Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
13 april 2012 | Eelke Pol

'Het groot strategieboek is een gids in het traject van strategiebepaling, maar mag niet verworden tot standaardreceptuur'. Een zin uit de inleiding van 'Het groot strategieboek' die een mooie karakterisering is van het door Berenschot uitgebrachte boek. Ervaringen van Berenschot-adviseurs met het ingewikkelde, maar boeiende proces van strategievorming hebben geleid tot, inderdaad, een gids voor bestuurders, managers en adviseurs. Een complete gids, bijzonder mooi vormgegeven en daarmee uitnodigend om mee op reis te gaan.

Strategische voorsprong = formuleren * mobiliseren * realiseren. Zo wordt in 'Het groot strategieboek' de samenhang beschreven tussen denken, participeren en doen. Het proces en de uitvoering zijn, bij een succesvolle strategie, onlosmakelijk met elkaar verbonden. Deze visie op het strategieproces is terug te vinden in de opbouw van het boek. Na een introductie van de Strategische Dialoog met vervolgens de uitleg van de 8 verschillende fasen van deze Dialoog, worden in het volgende deel een groot aantal modellen toegelicht, die gebruikt kunnen worden in het strategieproces. In het vierde en laatste deel besteden de auteurs aandacht aan diverse werkvormen, die bijdragen aan een optimale betrokkenheid van verschillende actoren.

Schrijven over strategie is nog relatief makkelijk, strategie succesvol in de praktijk brengen is lastiger. Daarom is de casus Dusoleil, die de rode draad door het boek vormt, zo waardevol. Dusoleil loopt, daarbij geadviseerd door, jawel, Berenschot, de acht fasen van de Strategische Dialoog door. Zowel de meer analytische en cognitieve dimensies van het strategieproces, als ook de emotionele en daarmee soms irrationele dimensie spelen hierin een rol. Deze casus is zeer bruikbaar, omdat dit de lezer prikkelt om de vertaling te maken naar de eigen praktijk.

'Het groot strategieboek' leest prima. Onderwerpen en aanpakken die voor veel lezers ongetwijfeld nieuw zijn, worden helder uitgelegd en in de juiste context geplaatst. Maar niet alleen daarom is dit een uitstekend boek. De auteurs zijn erin geslaagd om een diffuus thema als strategievorming en – implementatie in een achttal stappen overzichtelijk en 'bestuurbaar neer te zetten. 'Bestuurbaar' niet in de zin dat vóóraf de uitkomst reeds uitgetekend kan worden. 'Bestuurbaar' wel in de zin dat directie en managers grip krijgen en houden op het strategieproces en daarmee de kans op succesvolle implementatie substantieel vergroten.

Zoals bij elke 'reisgids', kunnen ook bij deze gids wat kanttekeningen geplaatst worden. Zo wordt weliswaar het aspect 'verandervermogen' genoemd, maar in de uitwerking komt dit slechts beperkt terug. En dit, terwijl het verandervermogen van een organisatie bij uitstek de haalbaarheid van ambitie en opties bepaalt. Ongetwijfeld zullen de auteurs de beperkte uitwerking van het verandervermogen verantwoorden door aan te geven dat het boek dan bijna twee keer zo dik zou worden. En daarin hebben ze gelijk. Verder vallen de keuzes op die de Berenschot-adviseurs maken over de invulling van het strategie-proces bij specifieke contexten. Zo geven zij bijvoorbeeld aan dat bij restructuring de participatie van externen laag zou zijn, terwijl de praktijk toch uitwijst dat dan juist banken, overige geldschieters, overheden en vakbonden hun stempel willen drukken op de strategie van een organisatie. Ook externe adviseurs zijn dan welkom, gezien het onvermogen van de organisatie zelf. Tot slot valt op dat het boek geen aandacht besteedt aan de inzichten en concepten uit 'De blauwe oceaan', toch één van de baanbrekende boeken over strategie in de afgelopen jaren. Misschien een grapje van de auteurs van Berenschot: in 'De blauwe oceaan' speelt Cirque du Soleil als casus een belangrijke rol... Het zijn een paar kritische kanttekeningen, die vooral illustreren dat dit een mooi en hoogwaardig boek is dat een breed publiek verdient.

