Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
20 april 2015 | Peter Streefkerk

Waarom kopen we in? Omdat we producten of diensten nodig hebben voor onze bedrijfsvoering. Dat klinkt logisch en dat is het ook. Toch maken we ook bij het inkopen de zaken soms ingewikkelder dan noodzakelijk is. We vergeten wat de oorspronkelijke bedoeling was van het inkopen. In het boek ‘Verdraaide organisaties’ dat Wouter Hart in samenwerking met Marius Buiting heeft geschreven wordt het raadsel opgelost waarom we af en toe de weg kwijt raken en hoe we die weer terug kunnen vinden.

Het boek trapt af met een anekdote uit het schaatsen waarmee de auteurs treffend weergeven hoe we steeds verder van de werkelijkheid af raken. Hoe we ons dagelijks leven (de leefwereld) waarin we ons werk doen steeds meer beheersbaar proberen te maken door regels en procedures toe te voegen (de systeemwereld). Daardoor denken we niet meer na en vergeten we de kern van de zaak waarvoor we werken (de bedoeling). We weten niet meer wat de oorsprong is van onze organisatie.

Het (organisatie)model dat Wouter Hart en Marius Buiting hiervoor gebruiken gaat uit van drie cirkels. Het hart van het model wordt gevormd door de bedoeling, de eerste cirkel. Daar omheen bevindt zich de leefwereld, de tweede cirkel. Het geheel wordt afgerond door de systeemwereld die weer om de leefwereld heen ligt, de derde cirkel. Bij veel organisaties ligt de focus op de systeemwereld. De gedachte hierachter is dat als we de systeemwereld helemaal in orde maken, de mensen in de leefwereld ‘vanzelf’ de goede dingen gaan doen. Ze bereiken dan tenslotte waarvoor de organisatie is opgericht, de bedoeling.

Van binnen naar buiten organiseren in plaats van buiten naar binnen
In de praktijk blijkt echter dat de meest succesvolle organisaties precies andersom denken. Ze beginnen met de bedoeling en ondersteunen die richting hun medewerkers met een aantal principes voor klantgericht denken en werken. Denken vanuit het klantperspectief, vergroten van eigenaarschap bij de klant en organiseren samen met de klant. Het zijn deze simpele principes die het mogelijk maken dat medewerkers hun verantwoordelijkheid kunnen en willen nemen. Ter completering richten die succesrijke organisaties een systeemwereld in die ondersteunend is en blijft. Deze manier van organiseren leidt tot een hogere klantwaardering, een grotere medewerkerstevredenheid en veel betere financiële resultaten.

Als we deze organisatiefilosofie projecteren op de inkoopprofessie zien we een zelfde verbeteringspotentieel. Een bedrijf of organisatie heeft behoefte aan producten of diensten voor haar bedrijfsvoering. Die producten of diensten moeten ingekocht worden bij leveranciers. In sommige gevallen zelf gemaakt of zelf uitgevoerd als het diensten betreft. Dat is de leefwereld vanuit inkoopperspectief. Moeilijker kan het niet zijn, inkopen is geen raketwetenschap. Toch verzinnen we als inkopers steeds meer regels en procedures om ervoor te zorgen dat onze collega’s zich voegen naar het inkoopbeleid. Aangevuld voor wat betreft de overheidsinkopers door af en toe vrij ingewikkelde aanbestedingswetgeving. Onze collega’s zullen en moeten zich hieraan houden. De systeemwereld wordt ook voor inkopers steeds belangrijker en overvleugelt hun leefwereld.

‘Verdraaide organisaties’ kun je qua insteek vergelijken met het boek ‘Begin met het waarom’ van Simon Sinek. Wouter Hart refereert daar ook aan en vermeld dat het boek in dezelfde periode is geschreven. De voorbeelden die je in het boek aantreft zijn zo duidelijk en schrijnend dat het te gênant voor woorden is, dat mensen hun systeemwereld leidend laten zijn boven hun leefwereld en bedoeling van hun organisatie. Terug naar de basis zal voor veel inkopers in de private sector al een hele uitdaging zijn, voor inkopers in de publieke sector lijkt het een mission impossible. Toch is dit mooi verzorgde boek ook voor hen een aanrader om zich weer bewust te worden waarom ze doen wat ze doen

In Focus: 'Verdraaide organisaties'
6 december 2013 | Nienke van Oeveren

Met 'Verdraaide organisaties' bieden Wouter Hart en Marius Buiting houvast aan iedereen die met minder krampachtige beheersbaarheid betere resultaten wil halen. Met herkenbare voorbeelden en een krachtig basismodel. Wat vinden de klanten van Managementboek.nl van dit boek?

Ruud van Laar
Management consultant bij QNH

Verdraaide organisaties – Terug naar de bedoeling schept een praktisch begrippenkader om een vaak moeilijk onderwerp te ontdoen van wolligheid en bruikbaar te maken op de werkvloer. Drie begrippen spelen daarbij een rol. De bedoeling, vergelijkbaar met de missie van een organisatie. De leefwereld, als ontmoetingsruimte van de klant en de uitvoerende professional. En als laatste de systeemwereld, vergelijkbaar met procedures en regeltjes.

Door deze begrippen met elkaar in relatie te brengen en aan de hand van voorbeelden duidelijk te maken hoe deze werelden met elkaar in verbinding staan, laat Wouter Hart zien hoe een organisatie kan omgaan met variatie in de klantvraag. Maar ook hoe je onbedoelde effecten van maatregelen kunt voorkomen. Mijn inziens zijn deze begrippen een waardevol hulpmiddel om organisaties weer terug te brengen naar de essentie van hun bestaansrecht.

Verder worden er in ieder hoofdstuk handreikingen gedaan om het verdraaien van de organisatie ook uitvoerbaar te maken. Een aanrader.

8,5

Edwin Maas
Projectmanager bij Imtech

Wouter Hart gaat aan hand van eenvoudige modellen in op het thema beheersingsparadigma’s, waarbij hij vanuit praktische en herkenbare voorbeelden bruggetjes slaat naar sport, zorg, bedrijfsleven enzovoort. Zijn schrijfstijl is prettig, genuanceerd en to-the-point, bovendien is het boek op originele wijze geïllustreerd.

Is er inhoudelijk veel nieuws? Nee, dat niet echt. Maar toch is dit boek leuk en nuttig om te lezen, omdat het vanuit een breed perspectief specialistische literatuur en bestaande inzichten in een nieuw verband brengt. Op die manier functioneert het als kapstok. Jammer daarbij is dat de boektitels niet worden genoemd, hooguit de naam van de auteur. Echter iedereen kan zijn voordeel doen met de vele vragen waarmee de schrijver uitdaagt tot nadenken.

8

Janneke Stegink – de Graaff
Kwaliteit: ontwikkelen en verantwoorden bij Siza

Bij het lezen van het boek dacht ik regelmatig: dit is precies wat ik zie gebeuren en wat ik denk, wat heerlijk dat Wouter Hart en Marius Buiting dit zo helder hebben opgeschreven. Ze beschrijven een mechanisme dat overal terugkomt.

Het boek sluit ook aan bij de principiële keus die de organisatie waar ik werk heeft gemaakt om de dienstverlening vorm te geven: vanuit de unieke cliënt en zijn vraag. Verdraaide organisaties geeft woorden en handvatten om bij dilemma’s in de praktijk te onderzoeken welke beweging wordt gemaakt. Slagen we erin om de ondersteuning vanuit de bedoeling – cliëntgedreven – vorm te geven of laten we de systeemwereld onbedoeld bepalen? Het boek nodigt ook uit tot reflectie bij jezelf: wat is nu mijn bedoeling en wat heb ik daarbij nodig uit de systeemwereld?

