Deel A. Inleiding financiële planning / 33
1 Afbakening financiële planning, financiële planner en
de markt van vraag en aanbod / 35
1.1 Financiële planning / 35
1.1.1 Deelgebieden binnen de financiële planning / 38
1.1.2 Het consumptief besteedbaar inkomen / 40
1.2 De financiële planner / 42
1.2.1 De competenties van de financiële planner / 42
1.2.2 Organisaties op het gebied van financiële planning / 45
1.2.2.1 Vereniging FFP en Stichting Certificering FFP / 45
1.2.2.2 Vereniging Onafhankelijke Financiële Planners
(VOFP) / 46
1.2.2.3 Stichting Certificering Erkend Hypothecair Planners
(StCEHP) / 46
1.2.2.4 Stichting Financial Planning Standards Board Nederland
(FPSB) / 46
1.2.2.5 De Stichting Erkend Hypotheekadviseur (SEH) / 47
1.2.3 Beroepsaansprakelijkheid / 47
1.2.3.1 Wet op het financieel toezicht (Wft) / 49
1.2.3.1.1 Inleiding / 49
1.2.3.1.2 Reikwijdte van de Wft / 49
1.2.3.1.3 Kwaliteitskenmerken voor de financieel
dienstverlener / 50
Deel B. Levensverzekeringen en pensioenen / 57
1 Inleiding verzekeringen / 59
1.1 Kenmerken van verzekeringen / 59
1.2 Verzekeringsovereenkomst / 61
1.2.1 Algemeen / 61
1.2.2 Aanvang/duur/einde verzekering / 61
1.2.2.1 Aanvang verzekering / 61
1.2.2.2 De duur van de verzekering / 62
1.2.2.3 Het einde van de verzekering / 62
7
1.2.3 Polis / 63
1.2.3.1 Algemeen / 63
1.2.3.2 Polisvoorwaarden / 64
1.3 Niet nakomen mededelingsplicht, onjuiste opgave / 65
1.3.1 Vernietigbaarheid / 65
1.3.2 Kennisvereiste / 65
1.3.3 Relevantievereiste / 65
1.3.4 Kenbaarheidsvereiste / 65
1.3.5 Verschoonbaarheidsvereiste / 65
1.3.6 Beëindiging van de verzekering / 66
1.4 Levensverzekering / 66
1.4.1 Het begrip levensverzekering / 66
1.4.2 Rechten en plichten / 67
1.4.3 Resolutie gevolgen invoering Brede Herwaardering / 68
2 Levensverzekeringen in de inkomstenbelasting / 69
2.1 Levensverzekeringen en spaarproducten in box 1 / 69
2.1.1 Kapitaalverzekering eigen woning / 70
2.1.1.1 Voorwaarden kapitaalverzekering eigen woning / 70
2.1.1.2 Voordeel uit kapitaalverzekering eigen woning / 71
2.1.1.3 Fictieve uitkeringen / 74
2.1.1.4 Premies voor kapitaalverzekering eigen woning / 75
2.1.2 Banksparen – spaarrekening eigen woning en
beleggingsrecht eigen woning / 75
2.1.2.1 Voorwaarden spaarrekening eigen woning/beleggingsrecht
eigen woning / 75
2.1.2.2 Voordeel uit spaarrekening eigen woning/het
beleggingsrecht eigen woning / 76
2.1.2.3 Fictieve opname / 77
2.2 Lijfrenteverzekering, lijfrentespaarrekening en lijfrentebeleggingsrecht,
die dienen ter compensatie van een
pensioentekort / 78
2.2.1 Lijfrente / 78
2.2.1.1 Lijfrenteverzekering / 78
2.2.1.2 Banksparen – periodieke uitkering op grond van een
lijfrentespaarrekening/lijfrentebeleggingsrecht / 80
2.2.2 Jaarruimte / 81
2.2.3 Inhaal- of reserveringsruimte / 83
2.2.4 Omzetting oudedagsreserve in lijfrente / 83
2.2.5 Omzetting stakingswinst in lijfrente / 83
2.2.6 Overgangsrecht / 85
2.2.7 Saldolijfrenten / 86
2.2.8 Negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen / 88
2.2.8.1 Overgangsrecht / 91
8
Inhoud
2.2.9 Emigratie / 91
2.3 De levensverzekering in box 3 / 92
2.3.1 De uitvaartverzekering en -spaarrekening / 92
2.3.2 De kapitaalverzekering onder het overgangsrecht / 92
2.3.2.1 Overgangsperiode / 92
2.3.2.2 Polissen waarop het overgangsrecht betrekking
heeft / 93
2.3.3 Bepalingen Wet IB 1964 / 93
2.3.3.1 Uitkering hoger dan vrijstelling / 94
2.3.3.2 Vrijstellingen eenmalig, overdraagbaarheid
en volgorde / 95
2.3.3.3 Saldomethode / 95
2.3.3.4 Wat verstaat de wet onder kapitaaluitkering? / 96
2.3.3.5 Premies en uitkeringen niet in geld / 96
2.3.3.6 Kapitaalverzekering bij eigen bv / 96
2.3.3.7 Handelingen met kapitaalverzekeringen / 97
2.3.3.8 Pré Brede Herwaarderingspolissen / 98
2.3.3.8.1 Hoofdregel / 98
2.3.3.8.2 Saldomethode / 99
2.3.3.8.3 Uitzonderingen / 99
2.3.3.8.4 Bij wie belast? / 100
2.3.3.8.5 Diverse handelingen met betrekking tot een polis van
levensverzekering / 101
2.3.3.8.6 Toescheiding kapitaalverzekering met lijfrenteclausule bij
verdeling gemeenschap of afkoop alimentatie / 102
2.3.4 De kapitaalverzekering onder het overgangsrecht
(vervolg) / 102
2.3.4.1 Kapitaalverzekeringen die zijn afgesloten voor
14-9-1999 / 102
2.3.4.2 Kapitaalverzekeringen die zijn afgesloten na
1-1-1992 / 104
2.3.4.3 Kapitaalverzekeringen die zijn afgesloten tussen
14-9-1999 en 31-12-2000 / 105
2.3.4.4 Kapitaalverzekeringen die niet onder het overgangsrecht
vallen / 105
2.4 Diverse onderwerpen lijfrenten en
kapitaalverzekeringen / 106
2.4.1 Opgave levensverzekeraars / 106
2.4.1.1 Doorlopende opgaveplicht / 106
2.5 Voorzieningen bij ziekte of ongeval / 107
2.5.1 Keuze belaste of onbelaste uitkering / 107
2.5.2 Koopsom voor arbeidsongeschiktheidsverzekering / 108
2.5.3 Verpanding arbeidsongeschiktheidsverzekering / 108
2.6 Nettolijfrenteverzekering en nettopensioenregeling / 108
9
Inhoud
3 Levensverzekeringen in overige wetten / 110
3.1 Successiewet / 110
3.1.1 Kapitaaluitkeringen ten gevolge van overlijden / 110
3.1.1.1 Premiesplitsingsbesluit / 111
3.1.1.2 Hoogte belaste verkrijging / 120
3.1.2 Lijfrente-uitkeringen ten gevolge van overlijden / 120
3.1.3 Lijfrente-uitkeringen bij leven aan derde / 120
3.1.4 Aftrek wegens belastinglatentie / 120
3.1.5 Opgaveplicht / 121
3.2 Sociale zekerheid / 121
3.2.1 AOW/Anw/AKW/Wlz/AWBZ / 122
3.2.2 WW/ZW/WAO/WIA / 122
3.2.3 TW/IOAW/IOAZ / 122
4 Inleiding pensioenen / 123
4.1 Algemeen / 123
4.2 Pensioen van de zelfstandige ondernemer / 124
4.3 Pensioen van de werknemer / 124
4.4 Pensioenwet (PW) / 124
4.4.1 Doelstelling / 125
4.4.2 Werkingssfeer / 125
4.4.3 Pensioenen in de zin van de PW / 125
4.4.4 Onderbrengingsplicht werkgever / 126
4.4.5 Verschillen tussen B- en C-polissen / 127
4.4.6 Betaling van de pensioenpremie / 127
4.4.7 Deeltijdwerkers / 128
4.4.8 Afkoop / 128
4.4.9 Beëindiging/wijziging dienstverband / 129
4.4.10 Partnerpensioen bij scheiding / 129
4.4.11 Waardeoverdracht / 130
4.5 Wet verevening pensioenrechten bij scheiding / 131
4.5.1 Algemeen / 131
4.5.2 Belangrijkste bepalingen / 132
4.5.2.1 Algemene bepalingen/definities / 132
4.5.2.2 Recht op pensioenverevening, recht op uitbetaling / 132
4.5.2.3 Vaststelling deel uit te betalen pensioen / 133
4.5.2.4 Afwijkingen op standaardvereveningsberekening / 133
5 De zelfstandige ondernemer en zijn pensioen / 135
5.1 Inkomstenbelasting / 135
5.1.1 Vrijstellingen / 135
10
Inhoud
5.1.2 Lijfrenteaftrek vijfde tranche vervangen door omzetting
stakingswinst in lijfrente / 135
5.1.3 Omzetting art. 19 IB-stamrecht in lijfrente
nieuwe stijl / 137
5.1.4 Oudedagsreserve / 137
5.1.4.1 Deelnemer aan de oudedagsreserve / 137
5.1.4.2 Toevoegingen oudedagsreserve / 137
5.1.4.3 Hoogte en maatstaf van de oudedagsreserve / 138
5.1.4.4 Afneming oudedagsreserve / 138
5.1.4.5 Meewerkende echtgenoot en deelgenootschap
man/vrouw / 139
5.1.4.6 Voorwaarden stamrecht / 139
5.1.4.7 Oudedagsreserve en levensverzekering / 140
5.2 Successiewet / 140
5.2.1 Vrijstellingen / 140
5.2.2 Latente belastingclaim oudedagsreserve / 141
5.2.3 Waardebepaling pensioenrecht / 141
5.2.4 Opgaveplicht / 141
5.3 Sociale zekerheid / 141
5.3.1 Algemeen / 141
5.3.2 AOW / 141
5.3.2.1 Wijziging AOW-ingangsdatum / 142
5.3.3 Anw / 143
5.3.4 AKW / 144
5.3.5 WAZ / 144
5.3.6 Premieheffing volksverzekeringen / 144
5.3.7 WWB/Participatiewet / 144
5.3.8 WW/ZW/WIA / 144
5.3.9 TW / 145
5.3.10 IOAZ / 145
6 De werknemer en zijn pensioen / 146
6.1 Wet fiscale behandeling van pensioenen / 146
6.2 Hoofdvormen van pensioenregelingen / 147
6.2.1 Beschikbarepremieregeling / 147
6.2.2 Middelloonregeling / 151
6.2.3 Eindloonregeling / 151
6.2.4 Streefregeling / 152
6.2.5 Inbouw AOW (franchise) / 153
6.3 De fiscale omschrijving van pensioen / 156
6.4 Analyse van de pensioenregeling als omschreven in
art. 18 Wet LB 1964 / 157
6.4.1 Pensioenregeling / 157
6.4.2 Nagenoeg uitsluitend / 158
11
Inhoud
6.4.3 Werknemers / 158
6.4.4 Arbeidsongeschiktheid / 158
6.4.5 Ouderdom / 159
6.4.6 (Pleeg)kinderen / 161
6.4.7 Pensioen / 161
6.4.8 Salaris-/diensttijdnorm / 161
6.4.9 Pensioengrondslag / 162
6.4.10 Partnerpensioen / 162
6.4.11 Overbruggingspensioen / 162
6.4.12 Deelnemingsjarenpensioen / 163
6.4.13 Inkoop diensttijd / 163
6.4.14 VUT-regelingen / 163
6.4.15 Levensloopregeling / 164
6.4.15.1 Werknemers die op 31-12-2011 niet deelnamen aan de
levensloopregeling / 165
6.4.15.2 Werknemers die op 31-12-2011 een levenslooptegoed
hadden van minder dan € 3000 / 165
6.4.15.3 Werknemers die op 31-12-2011 een levenslooptegoed
hadden van € 3000 of meer / 166
6.4.16 Rechtszekerheid / 166
6.4.17 Deeltijdwerk en demotie / 166
6.4.18 Uitruil van pensioen / 167
6.4.19 Toetsing volgens 100%-grens / 168
6.4.20 Snelslijtende beroepen / 168
6.4.21 Bovenmatigheid / 168
6.4.22 Uitvoerders van pensioenregelingen / 169
6.4.23 Sancties / 169
6.5 Dekking Anw-hiaat in pensioenregelingen / 170
6.6 Pensioenopbouw over een periodieke salarisvervangende
uitkering / 171
