trefwoord
Radicalisering: hoe gematigde ideeën omslaan in extremisme
Radicalisering is het proces waarbij individuen of groepen steeds extremere opvattingen ontwikkelen, soms met geweld tot gevolg. Het fenomeen speelt zich af op uiteenlopende terreinen: van jihadistisch terrorisme tot extreemrechtse bewegingen, van politieke polarisatie tot de persoonlijke zoektocht van een staatsleider naar rechtvaardiging van oorlog. Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken en artikelen samen die dit proces proberen te doorgronden, vanuit psychologisch, historisch, juridisch en filosofisch perspectief.
Waarom radicaliseren mensen?
Een terugkerende vraag in de literatuur is wat iemand beweegt om van gematigde opvattingen naar extremisme te bewegen. Psycholoog Kees van den Bos onderzoekt dit proces vanuit de sociale psychologie en legt de nadruk op gevoelens van onrechtvaardigheid als voedingsbodem.
Kees van den Bos
-
The Ideological Brain - Flexibel denken is fragielVerder lezen in het magazineDit artikel over het werk van neuropsycholoog Leor Zmigrod sluit aan op de psychologische invalshoek: het laat zien hoe cognitieve rigiditeit en flexibiliteit bepalen of iemand vatbaar is voor extremistische denkbeelden.
Auteurs die schrijven over 'radicalisering'
Jihadisme en de weg naar het kalifaat
Een groot deel van de Nederlandse literatuur over radicalisering richt zich op jihadistisch extremisme, vaak geïllustreerd aan de hand van persoonlijke verhalen van jongeren die naar Syrië of Irak vertrokken.
Marion van San
Radicalisering verloopt zelden volgens één vast patroon: de auteurs laten zien dat persoonlijke, sociale en ideologische factoren steeds in verschillende combinaties samenkomen bij Nederlandse jihadisten.
Uit: Nederlandse jihadistenEdwin Bakker
Van professional tot beleid: de praktijk van radicalisering
Naast wetenschappelijke analyse bestaat er een groeiend praktijkveld van professionals die met radicalisering te maken krijgen: van jeugdzorg tot overheidsbeleid.
Annebregt Dijkman
-
Bart Brandsma: ‘Om met polarisatie om te gaan, heb je leiderschap nodig’Verder lezen in het magazinePolarisatie-expert Bart Brandsma laat zien dat polarisatie, de voedingsbodem voor radicalisering, van alle tijden is en dat goed leiderschap een verschil kan maken bij het ombuigen van dit proces.
Radicalisering voorbij religie: politiek, oorlog en online gemeenschappen
Radicalisering beperkt zich niet tot religieus extremisme. Ook politieke leiders, nationale bewegingen en online subculturen kennen hun eigen radicaliseringsprocessen.
Beatrice de Graaf
Niemand wordt wakker als monster. Het pad naar extreem geweld wordt stap voor stap afgelegd, vaak zonder dat de persoon in kwestie het zelf doorheeft.
Uit: De duivel in elk van ons
-
Eigen welzijn eerst - ‘Een heel overtuigende waarschuwing’Verder lezen in het magazineDit essay van Roxane van Iperen waarschuwt voor de toenemende neiging tot zelfbehoud in de samenleving, en de wijze waarop dit de kant van extreemrechts kan opschuiven.
Radicalisering kent geen vaste route: Nikki Sterkenburg laat zien dat extreemrechtse activisten uiteenlopende paden afleggen, die zich deels laten vergelijken met andere vormen van radicalisering.
Uit: Maar dat mag je niet zeggenTot slot
Radicalisering is geen eenduidig fenomeen met één verklaring of oplossing. Het vraagt om begrip van psychologische mechanismen, historische context, politieke dynamiek en persoonlijke verhalen. De boeken en artikelen op deze pagina bieden samen een breed en genuanceerd beeld van hoe mensen, groepen en zelfs staten kunnen afglijden naar extremisme – en wat daartegen te doen is.
