Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20

Preview

Perspectieven op veranderen

Binnenkort verschijnt een nieuw boek van Jaap Boonstra over Perspectieven op veranderen. Hij stelt dat er geen beste manier van veranderen is, in weerwil van wat veel andere benaderingen ons doen geloven.

Kilian Bennebroek Gravenhorst | 19 april 2018 | 2-3 minuten leestijd

In Boonstra’s optiek vraagt elke verandering doordachte en afgewogen keuzes van professionals. Zij denken zorgvuldig na over de aanpak die bij een specifieke veranderopgave past en stemmen hun eigen handelen daarop af. Dit gepuzzel vormt de essentie van het verandervak.

Ik kan me goed vinden in deze visie op het vak. In lijn daarmee zou ik me ook goed moeten kunnen vinden in de stelling dat het ene perspectief op weerstand niet beter is dan het andere. Dat is maar ten dele het geval. Ik hou van de verschillende conceptuele brillen waarmee we naar weerstand kunnen kijken. Daarover zo meer. M’n moeite zit ‘m in de term die veel wordt gebruikt. In het vak en zeker ook in de praktijk gaat het veel over weerstand tegen verandering. Dit begrip zorgt ervoor dat we vanuit een vertekend perspectief over onze aanpak gaan nadenken. Zonder dat je je het in de gaten hebt maakt dat de weerstand vervolgens juist groter.

In elke verandering zijn er mensen die wat willen. Die vormen zich een beeld van een wenselijke of noodzakelijk toekomst, verzamelen mensen om zich heen die daar ook wat in zien, zetten een traject of proces in gang en gaan vrolijk of hoopvol aan de slag. Zij komen onvermijdelijk anderen tegen die anders denken over de verandering die zij voor zich zien. In definities van weerstand komt dat anders denken voort uit de wens om de status quo te handhaven, zelfbescherming, bescherming van belangen, onbegrip of onzekerheid. We vatten deze andere gedachten te makkelijk samen onder de term weerstand tegen verandering.

M’n moeite met dit begrip is voor een deel taalkundig. Tegen suggereert oppositie, het polariseert. Voor je het weet heb je voor- en tegenstanders. Verandering is een algemeen begrip en tegelijk beladen. We weten niet over welke verandering het gaat en we weten wel dat het bij veel mensen de associatie oproept dat zij iets niet goed doen of hebben gedaan. Voor een ander deel is het lastige dat weerstand een begrip is dat sterk naar personen wijst. Als je niet uitkijkt heb je een manager die iets in beweging wil zetten, zijn er medewerkers die dat ook zien zitten en zijn alle anderen tegen hén. Als je dat dan persoonlijk opvat en niet vanuit je rol, dan heb je flinke spanning om op te lossen.

Iets andere taal helpt al om een ander perspectief te introduceren. Weerstand als gevolg van verandering maakt dat het begrip meer uitnodigt tot onderzoek. Dat onderzoeken is precies wat er naar mijn idee voor zorgt dat je de weerstand niet groter maakt, maar beter begrijpt. Het is ook een goed alternatief voor de opvatting dat weerstand vraagt om actie. Onderzoeken is ook een actie, maar levert andere resultaten dan ‘optreden’ tegen weerstand of het idee dat je ongewenste reacties op verandering als manager of veranderaar ‘even kan oplossen’. Het begint met echt snappen wat er gaande is. Vervolgens kun je doordacht handelen.

In Perspectieven op veranderen lees je meer over het omgaan met weerstand. Daarnaast geven Jaap Boonstra, André Wierdsma, Deanne den Hartog, Léon de Caluwé, Hans Vermaak, Henk Volberda en Rob van Es zeven andere perspectieven op veranderen.

Over Jaap Boonstra

Prof. dr. Jaap Boonstra is hoogleraar Organisatiedynamiek aan ESADE Business School in Barcelona. Hij is tevens visiting professor ‘Organizational change’ bij WU (Vienna University for Economics and Business). In Nederland is Jaap Boonstra verbonden aan de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB).

Over Deanne den Hartog
Prof. Dr. Deanne den Hartog is hoogleraar Organizational Behavior bij de Amsterdam Business School van de Universiteit van Amsterdam. Ze schreef enkele boeken en meerdere artikelen over inspiratie en leiderschap.
Over Léon de Caluwé

Léon de Caluwé was sociaal psycholoog. Hij werkte als trainer en adviseur van onderwijsmanagers bij het Katholiek Pedagogisch Centrum. Daarna was hij lid van de Adviesraad Voortgezet Onderwijs, een niet-ambtelijk adviesorgaan dat de minister van Onderwijs adviseert over beleidsonderwerpen. Daarnaast werkte hij als expert regelmatig voor de OECD en voor de Raad van Europa. Na een korte periode bij de SIOO kwam hij in 1988 bij Twynstra Gudde. Léon de Caluwé overleed in juni 2019.

Over Hans Vermaak
adviseur, docent en onderzoeker. Hij schreef met Léon de Caluwé het handboek 'Leren veranderen'.
Over Henk Volberda
Prof. Dr. Henk Volberda is hoogleraar Strategisch management en ondernemingsbeleid aan de RSM, Erasmus University. Hij schreef ondermeer het internationaal veel geprezen boek Building the Flexible Firm, in het Nederlands uitgegeven onder de titel De flexibele onderneming.
Over Rob van Es

Rob van Es is filosoof en gespecialiseerd in de samenhang van cultuur, ethiek en politiek in organisaties en professies. Hij doet daarnaar onderzoek en geeft daarin onderwijs aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast is hij zelfstandig trainer en adviseur in het stellen van organisatiediagnoses en in het nemen van morele besluiten.

Over André Wierdsma

Prof. dr. André Wierdsma is emeritus hoogleraar Management en Organisatie aan Nyenrode Business Universiteit en aan China Europe International Business School (CEIBS) in Shanghai, China.

Over Kilian Bennebroek Gravenhorst

Dr. Kilian Bennebroek Gravenhorst is organisatieadviseur bij PlusPulse en associé bij Sioo. Hij is gespecialiseerd in complexe veranderingen en gefascineerd door de vraag hoe mensen daarin een betekenisvolle rol kunnen vervullen. Hij schreef onder andere het boek Beweging in veranderende organisaties.

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

Boek bij dit artikel

Jaap Boonstra, Deanne den Hartog, Léon de Caluwé
Perspectieven op veranderen

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden