Topsport op de werkvloer - ‘Toegankelijk, onderbouwd en inspirerend’

Stop met je organisatie rondom managers te bouwen. Begin met bouwen rondom je vakmensen.

Wat als we organisaties compleet verkeerd hebben ingericht? Wat als niet de directie, het hoofdkantoor of de stafafdelingen centraal zouden moeten staan, maar juist de mensen die iedere dag het verschil maken voor de klant?

Dat is precies de confronterende vraag die Erik Giebels stelt in Topsport op de werkvloer. Vanaf de eerste pagina had hij mijn aandacht. Niet omdat het wéér een managementboek is met een sportmetafoor, maar omdat hij een fundamenteel andere manier van organiseren laat zien. Een manier die zich al jarenlang heeft bewezen in de Nederlandse topsport.

De vergelijking tussen TeamNL en organisaties is verrassend sterk en zet je voortdurend aan het denken. Juist omdat ik veel bezig ben met leiderschap en performance, zie ik hoe herkenbaar de uitdagingen zijn die Giebels beschrijft. En hoe logisch zijn oplossing eigenlijk voelt.

Een persoonlijke kennismaking

Het boek begint persoonlijk. Giebels neemt je mee naar het moment waarop hij in aanraking komt met de wereld achter de Nederlandse topsport. Niet de sport zelf fascineert hem, maar de manier waarop alles georganiseerd is. Dat vormt het vertrekpunt voor een verhaal dat laat zien dat twee werelden die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben, verrassend veel overeenkomsten vertonen.

Een systeem zonder samenspel

Het hoofdstuk over samenspel voelde voor mij meteen herkenbaar. Iedereen werkt hard. Afdelingen behalen hun KPI’s. Problemen worden opgelost. En toch voelt het alsof organisaties soms minder sterk worden in plaats van sterker. Giebels legt haarfijn uit hoe systeemfouten, eilandjes en goedbedoelde oplossingen elkaar kunnen versterken. Niet omdat mensen hun werk slecht doen, maar omdat het systeem verkeerd is ingericht. Dat maakt dit hoofdstuk soms confronterend, maar vooral ontzettend waardevol.

Wat TeamNL organisaties kan leren

Misschien wel het meest inspirerende deel van het boek gaat over de vraag Wat TeamNL organisaties kan leren. Giebels laat zien waarom Nederland, ondanks een relatief bescheiden budget, al jarenlang tot de absolute wereldtop in de sport behoort. De rode draad is glashelder: alles staat in dienst van de atleet. Niet van bestuurders, niet van ondersteunende afdelingen, maar van degene die uiteindelijk de prestatie moet leveren. Dat lijkt logisch, maar zodra je het naast organisaties legt, besef je hoe vaak wij precies het tegenovergestelde doen.

Organiseren rondom de werkvloer

Vervolgens maakt Giebels de vertaalslag naar het bedrijfsleven. En die is sterk. De vakmensen op de werkvloer zijn volgens hem de atleten van de organisatie. Zij creëren waarde voor de klant. Alles daaromheen zou ondersteunend moeten zijn. Dat vraagt om andere keuzes in leiderschap, inrichting en samenwerking. Wat mij vooral aansprak, is dat dit geen pleidooi is tegen management, maar juist vóór beter organiseren. De focus verschuift van controle naar ondersteuning. Van hiërarchie naar maximale prestaties.

Heldere rollen voor betere prestaties

Een organisatie presteert pas echt goed wanneer iedereen zijn eigen rol kent. In het hoofdstuk daarover laat Giebels zien hoe duidelijke verantwoordelijkheden zorgen voor rust, samenwerking en betere resultaten. Onderwerpen als teamflow, eenheid en eigenaarschap komen uitgebreid aan bod. Juist doordat hij steeds teruggrijpt op voorbeelden uit de topsport, blijven de inzichten concreet en begrijpelijk.

Het begeleidingsteam als sleutel

Een van mijn favoriete hoofdstukken gaat over het begeleidingsteam. Waar veel organisaties spreken over stafafdelingen, spreekt Giebels eigenlijk over een begeleidingsteam. Een subtiel verschil, maar met grote gevolgen. HR, IT, Finance en alle andere ondersteunende disciplines bestaan niet om zichzelf draaiende te houden, maar om de vakmensen optimaal te laten presteren. Alleen al die andere manier van kijken maakt dit hoofdstuk krachtig.

Van visie naar praktijk

Het laatste hoofdstuk brengt alles samen. Leiderschap, cultuur, ritme, continue verbetering en implementatie komen hier bij elkaar. Wat ik mooi vind, is dat Giebels duidelijk maakt dat verandering niet begint met een nieuw organigram, maar met andere keuzes. Iedere dag opnieuw. Daardoor voelt het boek niet als een theoretisch model, maar als een uitnodiging om daadwerkelijk anders te organiseren.

inspirerend en toegankelijk

Ik ben oprecht enthousiast! Topsport op de werkvloer leest ontzettend prettig. De schrijfstijl is toegankelijk, de opbouw logisch en de vele praktijkvoorbeelden zorgen ervoor dat je moeiteloos door de hoofdstukken heen gaat. Je merkt dat de auteur niet alleen een interessante visie heeft, maar deze ook weet te onderbouwen met herkenbare situaties en ervaringen uit de praktijk.

Wat mij vooral raakte, is de eenvoud van het centrale principe. Natuurlijk is het veranderen van organisaties complex. Maar het uitgangspunt is eigenlijk verrassend simpel: zet de mensen die waarde creëren écht centraal en organiseer alles daaromheen. Juist daarin zit de kracht van dit boek.

Vertaalslag

Als ik toch één verbeterpunt mag noemen, dan is het dat ik af en toe nét iets meer praktische handvatten had willen krijgen om de vertaalslag naar de eigen organisatie te maken. De visie is ontzettend sterk en inspirerend, waardoor je soms denkt: laat nu ook precies zien hoe ik hier morgen mee kan beginnen. Dat neemt overigens niets weg van de kwaliteit van het boek, maar had het voor mij nóg waardevoller gemaakt.

Topsport op de werkvloer is veel meer dan een boek over sport. Het is een boek over leiderschap, organisatieontwikkeling, cultuur en performance. Het laat zien dat uitzonderlijke prestaties zelden toeval zijn. Ze ontstaan doordat een complete organisatie zich richt op het laten excelleren van de mensen die er echt toe doen.

De belangrijkste les uit de topsport is niet hoe je wint, maar hoe je een omgeving creëert waarin mensen iedere dag hun beste wedstrijd kunnen spelen.