Met recht mag dit boek een 'gids' worden genoemd. Is het voor bestuurders en managers hiermee voldoende om zelf 'op reis' te gaan en daarmee de externe adviseurs buiten de deur te laten staan? Met andere woorden: hebben de Berenschot-adviseurs zichzelf door het schrijven van dit mooie boek overbodig gemaakt? Het antwoord is duidelijk: nee. Het boek maakt bestuurders en managers van organisaties bewust van belangrijke aspecten van strategievorming en reikt hen een aantal inzichten aan. Hiermee worden deze bestuurders en managers in staat gesteld om vast te stellen wat wel en wat zeker ook niet 'in eigen beheer ' kan worden gedaan. Men kan zich vervolgens opstellen als zelfbewuste en 'stevige' gesprekspartner van de externe adviseur, zodat het strategieproces in co-creatie kan worden uitgevoerd. Dit leidt tot een interessante combinatie: een mooie gids met waardevolle inhoud, in handen van goed geëquipeerde reizigers, bij tijd en wijle aangevuld met een externe reisleider.

23 september 2002 | Bert Peene

'Het strategieboek', dat gepresenteerd wordt als een vervolg op het bekende 'Managementmodellenboek', wil de lastige materie van strategievorming terugbrengen tot een aantal basics. De auteurs schetsen een aantal dilemma's en valkuilen en stellen hier een overzichtelijk model met heldere praktijkvoorbeelden, hulpmiddelen en een illustratieve casus tegenover. De auteurs werken als consultant bij Berenschot.

Je zou 'Het Strategieboek' een verwaand boek kunnen noemen. Welke schrijver waagt het immers na een kleine dertig pagina's twee deskundigen aan het woord te laten die alvast een uitermate positief oordeel over het boek uitspreken, terwijl het verhaal over strategievorming nog moet beginnen. 'Het is een toegankelijk, helder en praktisch boek geworden,' meent Joep Bolweg van de Vrije Universiteit en professor Henk Volberda (Erasmus Universiteit) laat zich nog uitbundiger citeren: 'Het boek slaagt erin de bestaande wetenschappelijke theorieën voor managers en adviseurs bondig samen te vatten en te vertalen naar bruikbare handvatten voor de praktijk.' Toch zou ik de kwalificatie 'verwaand' niet graag voor mijn rekening nemen, want de loftuitingen van beide hooggeleerde heren worden in de hoofdstukken die volgen, meer dan waargemaakt.

De auteurs presenteren hun boek als een leidraad voor het succesvol doorlopen van het proces van strategievorming en implementatie, een kluif waarop menige ondernemer al zijn tanden heeft stuk gebeten. Strategie is immers een weerbarstige materie. Vooral het haast oneindig aantal modellen en instrumenten die in de loop der jaren ontwikkeld zijn, en die hun waarde ook allemaal wel bewezen hebben, maken het bijzonder lastig greep op dat proces te krijgen. Daarom hebben de auteurs voor het gemak een beperkt aantal modellen en instrumenten geselecteerd. Zonder wetenschappelijke verantwoording, maar gebaseerd op praktijkervaringen. In het kader van de gebruikswaarde is dat mooi meegenomen.

Het boek is opgebouwd uit drie delen, waarvan het tweede deel het belangrijkste is. Hierin worden de stappen in het proces van strategievorming in detail beschreven. Dat gebeurt steeds op dezelfde manier: eerste het doel van de stap, dan de proceskenmerken, de inhoudelijke aspecten, Do's en Dont's, de doorlooptijd, een verwijzing naar relevante methoden en modellen en een aantal passende quotes. Door de beschrijvingen per stap loopt een illustratieve case, waarin het proces van strategievorming op de voet wordt gevolgd. De auteurs beperken zich daarbij tot het niveau van de business unit.
In Deel 3 worden alle genoemde modellen kort weergegeven en ook hier zorgt een vaste structuur voor duidelijkheid: de essentie van het desbetreffende model, de resultaten die ermee behaald kunnen worden, de gebruikswaarde en de inzichten die Softco, het imaginaire bedrijf uit de casus, aan het model ontleend heeft. Daarbij geeft de kleur van de pagina aan bij welke stap het model gebruikt kan worden. De finishing touch van de gebruiksvriendelijkheid.

De auteurs noemen het proces van strategievorming een 'strategische dialoog'. Een gesprek met uw omgeving en uw medewerkers: lijnmanagers, high potentials en stafmedewerkers. Maar vooral ook met jezelf. Het uitgangspunt van de strategische dialoog is dat een ondernemer zelf de strategie voor zijn bedrijf bepaalt. Dat is te belangrijk om uit te besteden aan een adviseur, schrijven de auteurs terecht. Weliswaar kan deze een belangrijke meerwaarde hebben bij de inrichting en begeleiding van het proces, maar de worsteling met de materie moet u toch vooral zelf aangaan. Met 'Het Strategieboek' heeft u alle kans als overwinnaar uit die strijd tevoorschijn te komen.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden