trefwoord
De rechtsstaat: fundament onder vuur
De rechtsstaat is meer dan een abstract juridisch principe. Het is het fundament waarop onze vrijheid rust: een staatsbestel waarin de overheid gebonden is aan het recht, burgers beschermd worden tegen willekeur, en de macht verdeeld is over onafhankelijke instituties. Toch staat dit kostbare goed onder toenemende druk. Van digitale surveillance tot populistische bewegingen, van uitholling van checks and balances tot ondermijning door georganiseerde misdaad.
De rechtsstaat vraagt voortdurend onderhoud. Wie denkt dat democratische verworvenheden vanzelfsprekend zijn, negeert de lessen uit de geschiedenis. Dit overzicht brengt klassieke en hedendaagse inzichten samen over wat de rechtsstaat is, waarom zij kwetsbaar is, en hoe we haar kunnen versterken.
Fundamenten: wat maakt een rechtsstaat?
Een rechtsstaat kenmerkt zich door kernprincipes die in de loop van eeuwen zijn ontwikkeld. Het legaliteitsbeginsel stelt dat overheidshandelen een wettelijke grondslag vereist. De scheiding der machten voorkomt machtsmisbruik door wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht te scheiden. Grondrechten beschermen burgers tegen de overheid. Onafhankelijke rechtspraak waarborgt rechtsbescherming.
Aalt Willem Heringa
Luc Verhey
Wytze van der Woude
Staatsrecht
Het standaardwerk dat een volledig hoofdstuk wijdt aan het rechtsstaatprincipe, met heldere uitleg over legaliteitsbeginsel en machtenscheiding. Onmisbaar voor wie de grondslagen wil begrijpen.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Geert Corstens
Onze rechtsstaat
Corstens, jarenlang president van de Hoge Raad, legt uit wat de rechtsstaat is en waarom zij bescherming verdient. Een toegankelijk pleidooi voor behoud van rechtsstatelijke waarden in moderne democratieën.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Heringa is een van de meest gezaghebbende staatsrechtgeleerden van Nederland. Als hoogleraar constitutioneel recht combineert hij diepgaande juridische kennis met een scherp oog voor de praktijk van de democratische rechtsstaat.
A.W. Heringa
Staatsrecht begrepen
Heringa's toegankelijke inleiding behandelt de rechtsstaat als een van de fundamentele beginselen van het Nederlandse staatsbestel. Helder en begrijpelijk voor iedereen die de basis wil doorgronden.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Auteurs die schrijven over 'rechtstaat'
Onder druk: bedreigingen van de rechtsstaat
De rechtsstaat wordt van meerdere kanten bedreigd. Populistische bewegingen trekken rechtsstatelijke instituties in twijfel. Digitalisering creëert nieuwe vormen van surveillance. De toeslagenaffaire toonde hoe burgers het slachtoffer kunnen worden van oncontroleerbare algoritmes. Georganiseerde misdaad ondermijnt gezag en vertrouwen.
Groter denken, kleiner doen
Peter van den Boom
Tjeenk Willink waarschuwt dat de democratische rechtsorde onder druk staat door marktdenken en regelzucht. Een krachtig betoog voor tegenwicht, tegenspraak en tegenmacht.
Herman Tjeenk Willink
Het tij tegen
Tjeenk Willink analyseert hoe de rechtsstaat wordt uitgehold en welke gevolgen dat heeft. Hij benadrukt de onlosmakelijke verbinding tussen democratie en rechtsstaat in crisistijd.
Boek bekijken
In herdruk, verwacht op 20‑01‑2026
Als vicepresident van de Raad van State, informateur en minister van staat verwierf Tjeenk Willink groot gezag. Zijn stem klinkt luid als hoeder van de democratische rechtsorde.
Geert-Jan Knoops
Als de rechtsstaat faalt
Knoops behandelt specifiek het falen van de rechtsstaat en de gevolgen voor burgers. Een kritische blik op momenten waarop het systeem tekortschiet.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Digitalisering: nieuwe uitdagingen voor de rechtsstaat
De digitale revolutie heeft de verhouding tussen burger en overheid ingrijpend veranderd. Kunstmatige intelligentie neemt beslissingen die voorheen door mensen werden genomen. Big Tech vergaart meer macht dan menig land. Privacy staat onder druk. Tegelijk biedt technologie kansen voor transparantie en participatie.
Doe zelf normaal - Een geslaagd essay
Bertrand Weegenaar
Februari stelt fundamentele vragen over de toekomst van de rechtsstaat in het digitale tijdperk. Wie controleert algoritmes? Wat gebeurt er met normen en waarden als technologie de macht overneemt?
Maxim Februari
Doe zelf normaal
Een filosofische analyse van hoe digitale technologieën de traditionele rechtsstaat uitdagen. Februari vraagt zich af of onze rechtsstatelijke instituties opgewassen zijn tegen deze transformatie.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis
Februari is schrijver, jurist en filosoof in één persoon. Met scherpe analyses doordenkt hij de spanning tussen technologische vooruitgang en rechtsstatelijke waarborgen.
De democratie crasht - Politieke onmacht in het digitale tijdperk
Verhoeven laat zien hoe digitalisering de politieke besluitvorming ondermijnt. Een analyse van de waanzinnige wisselwerking tussen technologie en democratie.
Reijer Passchier
Artificiële intelligentie en de rechtsstaat
Passchier onderzoekt of onze rechtsstaat AI-ready is en hoe constitutionele structuren beschermd kunnen worden tegen technologische ontwikkelingen die sneller gaan dan wetgeving.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 21:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Reijer Passchier
De vloek van Big Tech
De bedreiging door Big Tech voor de rechtsstaat wordt hier in kaart gebracht. Hoe ondermijnen techgiganten constitutionele waarborgen en wat kunnen we daartegen doen?
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
De kunst van de staat bestaat erin de aspecten van onvermijdelijkheid en ondoorgrondelijkheid te lokaliseren en symboliseren zonder dit transparant te maken.
Uit: Doe zelf normaal
De rol van de rechter: hoeder van de rechtsstaat
Onafhankelijke rechtspraak vormt de ruggengraat van de rechtsstaat. Rechters toetsen of de overheid zich aan de wet houdt, beschermen grondrechten en zorgen voor rechtseenheid. Maar ook de rechterlijke macht staat onder druk: door politisering, capaciteitsproblemen en toenemende complexiteit.
De rechtsstaat moet je leren
Peter van den Boom
Corstens legt uit waarom vertrouwen, onafhankelijkheid en onpartijdigheid absolute voorwaarden zijn voor de rechter. Een helder betoog over de wezenlijke functies van rechtspraak.
Paul Bovend'Eert
Rechter, rechterlijke organisatie en rechtspraak
Bovend'Eert analyseert welke eisen de democratische rechtsstaat stelt aan de samenstelling en inrichting van de rechtsprekende macht. Fundamenteel werk over de rechterlijke organisatie.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
A.W. Heringa
In Courts We Trust
Heringa betoogt dat onafhankelijke rechtbanken de rechtsstaat versterken door toezicht te houden op politieke beslissingen. De rechtsstaat is kostbaar en moet worden beschermd.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Onze rechtsstaat
Een rechtsstaat is er niet om burgers dwars te zitten, maar om hen te dienen. De overheid moet gebonden zijn aan het recht, zodat burgers beschermd zijn tegen willekeur.
Europese dimensie: rechtsstaat als gemeenschappelijke waarde
De rechtsstaat is niet langer alleen een nationale aangelegenheid. Als een EU-lidstaat de rechtsstaat ondermijnt, raakt dat heel Europa. Polen en Hongarije toonden hoe snel democratische instituties kunnen worden uitgehold. De EU ontwikkelt mechanismen om rechtsstatelijke normen af te dwingen.
Petra Bárd
Rule of Law
Bárd onderzoekt hoe rechtsstaatverval in EU-lidstaten een Europees probleem is geworden en analyseert hoe de rechtsstaat kan worden verdedigd binnen de Unie.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
De strijd om de democratie - 'Uitmuntend en diepgravend'
Dave van Ooijen
Een diepgravende analyse van hoe Europa grenzen kan stellen aan antidemocratische bewegingen. Over de weerbare democratie en het belang van Europese waarden.
Robert Stein
Richard Goldstone
Homer Moyer
The Rule of Law in the 21st Century
Een internationaal perspectief op de rechtsstaat in de 21e eeuw. Alle hoofdstukken behandelen aspecten van dit fundamentele juridische principe in verschillende rechtsorden.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 8 werkdagen | Gratis verzonden
Historische ontwikkeling: de onvoltooide rechtsstaat
De Nederlandse rechtsstaat is niet in één dag gebouwd. Het is een resultaat van eeuwenlange ontwikkelingen, waarbij telkens nieuwe waarborgen werden toegevoegd. Toch blijft de rechtsstaat onvoltooid: elke generatie moet opnieuw bepalen welke vorm zij moet hebben.
Ybo Buruma
De onvoltooide rechtsstaat
Buruma beschrijft de historische ontwikkeling van de Nederlandse rechtsstaat vanaf 1813. Een meesterlijke reconstructie van hoe ons rechtsstatelijke systeem ontstond.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Buruma combineert als raadsheer in de Hoge Raad en hoogleraar strafrecht juridische scherpte met historisch besef. Zijn werk toont hoe de rechtsstaat voortdurend in ontwikkeling is.
Helen Stout
De Nederlandse rechtsstaat
Stout analyseert de Nederlandse rechtsstaat vanuit historisch en juridisch perspectief. Een waardevolle bijdrage aan het begrijpen van onze rechtsstatelijke tradities.
Boek bekijken
Laatste exemplaar! Voor 21:00 uur besteld, dinsdag in huis
De rechtsstaat is een stelsel waarin ook de overheid gebonden is aan het recht en waarin de rechterlijke macht onafhankelijk kan functioneren. Dit is de kern van een democratische samenleving.
Uit: De onvoltooide rechtsstaat
Weerbaarheid: de rechtsstaat verdedigen
Een rechtsstaat moet zich kunnen verdedigen tegen krachten die haar willen ondermijnen. Maar hoe ver mag je gaan in die verdediging zonder jezelf te verloochenen? Mag je antidemocratische partijen verbieden? Wanneer zijn beperkingen van grondrechten gerechtvaardigd?
Diverse auteurs
De weerbare rechtsstaat
Een bundel die volledig draait om hoe de rechtsstaat weerbaar kan worden gemaakt tegen bedreigingen en verval. Concrete voorstellen voor versterking van het systeem.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
R.J.N. Schlossels
J.J.J. Sillen
Ronald Tinnevelt
Naar een weerbare rechtsstaat
Sillen en collega's onderzoeken de weerbaarheid van de Nederlandse rechtsstaat en het fenomeen rechtsstatelijk verval. Hoe kunnen we het systeem sterker maken?
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Jonathan Soeharno
De mooiweerrechtsstaat
Soeharno analyseert de kwetsbaarheid van de Nederlandse rechtsstaat en onderzoekt hoe deze beter beschermd kan worden tegen politieke druk en opportunisme.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis
Jonathan Soeharno
Niels Graaf
Jerfi Uzman
Constitutionele waarborgen
Uzman en anderen plaatsen rechterlijke onafhankelijkheid in de bredere context van het behoud van een sterke rechtsstaat. Constitutionele waarborgen zijn essentieel.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Het tij tegen
Democratie en rechtsstaat zijn onlosmakelijk verbonden. Zonder rechtsstaat vervalt democratie tot dictatuur van de meerderheid. Zonder democratie wordt de rechtsstaat een technocratisch systeem zonder legitimatie.
Vertrouwen en crisis: de rechtsstaat onder de loep
Vertrouwen is de smeerolie van de rechtsstaat. Zonder vertrouwen in rechters, bestuurders en wetten brokkelt het systeem af. De toeslagenaffaire, stikstofcrisis en coronamaatregelen zetten dat vertrouwen onder druk. Hoe kunnen we het herstellen?
Dick Allewijn
R. de Lange
A.T. Marseille
R.J.G.M. Widdershoven
Vertrouwen in de rechtsstaat
Deze bundel behandelt uitgebreid de werking, bedreigingen en versterking van de rechtsstaat in Nederland. De titel zegt het al: vertrouwen is fundamenteel.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Onbegrepen overheid - Waarom de staat en de burger elkaar niet meer vinden
Paul Misdorp
Van Oenen analyseert waarom staat en burger elkaar niet meer vinden. Een historische reconstructie van de verschuivende machtsbalans en het verlies aan wederzijds begrip.
Jurgen Goossens
Paulien de Winter
Wubbo Wierenga
Zinvol contact met de overheid en de rol van de gemeentejurist
Goossens en collega's analyseren de crisis van de rechtsstaat na de toeslagenaffaire en pleiten voor herstel van de rechtsstaatbelofte. Zinvol contact tussen burger en overheid is mogelijk.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Goossens is hoogleraar staatsrecht en projectleider van onderzoek naar algoritmes en gedistribueerde technologieën door de overheid. Een expert op het snijvlak van technologie en recht.
Martijn van der Steen
J.E. van den Brink
J.P. Loof
Korzelius
Bestuursrecht in crisistijd
Marseille en anderen analyseren hoe rechtsstatelijke principes onder druk stonden tijdens de coronacrisis. De balans tussen effectief crisismanagement en rechtsstatelijke waarborgen blijft delicaat.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Internationale vergelijking: lessen van elders
De rechtsstaat is geen exclusief Nederlands of Europees fenomeen. Door te kijken naar andere landen kunnen we leren wat werkt en wat niet. Van de Verenigde Staten tot postconflictlanden: overal worstelen samenlevingen met de vraag hoe macht te beteugelen.
E.J. Daalder
President Trump en de rule of law
Daalder onderzoekt of de Amerikaanse rechtsstaat na vier jaar Trump nog intact was. Een analyse van checks and balances onder extreme druk.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Hannah Brodersen
Longer than Life
Brodersen analyseert de versterking van de rechtsstaat in Bosnië en Servië. Lessen uit postconflictlanden over het opbouwen van rechtsstatelijke instituties.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Lewis Sargentich
Liberal Legality
Sargentich onderzoekt hoe het principe van rule of law vrijheid dient en de basis vormt voor liberale legaliteit. Een internationaal-theoretisch perspectief.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 9 werkdagen | Gratis verzonden
Ondermijning: misdaad en de rechtsstaat
Georganiseerde misdaad bedreigt de rechtsstaat niet met staatsgrepen, maar door sluipende ondermijning. Criminelen infiltreren in overheidsdiensten, advocatenkantoren en notariskantoren. De Mocro-maffia toont hoe geweld en intimidatie het gezag kunnen aantasten.
Sander Wirken
Misdaad en vrede
Wirken analyseert hoe elite- en pariacriminaliteit verschillende aspecten van de rechtsstaat aantasten in Guatemala, Colombia en Nederland. Ondermijning kent vele gezichten.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Jaco van Hoorn
Maud van Bavel
Onze politie in een kwetsbare rechtsstaat
Van Hoorn en Van Bavel onderzoeken de relatie tussen politie en rechtsstaat. De politie staat op het snijvlak van rechtshandhaving en potentiële overschrijding van grenzen.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 11 werkdagen | Gratis verzonden
De rechtsstaat is het fundamentele principe waarbij alle overheidsmacht gebonden is aan het recht en de wet. Een stelsel van checks and balances dat burgers beschermt tegen willekeur.
Uit: Vertrouwen in de rechtsstaat
Toekomst: naar een vitale rechtsstaat
De rechtsstaat van de toekomst moet meebewegen met maatschappelijke ontwikkelingen zonder haar fundamenten prijs te geven. Dat vraagt om burgerschapsvorming, juridisch onderwijs en politieke wil. De rechtsstaat is geen gegeven, maar een voortdurende opgave.
Frank van den Heuvel
Patrick Overeem
Een vitale rechtsstaat
Van den Heuvel en Overeem behandelen de grondslag, kwetsbaarheid en weerbaarheid van de rechtsstaat. Een vitale rechtsstaat vergt voortdurende aandacht en onderhoud.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, woensdag in huis
Zouridis
De resonante rechtsstaat
Zouridis analyseert de betekenis, crisis en toekomst van de rechtsstaat in Nederland en Europa. Het hele boek draait om het begrijpen en herstellen van de resonante rechtsstaat.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
De tech coup - ‘Bruikbaar kader om de trends te keren’
Freija van Duijne
Schaake beschrijft hoe techbedrijven de democratie bedreigen en pleit voor het terugwinnen van digitale soevereiniteit. Wetgeving, toezicht en transparantie zijn essentieel.
Hansko Broeksteeg
L.C. Groen
Maarten Hage
A.E. Harteveld
J.B.S. Hijink
R.A. Hoving
Zouridis
Vertrouwen is goed, controle is beter?
Harteveld en anderen onderzoeken hoe vertrouwen en controle de werking van de rechtsstaat beïnvloeden. Een balans tussen beide is noodzakelijk voor legitimiteit.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Een vitale rechtsstaat
Een vitale rechtsstaat vraagt om legitimering en limitering van macht door het recht. Het is geen technisch systeem maar een levende praktijk die voortdurend onderhoud vereist.
Conclusie: koester de rechtsstaat
De rechtsstaat is geen vanzelfsprekendheid. Zij moet telkens opnieuw worden veroverd, verdedigd en vormgegeven. Dat vraagt kennis van haar fundamenten, alertheid op bedreigingen en moed om op te komen voor rechtsstatelijke waarden. De hier besproken werken bieden inspiratie en handvatten voor iedereen die zich hiervoor wil inzetten.
Of je nu student bent, jurist, bestuurder of geïnteresseerde burger: de rechtsstaat gaat ons allemaal aan. Want zoals Corstens het formuleerde: op wereldschaal bekeken is onze rechtsstaat echt een fantastische verworvenheid. Daar kun je trots op zijn, maar zelfgenoegzaamheid is ongepast. Altijd weer zijn er mensen die afbreuk willen doen aan de fundamenten van de rechtsstaat.
De bestsellers
-
€ 39,99
-
€ 59,95
-
€ 22,50
-
€ 15,00
-
€ 14,99
