trefwoord
Religie: geloof, samenleving en zingeving
Religie is een van de oudste en meest invloedrijke krachten in de menselijke geschiedenis. Ze vormt identiteiten, bindt gemeenschappen, inspireert kunst en wetgeving, en stelt de meest fundamentele vragen over leven en dood. Tegelijkertijd staat religie in onze tijd onder druk: secularisering, religieus extremisme en de opkomst van de wetenschap roepen vragen op over haar plaats in de moderne wereld. De boeken op deze pagina verkennen religie vanuit uiteenlopende invalshoeken — historisch, politiek, wetenschappelijk en persoonlijk.
De grote wereldreligies in kaart
Wie religie wil begrijpen, begint bij de grote geloofstradities die miljarden mensen wereldwijd richting geven. Boeddhisme, jodendom, hindoeïsme, christendom en islam zijn meer dan een verzameling rituelen: het zijn complete wereldbeelden met eigen verhalen, ethiek en gemeenschapsstructuren. Twee toegankelijke werken helpen de lezer wegwijs te worden in dit rijke landschap.
-
Inheritance - ‘De moeite waard’Verder lezen in het magazineHarvey Whitehouse laat zien dat religieuze instincten diep geworteld zijn in onze evolutionaire geschiedenis. Een verfrissende antropologische blik op waarom religie zo universeel menselijk is.
Auteurs die schrijven over 'religie'
Religie en de samenleving: overbodig of onmisbaar?
In een tijdperk van toenemende secularisering klinkt regelmatig de vraag of religie nog een zinvolle rol speelt in het openbare leven. De Duitse socioloog Hartmut Rosa beantwoordt die vraag verrassend bevestigend. Zijn werk daagt de gangbare opvatting uit dat democratie religie niet nodig heeft — of er zelfs beter zonder af is.
Hartmut Rosa
"Democratieën leven van vooronderstellingen die zij zelf niet kunnen produceren." Rosa laat zien dat religie precies die bronnen van oriëntatie en verbinding aanreikt die de politiek alleen niet kan genereren.
Uit: Democratie vraagt om religie
-
Goden en Goeroes - Handreiking voor omgaan met spiritualiteit en religie op de werkvloerVerder lezen in het magazineReligie duikt ook op de werkvloer op: een medewerker met een andere geloofsovertuiging, mindfulnesspraktijken of gebedsruimtes. Dit artikel biedt managers handvatten om hier zorgvuldig mee om te gaan.
Religie en politiek: scheiding of verwevenheid?
De verhouding tussen religie en de overheid is in Nederland nooit volledig opgelost. Godsdienstvrijheid staat in de grondwet, maar wat betekent dat in de praktijk — op school, op de werkvloer, in de rechtszaal? De volgende boeken onderzoeken hoe de Nederlandse samenleving deze verhouding vormgeeft en waar de grenzen liggen.
-
Mazzel tovVerder lezen in het magazineEen indringend autobiografisch verslag van het leven binnen een joods-orthodox gezin. Het boek laat zien hoe religie het dagelijks leven tot in de kleinste details kan doordringen en structureren.
Religie en wetenschap: conflict of dialoog?
Het beeld van religie en wetenschap als aartsvijanden is hardnekkig, maar historisch gezien onjuist. De wisselwerking tussen beide is complex en genuanceerd. Thomas Dixon is een van de gezaghebbendste stemmen in dit debat en laat zien dat de werkelijkheid rijker en interessanter is dan de populaire tegenstelling doet vermoeden.
Thomas Dixon
De zogenaamde 'oorlog' tussen religie en wetenschap is grotendeels een negentiende-eeuwse constructie. Historisch zijn geloof en empirisch onderzoek vaker bondgenoten dan tegenstanders geweest.
Uit: Wetenschap & religieSecularisering: wat gaat er verloren?
De ontkerkelijking in West-Europa is een van de meest ingrijpende culturele verschuivingen van de twintigste eeuw. Maar wat verdwijnt er precies als religie terugtrekt uit het publieke leven? Hans Boutellier onderzoekt de gevolgen van dit 'seculiere experiment' voor samenleving en moraal.
-
De tweede berg - 'Een bijzonder boek'Verder lezen in het magazineDavid Brooks zoekt in dit filosofische werk naar een leven van diepere betekenis, voorbij succes en prestatie. Religie, gemeenschap en toewijding spelen daarin een centrale rol — ook voor wie zichzelf niet gelovig noemt.
Persoonlijk geloof: van getuigenis tot flexibel geloven
Religie is niet alleen een maatschappelijk fenomeen; het is ook een diep persoonlijke ervaring. Paus Franciscus getuigt van een leven gewijd aan geloof en dienstbaarheid. Tegelijkertijd laat het werk van Frieda Pruim en Manuela Kalsky zien dat steeds meer mensen een eigen religieuze weg bewandelen, los van vaste instituties.
Paus Franciscus
Kritische stemmen: religie onder vuur
Niet iedereen beschouwt religie als een weldaad. Denkers als Richard Dawkins, Christopher Hitchens, Daniel Dennett en Sam Harris vormen een invloedrijke kritische tegenstem. Hun discussie is fel, scherp en intellectueel stimulerend — ook voor wie het niet met hen eens is.
-
De strijd om de democratie - 'Uitmuntend en diepgravend'Verder lezen in het magazineReligie en democratie staan soms op gespannen voet. Dit artikel onderzoekt hoe religieus nationalisme en autoritaire tendensen de rechtsstaat kunnen ondermijnen — een actueel thema in Europa en daarbuiten.
De islam als wereldreligie: geloof en geweld
De islam is met anderhalf miljard aanhangers een van de grootste religies ter wereld. Toch is het beeld in het westen vaak vertekend door politieke spanningen en mediabeeldvorming. De volgende boeken bieden twee heel verschillende maar complementaire vensters op de islam: het spirituele leven van de profeet Mohammed, en de duistere kant van religieus geïnspireerd geweld.
Terroristen die religie inroepen, handelen zelden uit een diep theologisch begrip. Vaak gaat het om een combinatie van persoonlijk onrecht, identiteitscrisis en politieke manipulatie — waarbij religie een legitimerende rol speelt.
Uit: Radicale verlossingConclusie: religie als spiegel van de mens
Religie is geen museumstuk uit een voorbij tijdperk. Ze is een levende kracht die samenlevingen vormt, mensen inspireert en soms verscheurt. Of men nu gelovig is of niet, het is onmogelijk de wereld te begrijpen zonder ook religie te begrijpen. De boeken op deze pagina bieden samen een breed en evenwichtig beeld — van eerbiedig tot kritisch, van historisch tot actueel. Wie religie serieus neemt als onderwerp van studie en reflectie, vindt hier een solide basis.