8

21 januari 2013 | Nico Jong

We hebben veel aan Frederick Taylor en zijn 'Principles of Scientific Management' te danken. De afgelopen honderd jaar zijn bijna alle organisaties met zijn gedachtegoed aan de slag gegaan en in grote delen van de wereld heeft dat geleid tot een enorme welvaart. Meer recent echter, zien we in organisaties steeds meer gedoe ontstaan. Zaken lopen vast als zij te maken krijgen met complexiteit en dynamiek. Maakbaarheid, planning en beheersbaarheid voeren nog altijd de boventoon in management- en organisatieland. Deze manier van denken heeft een omwenteling nodig om te kunnen werken in die samenhangende, gecompliceerde en sterk bewegende omgeving. 'Verdraaide organisaties' van Wouter Hart biedt daar een handreiking voor.

Onze wereld is lang niet zo maakbaar en beheersbaar als we denken. De bedrijfsvoering is ingewikkeld geworden, er is enorm veel bureaucratie, met dito regels en procedures en naast de lijnorganisatie staan omvangrijke stafafdelingen. Dat heeft volgens Wouter Hart te maken met het verdraaien van de denkrichting in organisaties. Hij verklaart dit aan de hand van de leefwereld en de systeemwereld. In de leefwereld gaat het over het hier en nu, over feitelijk gedrag met al zijn inter- en intrapersoonlijke dynamiek. In de leefwereld ontmoeten professional en klant elkaar. Om de leefwereld heen hebben we een systeemwereld gecreëerd, een weergave van de leefwereld, zoals een plattegrond de weergave is van de weg. Die systeemwereld bestaat uit allerlei afspraken over hoe je in de leefwereld zou moeten werken en ligt vast in beleid, regels, procedures, instructies, etc. Al deze elementen in de systeemwereld zeggen iets over het hier en nu in de leefwereld, maar kennen het hier en nu niet. De systeemwereld hebben we ingericht om ons werk in de leefwereld te vergemakkelijken. Als de systeemwereld in onze organisatie af is, doen we in de leefwereld automatisch de goede dingen en bereiken we waarvoor de organisatie bestaat: haar bedoeling.

De dominante denkrichting loopt van systeemwereld, via de leefwereld naar de bedoeling. Succesvolle organisaties en leiders denken echter precies andersom. Bij alles wat zij doen, beginnen zij bij de bedoeling. Die krijgt veel betekenis en wordt geladen met leidende principes. Daaromheen organiseren zij een krachtige leefwereld waarin medewerkers een sterk gevoel van eigenaarschap hebben en zich verantwoordelijk voelen. Ter ondersteuning daarvan richten zij een systeemwereld in, die ook ondersteunend blijft. Dit is de natuurlijke denkrichting. De natuur en dus ook de menselijke natuur gedraagt zich van binnen naar buiten.

In onze hang naar maakbaarheid en beheersbaarheid zijn we afgedwaald van die natuurlijke denkrichting. De mens is immers superieur aan de natuur en meent daarom te moeten ingrijpen. Het gevolg is een vaak te grote en te complexe systeemwereld die leidend is gemaakt ten opzichte van de leefwereld. De professional moet dan passen in de mal van de systeemwereld. Professioneel handelen in het hier en nu wordt dan niet meer gehonoreerd. Voldoen aan regels en procedures is belangrijker. Het eigenaarschap van de professional verdwijnt en hij gaat leiden aan beroepszeer.

Maakbaarheid en beheersbaarheid zijn dus een illusie. De dominante systeemwereld leidt in onze tijd tot een virtuele wereld die op zichzelf staat. Die virtuele wereld is niet langer verankerd in de bedoeling van de organisatie en hoeft ook geen echte resultaten te hebben in de leefwereld. Beheersing gaat dan om vastzetten, vastpakken, onder controle houden, voorschrijven en dichttimmeren. Wat we nodig hebben is een omdraaiing in ons denken naar de meer natuurlijke manier die start vanuit de bedoeling en daar een leefwereld bij zoekt om die bedoeling waar te maken, gesteund door een beperkte systeemwereld. Hoe? Lees dat zelf in 'Verdraaide organisaties'. Een juweel van een boek. Op een begrijpelijke en inzichtelijk manier geschreven.