6.7 Pensioenregeling directeur-grootaandeelhouder / 172
6.7.1 Wet VAP en Wet verlaging maximumopbouw- en premiepercentages
pensioen en maximering pensioengevend
inkomen / 174
6.8 Aanwijzing buitenlandse pensioenregeling / 175
6.9 Pensioen in de inkomstenbelasting / 175
6.10 Pensioen in de Successiewet / 176
6.11 Pensioen in de winstsfeer (inkomsten- en
vennootschapsbelasting) / 177
6.11.1 Pensioentoezegging aan werknemers en de
financiering / 177
6.11.2 Fiscale aspecten van de financieringslast van een
pensioentoezegging / 178
6.11.3 Fiscale gevolgen van backservice / 178
6.11.4 Verbod op financieringsachterstand / 179
12
Inhoud
6.12 Pensioenverplichtingen in eigen beheer / 179
6.12.1 Algemeen / 179
6.12.2 Omslagstelsel / 179
6.12.3 Rentedekkingsstelsel / 179
6.12.4 Kapitaaldekkingsstelsel / 180
6.12.5 Stelselwijziging / 180
6.12.6 Dekkingspolis / 181
6.12.7 Eigen beheer en echtscheiding / 181
6.12.8 Pensioenlichamen / 181
6.12.9 Pensioenvoorziening voor niet-toegezegd
pensioen / 181
6.13 De pensioenuitkering en de sociale zekerheid / 182
6.13.1 Pensionering voor 67 jaar / 182
6.13.1.1 AOW/Anw / 182
6.13.1.2 AKW / 182
6.13.1.3 Premieheffing volksverzekeringen / 183
6.13.1.4 WWB/Participatiewet / 183
6.13.1.5 ZW/WW/WIA/WAO / 183
6.13.1.6 TW/IOAW/IOAZ / 184
6.13.2 Pensionering op pensioenleeftijd van AOW / 184
6.13.2.1 ZW, WIA, WAO, WW, Anw, IOAW, IOAZ en TW / 184
6.14 Ontslaguitkering en stamrecht / 184
6.14.1 Ontslag / 184
6.14.2 Hoogte van de gouden handdruk / 185
6.14.2.1 Wet werk en zekerheid / 186
6.14.3 Belastingheffing over de ontslaguitkering / 187
6.14.3.1 De ontslaguitkering in de Wet Loonbelasting
tot 2014 / 187
6.14.3.2 De ontslaguitkering in de Wet Loonbelasting vanaf
2014 / 187
6.14.3.3 Overgangsrecht / 188
6.14.4 Excessieve vertrekvergoeding / 189
6.14.5 VUT-vervangende uitkering / 189
6.14.6 Aanwendingsmogelijkheden van de
ontslaguitkering / 189
6.14.7 De stamrecht-bv / 190
Deel C. Sparen en beleggen / 193
1 Inleiding / 195
2 NYSE Euronext Amsterdam / 196
2.1 NYSE Euronext Amsterdam Stock Market / 196
13
Inhoud
3 Wetgeving / 198
3.1 Toezichthouders / 198
3.1.1 Functioneel toezicht / 198
3.1.2 Strafrechtelijk toezicht / 200
3.1.3 Beroepsmogelijkheden tegen sancties van
toezichthouders / 201
3.1.4 Stichting Dutch Securities Institute / 201
3.1.5 Klachteninstituut Financiële Dienstverlening / 202
3.1.6 De Wet op het financieel toezicht (Wft) / 202
3.2 Zorgplicht / 204
3.2.1 Informatieverschaffing / 204
3.2.2 Klantprofiel / 205
3.2.3 Klachtenregeling / 207
3.2.4 Checklist voor goede zorgplicht / 207
3.3 De Autoriteit Financiële Markten / 208
3.3.1 Toezicht op de markt / 208
3.4 De MiFID-richtlijn inzake beleggingen / 211
3.5 De Financiële Bijsluiter / 212
3.5.1 Wat houdt het product in? / 213
3.5.2 Wat zijn de risico’s? / 213
3.5.3 Wat zijn de kosten? / 214
3.5.4 Wat kan het product opbrengen? / 215
3.5.5 Wat gebeurt er bij eerder beëindigen? / 216
3.6 Essentiële Beleggersinformatie / 216
3.7 Depositogarantiestelsel / 217
