trefwoord
Persoonlijkheid: de sleutel tot zelfinzicht en begrip voor anderen
Waarom reageert de ene collega kalm op kritiek, terwijl de ander meteen in de verdediging schiet? Waarom voelen sommige mensen zich opgeladen na een feestje, terwijl anderen juist uitgeput raken? Het antwoord ligt voor een groot deel in onze persoonlijkheid: dat unieke, relatief stabiele patroon van denken, voelen en handelen dat ieder mens kenmerkt. Persoonlijkheid bepaalt niet alleen wie we zijn, maar ook hoe we communiceren, leidinggeven, samenwerken en relaties aangaan. Op deze pagina verkennen we het onderwerp vanuit verschillende invalshoeken: van klassieke modellen als de Big Five tot praktische toepassingen in werk en leiderschap.
Persoonlijkheidstypen begrijpen: de klassiekers
Wie zich verdiept in persoonlijkheid, komt al snel uit bij de boeken die het vakgebied jarenlang hebben gevormd. Deze werken bieden een stevig fundament voor iedereen die wil begrijpen waarom mensen zo verschillend zijn.
Thomas Erikson
-
Omringd door tegenslag- ‘Ga op zoek naar jouw waarom’Verder lezen in het magazineIn dit artikel wordt Eriksons opvolger 'Omringd door tegenslag' besproken, waarbij ook wordt teruggeblikt op het succes van zijn eerdere werk over persoonlijkheidstypen.
Auteurs die schrijven over 'persoonlijkheid'
Wetenschappelijke modellen: de Big Five en andere theorieën
Binnen de psychologie bestaan talloze modellen om persoonlijkheid te meten en te duiden. Het bekendste en wetenschappelijk best onderbouwde model is de Big Five, maar ook typologieën als MBTI en het enneagram blijven populair.
-
De Big 5 PersoonlijkheidsfactorenVerder lezen in het magazineDit artikel bespreekt de theorie van de Big 5 Persoonlijkheidsfactoren, de meest recente en wetenschappelijk gefundeerde benadering van persoonlijkheidstrekken, en legt uit hoe dit model zich verhoudt tot bijvoorbeeld de Myers-Briggs indicator.
Introversie en extraversie: het noorden en zuiden van het temperament
Een van de meest invloedrijke dimensies binnen persoonlijkheidsonderzoek is de mate van introversie of extraversie. Deze eigenschap bepaalt in grote mate hoe iemand energie opdoet en verliest, en heeft daarmee verstrekkende gevolgen voor werk, relaties en welzijn.
Susan Cain
Introversie en extraversie vormen volgens Cain 'het noorden en zuiden van het temperament': de belangrijkste as waarlangs persoonlijkheden van elkaar verschillen.
Uit: Stil
Persoonlijkheid en leiderschap
In het bedrijfsleven is persoonlijkheid allang geen vrijblijvend onderwerp meer. Wie leidinggeeft, doet er goed aan zijn eigen persoonlijkheidskenmerken te kennen, en die van zijn team. Diverse auteurs onderzochten hoe karaktereigenschappen leiderschapssucces beïnvloeden.
-
PsychobaasVerder lezen in het magazineDit artikel over 'Psychobaas' gaat in op de duistere kant van persoonlijkheid aan de top, met verwijzingen naar het werk van Manfred Kets de Vries over psychopathische trekken bij topmanagers.
Kan persoonlijkheid veranderen?
Lange tijd gold persoonlijkheid als een vaststaand gegeven: je wordt geboren met bepaalde trekken en daar moet je het mee doen. Recenter onderzoek nuanceert dit beeld sterk, en laat zien dat persoonlijkheid wel degelijk kneedbaar is.
Jan Derksen leert ons in zijn boek over hechting en narcisme dat persoonlijkheid niet los staat van de tijdgeest: maatschappelijke veranderingen laten hun sporen na in hoe persoonlijkheden zich vormen.
Uit: Persoonlijkheid, hechting en narcisme in een veranderende wereldPersoonlijkheid op de werkvloer
Of het nu gaat om teamsamenstelling, loopbaankeuzes of werkgeluk: persoonlijkheid speelt overal een rol. Verschillende auteurs laten zien hoe inzicht in persoonlijkheidskenmerken direct bijdraagt aan betere samenwerking en meer voldoening in werk.
-
Politieke intelligentieVerder lezen in het magazineDees van Oosterhout laat in dit artikel zien dat succes op het werk niet alleen van inhoudelijke kwaliteiten afhangt, maar ook van politieke intelligentie, een vaardigheid die nauw verweven is met persoonlijkheid.
Persoonlijkheid als filosofisch vraagstuk
Niet alleen psychologen bogen zich over persoonlijkheid; ook filosofen zagen al eeuwen geleden het belang ervan in voor een goed leven.
Volgens Arthur Schopenhauer vormt persoonlijkheid, in de ruimste zin van gezondheid, temperament, karakter en intelligentie, de allerbelangrijkste bron van geluk, belangrijker nog dan bezit of aanzien.
Uit: Bespiegelingen over levenswijsheid
Tot slot: persoonlijkheid als kompas
Of je nu een team aanstuurt, een sollicitatiegesprek voorbereidt, of gewoon beter wilt begrijpen waarom je buurman zo anders reageert dan jijzelf: kennis van persoonlijkheid biedt houvast. De boeken en inzichten op deze pagina laten zien dat persoonlijkheid geen star hokje is, maar een rijk en veelzijdig onderwerp, dat zich laat bestuderen vanuit de psychologie, de filosofie en de praktijk van alledag. Wie zijn eigen persoonlijkheid en die van anderen beter leert kennen, krijgt een krachtig kompas in handen voor werk en leven.