trefwoord
Schuld: financieel, emotioneel en moreel
Het woord 'schuld' dekt een opvallend breed terrein. Iemand staat in de schulden bij de bank, worstelt met schuldgevoelens na een fout, of wordt in juridische zin schuldig bevonden. Die drie betekenissen lijken op het eerste gezicht los van elkaar te staan, maar ze raken voortdurend aan dezelfde grondvraag: in hoeverre ben je verantwoordelijk voor wat er is misgegaan, en wat doe je daarmee?
Deze pagina brengt boeken en inzichten bijeen over alle kanten van schuld: de harde financiële realiteit, de psychologie van het schuldgevoel, en de filosofische en juridische vraag naar toerekenbaarheid.
Financiële schulden: een urgent maatschappelijk thema
Honderdduizenden huishoudens in Nederland kampen met problematische schulden. De oorzaken zijn divers: een inkomensterugval, onverwachte kosten, beperkte financiële vaardigheden of een systeem dat mensen niet tijdig opvangt. Schuldhulpverleners, beleidsmakers en onderzoekers zoeken naar betere aanpakken. Een aantal auteurs heeft daarin een toonaangevende stem.
Nadja Jungmann is lector Schulden en Incasso aan de Hogeschool Utrecht en bijzonder hoogleraar Schuldenproblematiek aan de Universiteit van Amsterdam. Haar onderzoek legt bloot waarom mensen in de schulden raken en waarom ze er zo moeilijk uitkomen.
Nadja Jungmann
Tamara Madern
Basisboek aanpak schulden
Dit standaardwerk van Nadja Jungmann en Tamara Madern is onmisbaar voor iedereen die beroepsmatig met schuldenproblematiek te maken heeft. Het behandelt soorten schulden, de impact op mensen en hoe een effectieve aanpak eruitziet.
Boek bekijken
Nu besteld, donderdag in huis | Gratis verzonden
Frank Deuring: ‘Als je je richt op de schuldvraag, houden mensen fouten voor zich’
Frank Deuring
Wie zich bij fouten meteen richt op de schuldvraag, creëert een klimaat van angst en verwijt. Dit artikel laat zien waarom het beter is om een cultuur van openheid te bouwen — een inzicht dat ook in schuldhulpverlening relevant is.
Auteurs die schrijven over 'schuld'
Naast wetenschappers en hulpverleners is er ook een stem die schulden van binnenuit kent: die van mensen die er zelf doorheen zijn gegaan. Jamal Oulel is zo iemand. Hij richtte Socialdebt op, een stichting die beginnende schulden van jongeren overneemt en hen op eigen tempo laat terugbetalen.
Jamal Oulel weet wat schulden met je doen vanuit eigen ervaring. Als oprichter van Socialdebt won hij de EY Social Impact Award 2023. Hij beschrijft niet alleen hoe hij zelf uit de schulden kwam, maar ook hoe het systeem werkt dat mensen erin trekt.
Jamal Oulel
De schuldenfabriek
In dit nieuwe boek beschrijft Oulel hoe schulden ontstaan, oplopen en levens gaan beheersen. Persoonlijk en confronterend — een must voor wie wil begrijpen hoe de schuldenfabriek werkt en hoe je eraan kunt ontsnappen.
Boek bekijken
Op voorraad | Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Schulden als motor van de economie
Schulden zijn niet alleen een persoonlijk probleem. Ze zijn verweven met hoe onze economie is ingericht. Van hypotheken tot staatsschulden: het systeem draait op geleend geld. De vraag is wanneer die schuld onhoudbaar wordt — voor mensen én voor samenlevingen.
Martin Schuurman
Geldgeluk
Martin Schuurman analyseert in dit nieuwe boek hoe we leven in een schuldeneconomie. Deel 1 heet 'Verder zonder schuld' en biedt concrete handvatten om de schuldencyclus te doorbreken — zowel persoonlijk als maatschappelijk.
Boek bekijken
Op voorraad | Nu besteld, woensdag in huis
De kracht van spijt - ‘Nuttig boek over het omgaan met spijt’
Elly Stroo Cloeck
Spijt en schuld liggen dicht bij elkaar. Dit artikel bespreekt hoe spijt — net als schuldgevoel — iets nuttigs kan zijn als je het goed leert hanteren in plaats van erin te blijven hangen.
Mirjam Pool
Alle dagen schuld
Mirjam Pool volgt gezinnen die diep in de schuldhulpverlening zitten. Een indringende blik op het dagelijks leven van mensen die elke dag opnieuw met schuld worden geconfronteerd — letterlijk en figuurlijk.
Boek bekijken
Op voorraad | Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Hulp bij schulden: wat werkt in de praktijk?
Schuldhulpverlening is een vak apart. Hulpverleners moeten niet alleen de financiën op orde krijgen, maar ook de mens achter de schulden zien. Dat vraagt kennis van regelgeving én inzicht in de psychologie van mensen in financiële nood.
Sjoerd van Gurp
Malou Liebregts
Materiële hulpverlening
Een praktisch handboek voor sociaal werkers en hulpverleners. Malou Liebregts en Sjoerd van Gurp gaan diep in op soorten schulden, schuldhulpverleningstrajecten en de psychologische impact van geldzorgen op het dagelijks functioneren.
Boek bekijken
Op voorraad | Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Caja Cazemier
Geen saldo
In dit jongerenboek van Caja Cazemier raken Sem en Yara verstrikt in schulden. Een toegankelijk verhaal dat laat zien hoe snel kleine financiële misstappen kunnen uitgroeien tot grote problemen — en hoe moeilijk het is om er weer uit te komen.
Boek bekijken
Op voorraad | Nu besteld, woensdag in huis
Onvolmaakt tevreden - Omgaan met je innerlijke criticus
Aart G. Broek
Dit artikel maakt een helder onderscheid tussen schuld en schaamte. Schuld richt zich op wat je deed en wat dat een ander aandeed; schaamte draait om de angst voor veroordeling door anderen. Een nuttig onderscheid voor iedereen die werkt met mensen in moeilijke situaties.
Schuld als innerlijk gevoel
Schuldgevoel is een van de meest ingrijpende emoties die mensen kennen. Het kan aanzetten tot herstel en verantwoordelijkheid nemen, maar ook verlammend werken. Wie continu met schuldgevoel rondloopt, wordt gekweld door een innerlijke criticus die zelden tot stilte te brengen is.
Frans Schalkwijk is psychotherapeut, psychoanalyticus en forensisch deskundige. Hij publiceerde uitgebreid over emoties bij jongeren, narcisme, schaamte en schuld. Zijn werk verbindt de klinische praktijk met toegankelijke theorie.
Frans Schalkwijk
Onvolmaakt tevreden
Schalkwijk legt in dit boek uit hoe schuldgevoel werkt als voedingsbron voor de innerlijke criticus. Hij laat zien hoe onvolmaaktheid menselijk is en hoe je leert leven met de fouten die je nu eenmaal maakt.
Boek bekijken
Op voorraad | Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Aukje Nauta: ‘Deel je schaamte en haal daar kracht uit’
Aukje Nauta
Schaamte en schuld gaan vaak hand in hand. Dit artikel bespreekt hoe je schaamte kunt omzetten in een bron van kracht — een inzicht dat ook voor schuldgevoelens relevant is.
Verlossing en verantwoordelijkheid
Schuld vraagt om vergelding, vergeving of verzoening — afhankelijk van het perspectief. Theologen, juristen en sociale wetenschappers denken hier fundamenteel anders over. Sommigen pleiten voor een strenger toerekenen van schuld; anderen zoeken naar herstel en alternatieve benaderingen.
Stijn Verhagen
Lilian Linders
Marcel Ham
Verlossing van schuld en boete
Linders, Ham en Verhagen onderzoeken schuld vanuit meerdere invalshoeken: van individuele schuldenlast tot collectieve verantwoordelijkheid. Het boek zoekt naar alternatieven voor de huidige, vaak bureaucratische omgang met schulden.
Boek bekijken
Op voorraad | Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
M. Otte
Een kleine biografie van het straffen
M. Otte betoogt in dit oordeelkundige boek dat daders meer schuld kan worden toegerekend dan gedragsdeskundigen vaak aannemen. Hij behandelt schuld vanuit theologisch, psychiatrisch én strafrechtelijk perspectief — een ongebruikelijke maar verrijkende combinatie.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 12 werkdagen | Gratis verzonden
Sander Schimmelpenninck: ‘De schaamte over de leugen moet terug’
Sander Schimmelpenninck
Sander Schimmelpenninck betoogt dat schaamte over liegen en misleiden terug moet komen in het publieke debat. Een moreel appel dat raakvlakken heeft met de bredere vraag naar schuld en verantwoordelijkheid in de samenleving.
Schuld in filosofie en literatuur
Schuld is ook een filosofisch en literair thema van de eerste orde. Van Nietzsche tot Dostojevski: grote denkers en schrijvers hebben zich verdiept in de vraag wat schuld met mensen doet. In de literatuur krijgt schuldgevoel een gezicht — en daarmee begrijpelijker.
Friedrich Nietzsche
Thomas Graftdijk
De genealogie van de moraal - Nietzsche-bibliotheek
Nietzsche's tweede verhandeling in dit werk is volledig gewijd aan schuld en het slechte geweten. Hij laat zien hoe het begrip schuld historisch is gegroeid uit de relatie tussen schuldeiser en schuldenaar — een invloedrijke analyse die tot op de dag van vandaag wordt besproken.
Boek bekijken
Op voorraad | Nu besteld, woensdag in huis
Oek de Jong
Zwarte schuur
Oek de Jong schrijft in zijn roman over Maris Coppoolse, die zijn hele leven meezeult met de last van de dood van Matty. Een literair portret van hoe schuldgevoel een bestaan kan tekenen — subtiel en indringend geschreven.
Boek bekijken
Op voorraad | Nu besteld, woensdag in huis
Het verleden verdwijnt niet. Het wacht, en het keert terug op het moment dat je dacht dat je het eindelijk achter je had gelaten.
Uit: Zwarte schuur
De roman Schuld van Walter van den Berg speelt op vergelijkbare wijze met zowel letterlijke als morele schuld. De relaties tussen de personages worden gedefinieerd door wat ze elkaar verschuldigd zijn — en wat ze verzwijgen.
Walter van den Berg schreef drie romans die lovend werden ontvangen. In zijn werk verkent hij de donkere kanten van menselijke relaties met grote precisie. Vrij Nederland noemde zijn schrijfstijl 'prachtig en aangrijpend'.
Walter van den Berg
Schuld
In deze roman spelen zowel letterlijke schulden als morele schuldgevoelens een rol in de verhoudingen tussen de personages. Van den Berg laat zien hoe schuld — in alle betekenissen — mensen aan elkaar bindt en scheidt.
Boek bekijken
Op voorraad | Nu besteld, woensdag in huis
Basisboek aanpak schulden
Schuldenproblematiek los je niet op met alleen financiële maatregelen. Mensen in de schulden hebben ook behoefte aan erkenning, stabiliteit en langdurige begeleiding. Een integrale aanpak — waarbij aandacht is voor zowel de portemonnee als de persoon — werkt aantoonbaar beter dan alleen afbetalingsregelingen.
Schuld vraagt om meer dan een definitie
Of het nu gaat om een roodstand, een schuldgevoel na een ruzie of een strafrechtelijke veroordeling: schuld raakt aan de kern van hoe mensen met elkaar samenleven en hoe samenlevingen zijn ingericht. De boeken op deze pagina laten zien dat er geen eenvoudige antwoorden zijn — maar dat de vragen zelf de moeite waard zijn om te stellen.
Wie schuld serieus neemt, neemt ook verantwoordelijkheid serieus. En dat is precies het punt.
De bestsellers
-
€ 21,50
-
€ 22,99
-
€ 18,50
-
€ 24,95
-
€ 39,95