3.7.1 Voor welke banken geldt de
depositogarantieregeling? / 217
3.7.2 Voor welke producten geldt de
depositogarantieregeling? / 218
3.7.3 Voor welk type rekeninghouder geldt de
depositogarantieregeling? / 218
3.7.4 Uitvoering van de depositogarantieregeling / 218
4 Financiële instellingen / 219
4.1 De diensten van financiële instellingen / 219
4.1.1 Reductie in transactiekosten bij diversificatie / 219
4.1.2 Looptijdintermediatie / 219
4.1.3 Reductie in contractkosten / 219
4.1.4 Informatieproductie / 220
4.2 Typen financiële instellingen / 220
4.2.1 Adviseurs / 220
4.2.1.1 Beleggingsadviseurs / 220
4.2.1.2 Vermogensbeheerders / 220
14
Inhoud
4.2.1.3 Effectenbemiddelaars / 220
4.2.1.4 Commissionairs / 220
4.2.2 Banken / 221
4.2.2.1 Commerciële banken / 221
4.2.2.2 Spaarbanken / 221
4.2.3 Institutionele beleggers / 221
4.2.3.1 Beleggingsinstellingen / 221
4.2.3.2 Pensioenfondsen / 221
4.2.3.3 Verzekeringsmaatschappijen / 221
5 Rendement en risico / 222
5.1 Rendement / 222
5.2 Risico / 222
5.2.1 Koopkrachtrisico / 222
5.2.2 Renterisico / 222
5.2.3 Valutarisico / 222
5.2.4 Beursrisico / 223
5.2.5 Debiteurenrisico / 223
5.2.6 Liquiditeitsrisico / 223
6 Spaarvormen / 224
6.1 Spaarrekeningen / 224
6.2 Termijndeposito’s / 224
6.3 Kasbiljetten en spaarbrieven / 225
6.4 Valutarekeningen / 225
6.5 Vaste of variabele rente / 225
7 Obligaties / 226
7.1 De prijs van een obligatie / 226
7.1.1 Nettokoers / 226
7.1.2 Opgelopen rente / 227
7.2 De looptijd van een obligatie / 227
7.3 De aflossing van een obligatie / 227
7.3.1 Bulletleningen / 227
7.3.2 Vervroegde aflossing door debiteur (callable) / 228
7.3.3 Vervroegde aflossing door belegger (putable) / 228
7.3.4 Verlengbare obligatie (extendible) / 228
7.4 Het rendement van een obligatie / 228
7.4.1 Het couponrendement / 229
7.4.2 Het effectief rendement / 229
7.5 De yieldcurve / 230
7.5.1 Het verloop van de yieldcurve / 231
15
Inhoud
7.6 Risico van obligaties / 234
7.6.1 Inleiding / 234
7.7 Duration / 235
7.7.1 Inleiding / 235
7.7.2 Berekening / 235
7.7.3 Verband tussen duration en looptijd / 237
7.7.4 Modified duration / 238
7.8 Het debiteurenrisico / 238
7.8.1 Algemeen / 238
7.8.2 Ratings / 239
7.8.3 Garanties / 240
7.9 Varianten op de gewone obligatie / 240
7.9.1 Optieobligaties / 240
7.9.2 Winstdelende obligaties / 241
7.9.3 Inkomstenobligaties / 241
7.9.4 Achtergestelde obligaties / 241
7.9.5 Deep-discount-obligaties / 241
7.9.6 Nulprocentobligaties / 242
7.9.7 Geïndexeerde obligaties (floating rate notes) / 242
7.9.8 Goud- en aandelenindexobligaties / 242
7.9.9 Reset notes / 242
7.9.10 Pandbrieven / 243
7.9.11 Converteerbare obligaties / 243
7.9.12 Strips / 243
8 Aandelen / 245
8.1 Zeggenschap bij aandelen / 245
8.2 Rendement op aandelen / 246
8.3 Risico van aandelen / 247
8.4 Varianten op het gewone aandeel / 247
8.4.1 Certificaten van aandelen / 248
8.4.2 Preferente aandelen / 248
8.4.3 Prioriteitsaandelen / 248
9 Beleggingsfondsen / 250
9.1 Beleggingsfondsen in aandelen / 250