2 januari 2013 | Eric van Arendonk RM

'Terug naar de bedoeling' is de ondertitel van 'Verdraaide organisaties' van Wouter Hart, op zich is het woord bedoeling een raar woord wat ik niet direct kon plaatsen. Dit werd door het lezen van het boek al vrij snel weggenomen. Het gaat erom dat processen binnen organisaties nogal eens weglopen van wat er nu eigenlijk er mee bedoeld werd.

Tijdens het lezen van 'Verdraaide organisaties' hoorde ik in het nieuws de berichtgeving over de waarnemingen van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid. Men klaagde dat de aanbevelingen uit rapportages van een aantal ernstige gebeurtenissen nog steeds niet zijn omgezet in acties. Het ging met name om de registratie van slachtoffers. Persoonlijke gegevens, de aard van de verwondingen en de naam van het ziekenhuis waar het slachtoffer naar toe gedirigeerd wordt. Ook een hulpverlener kwam aan het woord en die zei heel simpel, onze eerste prioriteit is hulp verlenen aan alle slachtoffers en dat zijn er meer dan dat er hulpverleners zijn. Dat is de bedoeling van hulpverlener zijn. In het boek tref je meer voorbeelden aan. De auteur toont aan dat we soms wel een beetje doorgeslagen zijn en dat procedures tot doel verheven worden. Hij maakt hier een mooie brug naar de missie van de organisaties maar ook naar de zogenaamde Lean processen waar alles terug wordt geredeneerd naar dat wat waarde toevoegt. Een verpleegster kan minder werk doen in vergelijking met 10 jaar geleden omdat er een hoop administratie bijgehouden moet worden. Maar wat voegt dat toe aan het verzorgen van patiënten?

Naast de constatering van dit zo herkenbare verschijnsel komt de auteur, in het tweede gedeelte van het boek, ook met handreikingen om dit proces te keren. Hij noemt het zelf van buiten naar binnen redeneren vervangen door van binnen naar buiten. Met het laatste bedoelt hij dat je vanuit de bedoeling moet blijven redeneren en acteren. Mocht tijdens het lezen de boodschap niet helemaal geland zijn, dan zal zeker de vergelijking achterin het boek, van het verschil van buiten naar binnen redeneren ten op zichte van van binnen naar buiten redeneren, het helder maken. Hierin staat wat je minder moet gaan doen en wat meer. Bijvoorbeeld; Je moet minder het systeem als houvast voor de organisatie laten fungeren ten opzichte om meer de bedoeling als houvast te laten fungeren. Zo ook met afdwingen ten opzichte van meer uitnodigen.

'Verdraaide organisaties' is lekker vlot geschreven en zet je aan tot denken. Je zult absoluut zaken tegenkomen die je momenteel ook in de praktijk ervaart. Het sluipt er namelijk zo snel in. Een formulier is er om ingevuld te worden, maar waar was het ook al weer voor bedoeld en is dat invullen van dat formulier nog steeds in lijn met de bedoeling van de organisatie? Het boek is daarom een aanrader voor iedereen die enige zeggenschap heeft in organisaties. Maak de bedoeling scherper en handel er naar. Zij zullen zeker voordeel hebben van dit boek, niet zozeer omdat er volstrekt nieuwe zaken in staan, want dat valt wel mee, maar meer dat je weer bewust wordt van hoe zaken nu georganiseerd zijn. Het zet het vizier weer even wat scherper. Voor mij was dat in ieder geval welkom.

7 november 2012 | Henk den Uijl

Zo eens in de zoveel tijd komt er een boek(je) voorbij waarvan het hart een klein sprongetje maakt. Een sprankje hoop misschien. Een lichtpunt. 'Verdraaide Organisaties' van Wouter Hart is zo'n boek. Hart (in samenwerking met Marius Buiting) legt onomwonden en toegankelijk uit dat veel moderne organisaties zijn vastgelopen in de systeemwereld, en zijn vergeten dat ons alledaags handelen gaat over betrokkenheid, relaties, bedoelingen en eigenaarschap. De schrijver reflecteert vanuit ervaring en gesprekken op de vraag: 'Wat is een goede organisatie en welke besturing hoort daarbij?'.

Er zijn twee werelden. De leefwereld en de systeemwereld. De leefwereld is de werkelijke wereld zoals we die ervaren, de zorg die we verlenen, het product dat we verkopen, de mensen die we ontmoeten, et cetera. De systeemwereld is de wereld die deze activiteiten in de leefwereld moet ondersteunen: een deugdelijke bureaucratie, regels, targets, enzovoorts. De ervaring die dit boek uitademt is dat veel organisaties of managers deze systeemwereld, die slechts dienstbaar zou moeten zijn aan de leefwereld, tot doel verheffen, zonder dat ze het zelf doorhebben. De boodschap is dan ook: men heeft in organisatieland de betekenis van goed organiseren geperverteerd door net te doen alsof goed organiseren (voornamelijk) een systeemactiviteit is (plannen, controle, beheersing) terwijl het in wezen een praktijk is die gericht is op gezamenlijk handelen in het hier en nu.

Met 'de bedoeling' bedoelt Hart een soort intuïtief fenomeen waarmee eigenlijk niemand het oneens kan zijn. Dit zit verscholen in onze alledaagse taal: 'Dat kan toch niet de bedoeling zijn!' Van dit alledaagse talige fenomeen maakt Hart de kern van zijn boodschap. Iedere vorm van organiseren heeft een bedoeling, een bestaansreden. Zorgorganisaties bestaan om goede zorg te verlenen. Financiële dienstverleners om deugdelijke financiële producten te verlenen. Het gaat dan ook steeds over de denkrichting: begin je te denken vanuit de bedoeling van de organisatie, of vanuit de systemen die de organisatie heeft gecreëerd?

Eigenlijk, zo zou je kunnen zeggen, is dit boek een praktische technologiekritiek. De wijze waarop systemen zich verhouden tot de leefwereld (Habermas), tools en instrumenten zich verhouden tot de betekenis van zijn (Heidegger), of hoe werk en arbeid zich verhouden tot vrij handelen (Arendt) is een breed en enorm wijsgerig thema. Het knappe van dit boek is dat het uitspraken doet die enerzijds deze thematiek wel raakt, maar anderzijds zo bescheiden is in haar formulering dat het geen onrecht doet aan de complexiteit van deze problematiek. Dit zorgt ervoor dat dit boek erg gemakkelijk leesbaar is, maar toch aanstuurt op een geweldige (organisatorische) diepgang.

Het mooiste gedeelte van het boek vind ik de zelfkennis. Hart presenteert immers een model aan zijn lezers. Deze kunnen dit model toepassen op hun organisatie. Dit zou betekenen dat de slang zich in zijn eigen staart bijt: Hart heeft juist in zijn model gepleit om minder te denken vanuit modellen. Maar zegt hij: het is niet een model dat je kunt toepassen, zoals je een bepaalde techniek toepast. 'Je ziet het pas als je het snapt', verwijst Hart naar Cruijf. Het model stuurt niet aan op implementatie (doen), maar op gedragsverandering (zijn).

Een ander pluspunt van dit boek is de vormgeving. De afbeeldingen en de tekst zijn als het ware over elkaar gelegd. De plaatjes en 'modellen' zijn allemaal speels getekend, het boek straalt daardoor één en al plezier uit.

Wat is goede besturing? Wat is een goede organisatie? Er verschijnen talloze boeken over, en eigenlijk gaan ze allemaal uitsluitend over de techniek. Eindelijk is er binnen dit thema een boek die gewoon gaat over het zijn.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden