS CM'. Via de tweede uitgave ‘CATS CM editie 2014' resulteerde het begin dit jaar in een vierde geheel herziene druk met een nieuwe titel ‘CATS CM versie 4' waarbij Linda Tonkes aanschoof als mede-auteur. Ook dit boek gaat nog steeds over contractmanagement, maar dat is niet de eerste gedachte die bij je opkomt. Als je het zoekwoord ‘contractmanagement' intypt op de website van Managementboek.nl staat het boek niet in de lijst van gevonden boeken over dit onderwerp. Daarmee doen de auteurs zichzelf nog steeds te kort, want vanzelfsprekend gaat dit boek wel degelijk over contractmanagement.

Van werken aan contracten naar contracten die werken
De eveneens gewijzigde ondertitel ‘van werken aan contracten naar contracten die werken' geeft evenmin heel duidelijk aan dat het om contractmanagement gaat, maar is wel zeer goed van toepassing op de inhoud van het boek. Te vaak werd contractmanagement in het verleden namelijk nogal technocratisch en vanuit het systematisch werken door contractbeheer aangevlogen. Die tijd ligt achter ons, dat maakt het lezen van dit boek heel erg duidelijk. Contractmanagement is een vak geworden. Een vak dat voor een groot deel door ervaren professionals wordt uitgevoerd en een wezenlijke bijdrage levert aan de performance van een bedrijf of organisatie. Mits de contracten een bijdrage leveren aan de doelstellingen waarvoor de contracten oorspronkelijk zijn afgesloten.

Alles komt aan bod
Het boek bestaat nog steeds uit vier delen en trapt in het eerste deel af met de visie van de auteurs op proactief contractmanagement. Daarmee geven ze je als lezer een kader voor het professioneel of professioneler contractmanagement binnen je organisatie neerzetten. In het tweede deel stappen de auteurs vervolgens over naar de vier pijlers van CATS CM, die zij beschrijven en nader toelichten. De onderwerpen die zij hierin op hoofdlijnen uitwerken, komen later in het boek uitgebreider aan bod. Het derde deel beschrijft hoe je de onderdelen van CATS CM in de dagelijkse praktijk toe kunt passen. Het vierde en laatste deel tenslotte behandelt het implementeren, meten en verbeteren van contractmanagement.

Verschillen met de vorige uitgave
Het meest opvallende verschil met de eerdere twee boeken is dat Gert-Jan Vlasveld en Linda Tonkes tien contractmanagement essentials (CM Essentials) nu beter benoemen en uitwerken. Deel 3 van het boek wint daardoor aan kracht, mede door een bijna verdubbeling van het aantal pagina's (van 40 naar 79 pagina's). Daarnaast introduceren ze een beperkt aantal nieuwe begrippen soms met nieuwe namen waaronder DOP (De Overeengekomen Prestatie), AOC (Alle Overige Contract afspraken) en de aan de PDCA-cyclus toevoegde ‘Conclude' stap in het contractmanagement proces. Verder werken ze het CATS CM Maturity Model (CCMM) iets gedetailleerder uit, maar voor het gevoel helaas nog niet genoeg. Aan het eind van het boek ontbreekt deze keer jammer genoeg de literatuurlijst om nog wat wijzer te worden en is de definitielijst een stuk korter geworden.

Eerbetoon
Achter in het boek is meer dan terecht plaats ingeruimd voor een uitgebreid ‘In memoriam' gewijd aan Jan van Beckum, mede-grondlegger van de CATS CM methodiek, het bedrijf CM partners en mede-auteur van de eerder aangehaalde twee boeken over deze methodiek. In 2015, inmiddels met pensioen, overleed hij. Zijn geest leeft echter, zoals dat zo mooi heet, voort in de ‘Jan van Beckum-scriptieprijs'. Een jaarlijkse prijs voor de beste scriptie over het onderwerp contractmanagement. Met deze prijs beoogt CM Partners jonge talenten te inspireren en te stimuleren om op een vernieuwende manier naar contractmanagement te kijken en zo een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van het vak. Voorwaar een zeer mooi en lovenswaardig streven.

Eindoordeel
Het boek ‘CATS CM versie 4' is volledig, wel iets minder omvangrijk dan zijn voorganger (190 in plaats van 218 pagina's), en beschrijft nog steeds uitgebreid en duidelijk alle aspecten van het onderwerp contractmanagement aan de hand van het CATS CM model. Het boek biedt met name de meer ervaren contractmanager zeer veel aanknopingspunten om de contractmanagementfunctie naar een hoger niveau te tillen. Daarmee verdient het boek (wederom) een plek in de boekenkast van iedere contractmanager, ook als je één van de eerdere exemplaren al hebt staan. Tenslotte zou het ook niet misstaan op de literatuurlijst van contractmanagement opleidingen die men momenteel in Nederland verzorgt.

Peter Streefkerk is eigenaar van Starck Training & Development en Respect Inkoopconsultancy. Hij houdt zich bezig met interim management, advisering, projectmanagement, training en coaching op het gebied van contractmanagement en inkoop. Hij is auteur van de boeken Inkopen voor Dummies, Inkoop en een groot aantal artikelen over contractmanagement en inkopen. Volg Peter op Twitter. Hij is verder auteur van de boeken Inkopen voor Dummies, Inkoop en een groot aantal artikelen over inkopen. Zijn recensies verschenen eerder op www.inkopers-cafe.nl

CATS CM versie 4 - 'Onderscheidt zich in positieve zin'
31 maart 2020 | Bart Verbrugge

In februari 2020 is een nieuwe versie van de methode CATS CM® voor contractmanagement gepubliceerd, versie 4. De eerste versie van deze methode werd in 2008 gepubliceerd en versie 3 dateerde uit 2014. De versie 4 is ontwikkeld door een nieuwe auteur, Linda Tonkes, in samenwerking met Gert-Jan Vlasveld die medeauteur was van de eerdere versies.

De methode is op diverse punten inhoudelijk verbeterd ten opzichte van editie 2014, in reactie op de maatschappelijke veranderingen, zoals de behoefte aan snellere besluitvorming en sturing, het toenemend aantal contracten, de wijzigende samenwerkingsvormen en de toenemende specialisatie van organisaties.

Een belangrijk verschil met de voorgaande versie is dat in deze nieuwe uitgave de tekst toegankelijker is geschreven, op een wijze die de professionals zal aanspreken. Velen zullen zich beter herkennen in de nieuwe benamingen van de rollen op het gebied van contractmanagement. Zo is de rol ‘project-/servicemanager' omgedoopt tot ‘realisatie- en verificatiemanager'. Daarmee wordt nu duidelijker onderscheid gemaakt met de in organisaties reeds bestaande rollen van projectmanager en servicemanager. Er wordt veel aandacht besteed aan de wijze waarop de contractmanager interactie heeft met de realisatie- en verificatiemanager.

Dit is een van de wijzigingen die bevestigt dat contractmanagement een belangrijk aandachtsgebied zou moeten zijn binnen organisaties. En het zal velen aanspreken dat de methode CATS is ontwikkeld op basis van bewezen best practices die door de auteurs zijn verzameld en geanalyseerd bij de consultancy-opdrachten en trainingen die zij voor veel organisaties hebben uitgevoerd. Daarmee is CATS CM een welkome aanvulling op de methoden en frameworks die in veel organisaties worden toegepast, zoals ITIL en de verschillende projectmanagementmethoden, en die weliswaar aangeven dat het maken en beheren van contracten belangrijk is, maar dit niet verder uitwerken.

In het CATS versie 4 boek wordt op basis van enkele casussen onderbouwd dat er een positieve businesscase kan zijn voor een investering in beter contractmanagement; dit wordt gekoppeld aan het volwassenheidsniveau van een organisatie op het gebied van contractmanagement.

Het boek heeft een duidelijke structuur. Nieuw bij deze versie 4 is de onderverdeling in vier ‘pijlers' bij de beschrijving van de methode. Een sterke verbetering is dat, in pijler 2, uitgebreider aandacht wordt besteed aan de rollen op het gebied van contractmanagement. Het onderwerp ‘Contractmanagement essentials' (CM Essentials) komt in de plaats van de ‘Contract essentials' in CATS versie 3. Deze CM Essentials zijn uitgewerkt in tien processen volgens de stappen Initiate, Plan, Do, Check, Act/Adjust en Conclude. In pijler 4 worden het contractmanagementproces en de contractmanagementscenario's en hun onderlinge relatie beschreven.

Het grootste deel van het boek bestaat uit een beschrijving van de toepassing van de methode, op basis van de tien CM Essentials. Ook dit is een mooie verbetering ten opzichte van versie 3 waar de beschrijving van de toepassing van CATS was gebaseerd op de stappen Initiate, Plan, Do, Check, Act/Adjust en Conclude. Zo zie je maar weer dat ook voor best practice methodes sprake kan zijn van progressie naar hogere volwassenheidsniveaus.

Het laatste deel van het boek, dat gaat over het implementeren, meten en verbeteren van het contractmanagement, geeft aan de lezer handvatten om te bepalen hoe ver men in de eigen organisatie is met het inrichten en toepassen van een contractmanagementproces, en of en hoe dit kan worden verbeterd.

De tekst van CATS CM versie 4 is geschreven in ‘gewone mensen'-taal. Daarmee onderscheidt het zich in positieve zin van andere publicaties op het gebied van contractmanagement, waar de ontoegankelijke stijl van de juristen-taal vaak overheerst, zoals Fundamentals of Contract and commercial Management van IACCM, de International Association for Contract and Commercial Management.

12 juni 2015 | Peter Streefkerk

Het aantal boeken over contractmanagement in het Nederlandse taalgebied is op één hand te tellen. De oogst is mager, terwijl de behoefte aan vakliteratuur groot is bij contractmanagers, inkopers en contractbeheerders, die een volgende stap willen zetten in hun eigen ontwikkeling en die van hun afdeling.

Een van de beschikbare boeken is ‘CATS CM editie 2014’ van de auteurs Jan van Beckum en Gert-Jan Vlasveld. Bij de titel ‘CATS CM editie 2014’ denk je echter niet direct aan contractmanagement. Daarmee doen de auteurs Jan van Beckum en Gert-Jan Vlasveld zichzelf te kort, want het boek gaat wel degelijk over contractmanagement. Op dit moment is het zelfs het meest uitgebreide Nederlandstalige boek dat verkrijgbaar is. Dat illustreert de ontwikkeling van dit nog jonge vakgebied of beter gezegd: het gebrek aan ontwikkeling.

Het oorspronkelijke boek dateert uit 2008 en heette toen ‘Contractmanagement voor ICT op basis van CATS CM’. Een hele mond vol voor een boektitel, maar het maakte wel direct duidelijk waar het boek over ging. De insteek van dit boek was gericht op het managen van ICT-contracten, bezien vanuit de positie van de leveranciers. Toch was het boek met deze insteek zijn tijd al ver vooruit. Met de nieuwe uitgave van het boek verdubbelt de omvang, wordt de invalshoek ICT los gelaten en contractmanagement ook bezien vanuit de positie van de opdrachtgever.

Met die nieuwe invalshoek heeft het boek ‘CATS CM editie 2014’ duidelijk aan waarde gewonnen. Het is aantrekkelijk geworden voor een breder publiek en dat zal het aantal verkochte boeken goed doen. Een contract wordt namelijk afgesloten tussen leverancier én opdrachtgever. Het schept verplichtingen naar beide partijen. Dit in tegenstelling tot de opvatting van nog steeds veel opdrachtgevers, dat een leverancier ‘gewoon moet doen wat wij als opdrachtgever met hem hebben afgesproken’. Dat dit niet terecht is komt op meerdere punten in het boek tot uitdrukking, als de doelstellingen en belangen van beide contractpartijen worden vergeleken. Die blijken vaak overeen te komen.

Het boek bestaat uit vier delen en trapt in het eerste deel af met de visie van de auteurs over contractmanagement. Daarmee wordt een aanzet gegeven om contractmanagement binnen je organisatie professioneel te kunnen neerzetten. In het tweede deel wordt de methode CATS CM beschreven en nader toegelicht. De onderwerpen die hierin worden uitgewerkt, komen enigszins ongestructureerd aan bod, maar worden wel goed behandeld. Het derde deel beschrijft welke zes stappen onderdeel uitmaken van CATS CM en hoe deze stappen moeten worden gezet. Het vierde en laatste deel behandelt tenslotte de implementatie en professionalisering van contractmanagement. Noodzakelijk om van de denk-fase in de doen-fase terecht te kunnen komen.

Het boek ‘CATS CM editie 2014’ is volledig, en beschrijft uitgebreid en duidelijk alle aspecten van het onderwerp contractmanagement. De vele voorbeelden die genoemd worden illustreren de (praktijk)ervaring van beide auteurs. Ze bieden zowel de beginnende als de meer ervaren contractmanager en contractbeheerder voldoende aanknopingspunten voor verdere professionalisering van het onderwerp en/of hun afdeling binnen de organisatie. Daarmee verdient het boek op dit moment een plek in de boekenkast van iedere contractmanager en contractbeheerder.

4 maart 2009 | Nico Beenker

Als gevolg van het verlies op contracten leidt de winstderving van de ICT-sector op € 2,5 miljard, becijferen Jan van Beckum en Gert-Jan Vlasveld. Veel problemen komen volgens de auteurs voort uit contracten die leveranciers niet hadden moeten wíllen of mógen aangaan. Dit verlies kan gereduceerd worden door het gebruik van de methode die in 'Contractmanagement voor ICT op basis van CATS CM' beschreven staat. Dit boekje is primair geschreven voor ICT-leveranciers die hun contracten succesvol, lees winstgevend, willen nakomen.

In het voorwoord van 'Contractmanagement voor ICT op basis van CATS CM' verbazen Jan van Beckum en Gert-Jan Vlasveld zich over het feit dat de ICT-sector het 'tot voor kort zonder een gedocumenteerde methode voor contractmanagement moest stellen.' Een contract is een afspraak tussen twee of meer partijen, waardoor er over en weer rechten en plichten ontstaan. De ene partij moet een prestatie leveren. De andere partij heeft recht op deze prestatie. De aandacht van dit compact geschreven boekje gaat vooral uit naar de leverende partij, de ICT-sector.

Het boek bestaat uit drie delen. Deel 1 is een introductie van contractmanagement en een korte beschrijving van de methode CATS CM. CATS staat voor Contract Administration & Tracking Scenario's. De methode is gebaseerd op de managementcirkel van Deming die is opgenomen in een zesstappenplan. De beschrijving van de stappen is vrij summier en niet geschikt voor onervaren contractmanagers. Dat geldt eigenlijk voor het hele boek. De auteurs willen graag volledig zijn, maar dit gaat in een handzaam boekje van slechts honderd pagina's ten koste van de diepgang. En dat is logisch.

Het laatste hoofdstuk van deel 1 gaat kort in op de wederkerigheid van de contractrelatie, de relatie tussen klant en leverancier. Dit is een wat afstandelijke verhandeling over hoe contracten ontstaan. Het besteedt geen aandacht aan de achilleshiel van ieder contractmanagementtraject, namelijk een goed begrip bij de contractmanager van de bedoelingen van de contractpartijen toen ze hun handtekening zetten.

Deel 2 maakt een praktische vertaalslag naar een zestal aandachtsgebieden van de contractmanager, te weten: contractomgeving; contractdossier; doelstellingen en resultaten; contractuele afspraken; proces- en kwaliteitsbewaking en risicobeheer. Vermakelijk te lezen is het hoofdstuk over doelstellingen en resultaten. Als IT-er verwacht je iets over het helder specificeren van contract deliverable's en het proces van acceptatie. In plaats daarvan gaat het over 'interne' contractdoelstellingen als: winstmarge op het project, extra omzet bij de klant genereren, service delivery kosten reduceren, etcetera. Enfin, de aap komt uit de mouw.

De opmerkelijke slotpassage van dit deel is die over klanttevredenheid. Klanttevredenheid is bewust buiten de taken en verantwoordelijkheden van de contractmanager gehouden en is dus ook geen 'CM essential'. De afstandelijke verklaring die de auteurs daarvoor geven, gaat in op complexe inkoopstructuren die je soms bij grote ondernemingen aantreft en is tevens gebaseerd op de door de auteurs veronderstelde taken en bevoegdheden van een contractmanager. Daarnaast is het boek op dit punt niet helemaal consequent, maar dat is niet zo erg. 'We get the picture': er is meer te halen als je er bovenop zit.

Deel 3 is een handleiding voor CATS CM en bevat een praktische uitwerking van de zes stappen die zeker de moeite waard is. Wat ik daarbij mis, is iets wat regelt dat de contractmanager helpt te voorkomen dat leveranciers IT-contracten aangaan die ze achteraf gezien beter niet hadden moeten wíllen of mógen aangaan. In mijn ervaring weten organisaties vaak niet precies wat ze kopen en is het in het belang van de IT-leverancier om ze daar pas achter te laten komen wanneer het contract gesloten is. Dat dit binnen de IT gangbaar is, blijkt ook wel weer uit 'Contractmanagement voor ICT op basis van CATS CM'. Gewetensvolle en vakkundige IT-ers in deze commerciële dynamiek bepalen het succes en falen van IT-projecten. De vraag hoe voorkom je falen (weglopen van IT-projectwinst) nu met CATS, is mij na het lezen niet geheel duidelijk. Toch is het boek de moeite waard. Zeker ook voor IT-opdrachtgevers.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden