Zakboek Proces-verbaal en Bewijsrecht 2019-2020 - ALLEEN VOOR POLITIE

VOORWOORD 5
ACTUALITEITEN 6
GEBRUIKTE LITERATUUR 23
GEBRUIKTE AFKORTINGEN 24

1 INLEIDING
1.1 Begripsomschrijving pv25
1.2 Doel en belang van het pv25
1.3 Waarheidsvinding strafbaar feit26
1.4 Toezicht op opsporing en gezagsverhoudingen26
1.5 Kritiek op betrouwbaarheid pv/gevaren van pv27
1.6 Soorten pv’s28
1.7 Pv aanvraag dwangmiddel28
1.8 Eind-pv29
1.9 Beslissingen na eind-pv29
1.10 Werkzaamheden OvJ32
1.11 Politierechter33
1.12 Meervoudige kamer34
1.13 De RC: taken en bevoegdheden34

2 VERBALISERINGSPLICHT
2.1 Inleiding38
2.2 Verbaliseringsplicht algemeen38
2.3 Verbaliseringsplicht bij bijzondere opsporingsbevoegdheden40
2.4 Definiëring opsporingsonderzoek40
2.5 Verbaliseringsplicht bij onderzoek dat aan opsporing voorafgaat41
2.6 Verbaliseringsplicht bij opsporing41
2.7 Niet ten spoedigste opmaken van een pv42
2.8 Afschermprocedure/afscherm-pv44
2.9 Aanwijzing opmaken pv tegen onbekende daders45

3 OPSPORINGSBEVOEGDHEID DIVERSE OPSPORINGSAMBTENAREN
3.1 Opsporingsbevoegdheid algemeen opsporingsambtenaren46
3.2 Opsporingsbevoegdheid KMar46
3.3 Opsporingsbevoegdheid bijzondere opsporingsdiensten48
3.4 Opsporingsbevoegdheid boa’s50
3.5 Territoriale bevoegdheid opsporingsambtenaar53
3.6 HulpOvJ’s54

4 TOEZICHT EN OPSPORING
4.1 Inleiding56
4.2 Twee petten56
4.3 De Algemene wet bestuursrecht (Awb)57
4.4 De toezichthouder en gebruik van bevoegdheden57
4.5 Verbaliseringsplicht59
4.6 Toezicht en opsporing59
4.7 Misbruik/voortgezette toepassing van bevoegdheden60
4.8 Binnentreden en voortgezette toepassing62
4.9 Het pv62

5 VORMVEREISTEN PV
5.1 Eisen aan vormgeving64
5.2 Inhoudsopgave en doorlopende nummering64
5.3 Samenvatting pv65
5.3.1 Overzicht vrijheidsbenemende dwangmiddelen66
5.3.2 Overzicht toegepaste bijzondere opsporingsbevoegdheden67
5.3.3 Voorbeeld bewijsoverzicht67
5.4 Afschriften72

6 INHOUDSEISEN PV
6.1 Inleiding73
6.2 De aan het pv gestelde eisen73
6.3 Omschrijving verbalisant74
6.4 Extra eisen voor de boa74
6.5 Persoonlijk opgemaakt74
6.6 Gedagtekend75
6.7 Ondertekend75
6.8 Opmaken op ambtseed of ambtsbelofte76
6.9 Redenen van wetenschap79
6.9.1 Redenen van wetenschap: verbalisant79
6.9.2 Redenen van wetenschap: getuige/aangever81
6.9.3 Redenen van wetenschap: verdachte82
6.10 Decor en context82
6.11 Voorwaarden pv dwangmiddel84
6.11.1 Waarom is verdachte verdacht?84
6.12 Vaststelling identiteit verdachte85
6.13 Bestanddelen van het strafbare feit87
6.14 Datum en plaats87
6.15 Relevante onderzoeksbevindingen/ambtshandelingen87
6.16 Verzwijgen onderzoeksbevindingen/ambtshandelingen89
6.17 Geweld/gebruik boeien vermelden in het pv90
6.18 Genoemde bijlagen bijvoegen91
6.19 Wijzigingen en toevoegingen pv91
6.20 Rechten verdachten92
6.20.1 Mededelingen aan verdachten92
6.20.2 Informeren anderen over aanhouding verdachte94
6.20.3 Consultatierecht/verhoorbijstand96

7 CONCRETE TIPS VOOR HET PV
7.1 Algemene tips vooraf105
7.2 Tijdstippen in 24 uursaanduiding opnemen105
7.3 Aangifte/verklaring op andere datum dan pleegdatum105
7.4 Ophouden voor uitreiken gerechtelijk stuk105
7.5 Melden reden vertraging106
7.6 Pv’s in zaak tegen medeverdachte106
7.7 Gebruik de juiste juridische terminologie107
7.8 Stoptekens107
7.9 Uitingen die verklaringsvrijheid getuige kunnen belemmeren109
7.10 Kennisnemen processtukken door benadeelde110
7.11 Onrechtmatig verkregen bewijs: niet altijd bewijsuitsluiting110
7.12 Aanhouding buiten heterdaad: eisen pv110
7.13 Pv door hulpOvJ111
7.14 Toezegging door opsporingsambtenaar111
7.15 Analyses in pv112
7.16 Een sepot wil niet zeggen dat er slecht werk is geleverd112
7.17 Verbanden tussen pv’s logisch112
7.18 Nummering van onbekende verdachten113
7.19 Horen verdachten/getuigen in aanwezigheid bekende113
7.20 Horen van alle getuigen?114
7.21 Buurtonderzoek115
7.22 Verbaliseren van voorwaardelijk opzet115
7.23 Verbaliseren van poging116
7.24 Verbaliseren van deelneming (o.a. medeplegen)116
7.25 Verbaliseren van “in vereniging” bij openlijk geweld118
7.26 Openlijk geweld strafverzwaring118
7.27 Situatietekening en foto’s118
7.28 Waarnemingen door middel van camera of opname119
7.29 Vastleggen in pv van waarnemingen op beelden119
7.30 Herkenning verdachte op beelden120
7.31 Verbaliseren van schoppen121
7.32 Verbaliseren geweld bij ambtsdwang/wederspannigheid122
7.33 Mishandeling bepaalde categorieën slachtoffers123
7.34 Letsel, geneeskundige verklaring?124
7.35 Zwaar lichamelijk letsel124
7.36 Omschrijven schade aan goederen in dossier125
7.37 Omvang schade in verband met straf125
7.38 Diefstal/heling zonder aangifte125
7.39 Tijdstip wetenschap heling126
7.40 Verbaliseren voorhanden/aanwezig hebben wapen/drugs126
7.41 Vastleggen geur (m.n. bij hennep)127
7.42 Gevaar bij brandstichting en soortgelijke delicten127
7.43 Vaststelling drugs128
7.44 Kopie rijbewijs of uitdraai rijbewijzenregister bij rijden onder invloed128
7.45 Stukken in dossier ‘rijden tijdens invordering’, enz.128
7.46 Opmaken akte van uitreiking129

8 INZENDING PV
8.1 Inzenden pv conform Sv131
8.2 Inzenden pv in de praktijk131
8.3 Voldoende kopieën politiedossier132
8.4 Afwachten nadere bevelen OvJ132

9 DAGVAARDING/BESTANDDELEN
9.1 Inleiding133
9.2 Eisen gesteld aan tenlastelegging133
9.3 Bestanddelen in het pv135

10 BEWIJS EN TERECHTZITTING
10.1 Inleiding137
10.2 Veroordeling slechts bij wettig en overtuigend bewijs137
10.3 Onmiddellijkheidsbeginsel140
10.4 De gang van zaken tijdens het onderzoek ter terechtzitting140
10.5 Het onderzoek ter terechtzitting: de voorvragen142
10.6 Het onderzoek ter terechtzitting: de hoofdvragen144
10.7 Hoger beroep145
10.8 Wettige bewijsmiddelen146
10.9 Eigen waarneming rechter146
10.10 Verklaring verdachte147
10.10.1 Bekentenis verdachte148
10.10.2 Intrekken verklaring verdachte149
10.10.3 Voorschriften voor verhoor verdachte149
10.10.4 Consequenties van het ontbreken van de cautie154
10.10.5 Inhoudseisen pv-verhoor154
10.10.6 Tolken en vertaling (verdachte/getuige/aangever/deskundige)156
10.10.7 Proceshouding verdachte (liegen/zwijgen)161
10.10.8 Daderwetenschap verdachte165
10.10.9 Verklaringen tijdens onrechtmatige vrijheidsberoving165
10.10.10 Verklaring medeverdachte166
10.10.11 Verhoor (latere) verdachte als getuige167
10.10.12 Ad-info-voeging bij bekentenis168
10.10.13 Verklaring verdachte in pv-bevindingen169
10.10.14 Verdachte niet gehoord, toch veroordeeld169
10.11 Verklaring getuige169
10.11.1 Horen getuige/deskundige op initiatief verdediging171
10.11.2 Bevel oproeping getuige/deskundige door rechter173
10.11.3 Oproeping getuige/deskundige door OvJ173
10.11.4 Weigering oproeping getuige/deskundige door OvJ173
10.11.5 Getuigen op zitting/afzien van getuigen174
10.11.6 Verdedigingsbelang176
10.11.7 Noodzakelijkheidscriterium177
10.11.8 Inleiding (gedeeltelijke) anonimiteit in het strafproces178
10.11.9 Domicilie kiezende aangever/getuige181
10.11.10 Aangifte/getuigenverklaring onder nummer183
10.11.11 Beperkt anonieme getuige184
10.11.12 Bedreigde getuige186
10.11.13 Afgeschermde getuige187
10.11.14 Politieambtenaar als (beperkt) anonieme/bedreigde getuige188
10.11.15 Verschoningsrecht/plicht i.v.m. verhoor bepaalde getuigen189
10.11.16 Gebruik getuigenverklaring na niet wijzen op verschoningsrecht189
10.11.17 Gebruik eerdere getuigenverklaring na later beroep op verschoningsrecht189
10.11.18 Getuigen met geestelijke beperking of jeugdige getuigen190
10.11.19 Toezeggingen aan getuige over alleen horen door politie190
10.11.20 Afspraken met getuige/kroongetuige190
10.11.21 Opnemen van een verklaring in het bijzijn van een bekende191
10.11.22 Verhoorprotocol, inzet dominee en ervaringsdeskundige192
10.11.23 Advocaat/OvJ als getuige192
10.11.24 Verklaring van getuige in pv192
10.11.25 Verklaring ‘in concept’194
10.11.26 Getuige in buitenland194
10.11.27 Verdediging in gelegenheid stellen bij politieverhoren te zijn194
10.11.28 Zonder verdediging horen getuigen bij de RC195
10.11.29 Bewijsgebruik verklaring getuige die niet door de verdediging kon worden ondervraagd196
10.11.30 Belang getuige bij niet horen tegenover belang verdachte bij ondervragen getuige199
10.11.31 CI-informant als getuige201
10.11.32 Bewijsgebruik van ingetrokken verklaring202
10.11.33 Eén getuige is geen getuige203
10.12 Verklaring deskundige208
10.12.1 Rechten verdediging bij deskundigen209
10.13 Schriftelijke bescheiden/pv opsporingsambtenaar211
10.13.1 Pv eigen waarneming opsporingsambtenaar enig bewijs213
10.13.2 Verschillen tussen opnamen van verhoren en pv’s214
10.13.3 Pv van buitenlandse opsporingsambtenaar215
10.13.4 Anoniem pv215
10.13.5 Onderscheid opsporings-/deskundigenonderzoek216
10.13.6 Schriftelijk verslag deskundige217
10.13.7 DNA-rapport219
10.13.8 Strafblad als bewijs220
10.13.9 Slachtofferverklaring/vordering benadeelde als bewijs220
10.13.10 Reclasseringsrapport geen bewijs220
10.13.11 Verklaring/pleitaantekeningen advocaat geen bewijs221
10.13.12 Rapport Onderzoeksraad voor veiligheid als bewijs221
10.14 Feiten of omstandigheden van algemene bekendheid221
10.15 Bewijsminima223
10.16 Onrechtmatig verkregen bewijs224
10.17 Schakelbewijs224

11 HET SLACHTOFFER/DE BENADEELDE
11.1 Slachtoffer/benadeelde: inleiding226
11.2 De bejegening van het slachtoffer en individuele beoordeling226
11.3 Verwijzing naar instanties230
11.4 Informatieverstrekking aan het slachtoffer231
11.4.1 Informeren over rechten en verloop van de zaak231
11.4.2 Recht op kennisneming en toevoeging van processtukken236
11.5 Bijstand/vertegenwoordiging/tolk/vertaling238
11.6 Rechten van naasten van het slachtoffer239
11.7 Spreekrecht240
11.8 Schadevergoeding241
11.9 Herstelrecht, waaronder bemiddeling246
11.10 Oproeping slachtoffer247

12 AANGIFTE EN KLACHT
12.1 Aangifte en klacht249
12.2 Vormvereisten aangifte249
12.3 Inhoudseisen aangifte251
12.4 Aangifteplicht251
12.5 Verplichting tot opnemen aangifte252
12.6 Aangifte doen van een in het buitenland gepleegd feit253
12.7 Intrekken aangifte254
12.8 Ambtshalve vervolgbare strafbare feiten254
12.9 De klacht255
12.10 Herstellen gebrekkige klacht259
12.11 Aangifte opsporingsambtenaar260

13 HET VOORGELEIDINGS- EN RAADKAMERPV
13.1 Inleiding261
13.2 Voorlopige hechtenis (algemeen)261
13.3 Het voorgeleidings- en raadkamerpv262
13.4 Pv bij opheffing schorsing na overtreding of vluchtgevaar265
13.5 Eind-pv265
14 BIJZONDERE OPSPORINGSBEVOEGDHEDEN (BOB)
14.1 Inleiding267
14.2 Aanvraag pv BOB algemeen267
14.3 Inhoud van de aanvraag267
14.4 Uitwerking: aanvraag vordering verstrekking historische gegevens268
14.5 Pv zelfstandig inzetten BOB270

15 DOORZOEKING
15.1 De doorzoeking271
15.2 Het pv271
15.3 Mondelinge vordering doorzoeking272

16 CONFRONTATIE
16.1 Confrontatie274
16.2 Bewijs- of opsporingsconfrontatie275
16.3 Besluit toepassing maatregelen in het belang van het onderzoek276
16.4 Verzuim naleving regels confrontatie277
16.5 Overleg met OvJ over soort confrontatie278
16.6 Negatieve confrontaties/verdachte in selectie?278
16.7 Opsporingsconfrontatie als bewijs279
16.8 Foto’s van de confrontatie processtukken?279

17 ONTNEMING WEDERRECHTELIJK VERKREGEN VOORDEEL
17.1 Toepassingsbereik art. 36e Sr280
17.2 Ontneming: bewijsvoering, bewijsmiddelen en bewijskracht281
17.3 Vaststellen voordeel bij meerdere daders284

18 BESLAG
18.1 Inleiding286
18.2 Voorkom overmatig beslag286
18.3 Aanleiding/omstandigheden aantreffen voorwerp287
18.4 Omschrijf beslagbevoegdheid en vatbaarheid288
18.5 Goede aanduiding voorwerp288
18.6 Omschrijf onder wie voorwerp in beslag genomen is288
18.7 Schriftelijk afstand doen289
18.8 Zo snel en zo veel mogelijk afwerken beslag289
18.9 Overzicht afwerking beslag én restant per beslagene293
18.10 KVI en bewijs van ontvangst293

19 PROCESSTUKKEN
19.1 Inleiding processtukken294
19.2 Sv en processtukken295
19.3 Besluit processtukken in strafzaken303
19.4 Bijzondere opsporingsbevoegdheden: art. 126aa Sv309
19.5 Ontlastend bewijsmateriaal311
19.6 Afschermen gehanteerde opsporingsmethoden311
19.7 Kennisgeving aan betrokkene (notificatie)312
19.8 Bewaring/vernietiging en gebruik gegevens voor ander doel314

20 DOOR RECHTERS GESIGNALEERDE ONJUISTHEDEN/VERBETERPUNTEN
20.1 Inleiding316
20.2 Geuridentificatieproef niet ‘blind’ uitgevoerd317
20.3 Ontbreken bewijsschakel en overage gebreken/onjuistheden318
20.4 Onvolledig onderzoek (geen heropening/nader onderzoek)318
20.5 Schending pressieverbod319
20.6 Kwaliteit politieonderzoek (tunnelvisie en onvoldoende afstand van bemoeienissen familie slachtoffer)319
20.7 Klacht ex art. 12 Sv na aangifte tegen politie320
20.8 Vernietiging bewijsmateriaal zonder machtiging OvJ321
20.9 Schatting wederrechtelijk verkregen voordeel hennepkwekerij(en)321
20.10 Tegenstrijdigheden in pv en onder ede afgelegde verklaringen van opsporingsambtenaren321
20.11 Toetsing betrouwbaarheid verklaring aangeefsters322
20.12 Niet verstrekken informatie aan rechter323
20.13 Gebruik verstrekte cocaïne niet in pv323
20.14 Verschil pv verhoor en woordelijk verslag324
20.15 Ontlastende CI-info verzwegen326
20.16 Onjuiste weergave in pv uitkijken camerabeelden326
20.17 Aanpassing pv om juiste gang van zaken te maskeren327
20.18 Onjuiste wijze van verbaliseren door opsporingsambtenaren327
20.19 Pv opsporingsambtenaren strijdig met camerabeelden328
20.20 Zedenzaken: diverse voorbeelden329
20.21 Pressie op zwakbegaafde verdachte332
20.22 Onjuist uitwerken tapgesprekken333
20.23 Onvolledig onderzoek verlaten plaats ongeval334
20.24 Tappen en professioneel verschoningsgerechtigde334

21 BIJLAGEN
21.1 Kwaliteitsstandaard procesdossier VVC335
21.2 Checklist van toezicht naar opsporing352
21.3 Checklist pv van aangifte huiselijk geweld352

REGISTER354
DE AUTEUR