9.1.1 Wereldwijde fondsen / 251
9.1.2 Regiofondsen / 251
9.1.3 Landenfondsen / 251
9.1.4 Bedrijfstakfondsen / 251
9.1.5 Themafondsen / 251
9.1.6 Indexfondsen / 251
9.1.6.1 Trackers / 252
16
Inhoud
9.1.7 Clickfondsen / 253
9.2 Beleggingsfondsen in obligaties / 253
9.3 Groene beleggingen / 254
9.4 Mixfondsen / 254
9.5 Hedgefunds / 254
9.6 Open-end en closed-end beleggingsfondsen / 255
9.6.1 Open-end beleggingsfonds / 255
9.6.2 Closed-end beleggingsfonds / 255
9.6.3 Semi-open-end beleggingsfondsen / 255
9.7 De vrijgestelde beleggingsinstelling / 256
9.8 Beleggingsbeleid / 257
10 Derivaten / 258
10.1 Opties / 258
10.1.1 Calloptie / 258
10.1.2 Putoptie / 260
10.1.3 Prijsvorming van opties / 261
10.1.3.1 Intrinsieke waarde / 261
10.1.3.2 Tijds- en verwachtingswaarde / 261
10.1.4 Optiestrategieën / 263
10.1.4.1 Callopties of putopties / 263
10.1.4.2 Combinaties van callopties of putopties op dezelfde
onderliggende waarde / 264
10.1.4.3 Combinaties van callopties en putopties op dezelfde
onderliggende waarde / 264
10.1.5 Marginverplichting bij opties / 264
10.2 Financial futures / 265
10.2.1 Prijsvorming van financial futures / 267
10.2.2 Futuresstrategieën / 267
10.3 Waardevolle stoffelijke zaken / 268
10.3.1 Vastgoed / 268
10.3.2 Edele metalen / 268
10.3.3 Kunstvoorwerpen / 269
10.3.4 Commodities / 269
11 Fundamentele en technische analyse / 270
11.1 De fundamentele analyse / 270
11.1.1 Liquiditeitsratio’s / 270
11.1.2 Solvabiliteitsratio’s / 270
11.1.3 Rentabiliteitsratio’s / 270
11.1.4 Koersratio’s / 271
11.2 De technische analyse / 271
11.2.1 Trendlijnen en trendkanalen / 271
17
Inhoud
11.2.1.1 Trendlijnen / 272
11.2.1.2 Trendkanalen / 272
11.2.2 Voortschrijdend gemiddelde / 272
11.2.3 Koerspatronen / 273
11.2.3.1 Hoofd- en schouderformaties / 274
11.2.3.2 Driehoeksformaties / 275
12 De portefeuilletheorie / 276
12.1 Rendement / 276
12.2 Risico / 276
12.3 De combinatie van rendement en risico / 276
12.4 De efficiënte grenslijn / 277
12.5 De bèta / 278
13 Vermogensallocatie / 279
13.1 Beleggingshorizon van een belegger / 279
13.1.1 Lange beleggingshorizon / 279
13.1.2 Korte beleggingshorizon / 279
13.2 De inkomstenpositie van de belegger / 280
13.3 De vermogenspositie van de belegger / 280
13.4 De fiscale positie van de belegger / 280
13.5 Risicoprofiel van de belegger / 280
13.5.1 De toelaatbare risicograad / 280
13.5.2 De risicoperceptie / 281
13.6 De kennis en ervaring van de belegger / 281
13.7 Situatieverandering / 281
13.8 Portefeuillesamenstelling / 282
13.8.1 Top-downbenadering / 282
13.8.1.1 Spreiding over beleggingscategorieën / 282
13.8.1.2 Spreiding over geografische regio’s / 283
13.8.1.3 Spreiding over bedrijfstakken / 283
13.8.1.4 Spreiding over individuele ondernemingen / 283
13.8.2 Bottom-upbenadering / 283
Deel D. Financieringen / 285
1 Hypothecaire kredietverlening / 287
1.1 Hypotheekvormen / 287
1.1.1 Lineaire hypotheek / 287
1.1.2 Annuïteitenhypotheek / 287
1.1.2.1 Gelijkblijvende annuïteiten / 287
1.1.2.2 Groei-annuïteiten / 288
18
Inhoud
1.1.3 Levenhypotheek (hypotheek met gemengde
verzekering) / 288
1.1.4 Spaarhypotheek / 288
1.1.5 Aflossingsvrije hypotheek / 289
2 De Nationale Hypotheek Garantie (NHG) / 290
3 Starterslening / 294
4 Zakelijke kredietverlening / 296
4.1 Financiële kengetallen / 296
4.1.1 Liquiditeitskengetallen / 296
4.1.1.1 Liquiditeit / 296
4.1.1.2 Current ratio / 296
4.1.1.3 Quick ratio / 296
4.1.1.4 Nettowerkkapitaal / 296
4.1.1.5 Netto cashflow (operationele activiteiten) / 297
4.1.2 Solvabiliteitskengetallen / 297
4.1.2.1 Solvabiliteit / 297
4.1.2.2 Vermogensverhoudingen / 297
4.1.2.3 Debt ratio / 298
4.1.2.4 Interest coverage / 298
4.1.2.5 Cashflow/interest / 298
4.1.2.6 Cashflow coverage / 298
4.1.2.7 Omzetsnelheid eigen vermogen / 299
4.1.3 Winstkengetallen / 299
4.1.3.1 Rentabiliteit totale vermogen / 299
4.1.3.2 Rentabiliteit eigen vermogen / 299
4.1.3.3 Brutowinstmarge / 299
4.1.4 Activiteitskengetallen / 299
4.1.4.1 Omlooptijd voorraden / 299
4.1.4.2 Omzetsnelheid voorraden / 300
4.1.4.3 Omlooptijd debiteuren / 300
4.1.4.4 Omzetsnelheid debiteuren / 300
4.1.4.5 Omlooptijd crediteuren / 300
4.1.4.6 Omzetsnelheid crediteuren / 300
4.1.4.7 Omzetsnelheid totaal vermogen / 300
4.1.4.8 Werkkapitaal / 301
4.2 Kredieten midden- en kleinbedrijf / 301
4.2.1 Borgstelling MKB-kredieten / 301
4.2.1.1 Begrippen / 301
4.2.1.2 Borgstellingsovereenkomst / 303
4.2.1.3 Omvang borgstelling / 303
4.2.1.4 Voorwaarden borgstelling / 305
19
Inhoud
4.2.1.5 Verplichtingen van de bank / 307
4.3 Start-, vestigings- en continuïteitssubsidies / 307
4.3.1 Investeringen door startende ondernemers / 307
4.3.1.1 Doel / 307
4.3.1.2 Doelgroep / 308
4.3.1.3 Willekeurige afschrijving / 308
4.3.1.4 Aanmelding/accountantsverklaring / 308
4.3.2 Bijstandverlening zelfstandigen / 308
4.3.2.1 Doel / 308
4.3.2.2 Gerechtigden / 308
4.3.2.3 Bijstand in het bedrijfskapitaal / 309
4.3.2.4 Bijstand in de noodzakelijke bestaanskosten (algemene
bijstand) / 309
4.3.2.5 Aanvraag / 309
5 Rentetarieven / 310
5.1 Rentetarieven geldmarkt / 310
5.2 Rentetarieven kapitaalmarkt en
aandelenbeursindices / 310
6 Vreemde valuta / 312
6.1 Omrekeningskoersen vreemde valuta / 312
6.2 Kruistabel EMU-valuta’s / 313
Deel E. Belastingen / 315
1 Fiscale informatie- en inzageverplichtingen / 317
1.1 Algemeen / 317
1.2 De informatieplicht over de eigen belastingplicht / 317
1.2.1 Het vragen om informatie / 317
1.2.1.1 De potentiële fiscale relevantie / 318
1.2.1.2 De wijze van informatieverstrekking / 318
1.2.1.3 De geheimhoudingsplicht / 319
1.2.1.4 Fiscus mag inlichtingen inwinnen via civiele
dwangsom / 319
1.3 De inzageplicht voor de eigen belastingplicht / 319
1.3.1 Het vragen om boeken, bescheiden en andere
gegevensdragers / 319
1.3.2 De fiscaal relevante boeken, bescheiden en andere
gegevensdragers / 320
1.3.3 De wijze van verstrekking/de
geheimhoudingsplicht / 321
20
Inhoud
1.3.4 De kopieën, leesbare afdrukken of uittreksels / 321
1.3.5 De bewaarplicht en conversie / 321
1.3.6 Rechtsbescherming bij controlehandelingen / 323
1.3.7 Overmacht / 323
1.4 De informatieplicht met het oog op de belastingheffing
(bij derden) / 323
1.4.1 De subjecten / 323
1.4.2 Informatieverstrekking aan de Belastingdienst bij
eigenwoningschuld / 324
1.4.3 De omvang van de verplichting / 325
1.4.4 Voorschrift informatie fiscus-banken / 326
1.5 De sancties / 327
2 Inkomstenbelasting / 331
2.1 Inleiding / 331
2.2 Algemeen / 331
2.2.1 Opbouw en structuur Wet IB 2001 / 331
2.2.2 Raamwerk / 334
2.2.2.1 Belastingplichtigen / 334
2.2.2.2 Boxenstructuur / 334
2.2.2.3 Heffing inkomstenbelasting/premie
volksverzekeringen / 335
2.2.2.3.1 Gewone aanslag/conserverende aanslag / 341
2.2.2.3.2 Verliesverrekening tussen de boxen / 342
2.2.2.4 Toerekeningsregels / 343
2.2.2.4.1 Rangorderegeling / 343
2.2.2.4.2 Partners / 345
2.2.2.4.3 Afgezonderd particulier vermogen / 348
2.2.2.4.4 Minderjarige kinderen / 349
2.2.3 Verzamelinkomen / 350
2.3 Box 1 – inkomen uit werk en woning / 350
2.3.1 Belastbaar inkomen uit werk en woning (box 1) / 350
2.3.2 Belastbare winst uit onderneming / 351
2.3.2.1 Opbouw en systematiek van de winstsfeer / 352
2.3.2.1.1 Inleiding / 352
2.3.2.2 Ondernemer / 352
2.3.2.2.1 Inleiding / 352
2.3.2.2.2 Feitelijk ondernemerschap / 353
2.3.2.2.3 Rechtstreeks voor ondernemingsverbintenissen
verbonden / 354
2.3.2.2.4 Medegerechtigden/winstgerechtigden / 354
2.3.2.3 Begrip urencriterium/verlaagd urencriterium / 358
2.3.2.4 Winst uit onderneming / 359
2.3.2.5 Goed koopmansgebruik / 359
21
Inhoud
2.3.2.6 Vrijgestelde winst / 360
2.3.2.7 Aftrekbeperkingen kosten van winst / 362
2.3.2.8 Van winst aftrekbare kosten woon-werkverkeer / 365
2.3.2.9 Bijtelling winst voor privégebruik woning / 365
2.3.2.10 Bijtelling winst voor privégebruik auto / 366
2.3.2.11 Tonnageregeling zeescheepvaart / 367
2.3.2.12 Waardering pensioenverplichtingen / 368
2.3.2.13 Afschrijving bedrijfsmiddelen / 368
2.3.2.13.1 Wetswijzigingen sinds 1-1-2007 / 369
2.3.2.14 Willekeurige afschrijving / 370
2.3.2.15 Investeringsaftrek / 371
2.3.2.16 Research en Development Aftrek (RDA) / 376
2.3.2.17 Fiscale reserves / 376
2.3.2.17.1 Egalisatiereserve / 376
2.3.2.17.2 Herinvesteringsreserve / 376
2.3.2.18 Terugkeerreserve / 378
2.3.2.19 Oudedagsreserve / 378
2.3.2.20 Aandelenfusie / 378
2.3.2.21 Juridische splitsing en juridische fusie / 380
2.3.2.22 Staking/doorschuiving/overbrenging naar
buitenland/eindafrekening/geruisloze omzetting / 380
2.3.2.22.1 Doorschuiving of staking van de onderneming door
overlijden van de ondernemer / 380
2.3.2.22.2 Doorschuiving of staking van de onderneming door
ontbinding huwelijksgemeenschap / 381
2.3.2.22.3 Doorschuiving naar ondernemers en werknemers / 381
2.3.2.22.4 Overbrenging vermogensbestanddelen naar het
buitenland / 382
2.3.2.22.5 Eindafrekening / 383
2.3.2.22.6 Omzetting in een nv of bv / 383
2.3.2.22.7 Geruisloze terugkeer / 383
2.3.2.23 Ondernemersaftrek / 383
2.3.2.23.1 Zelfstandigenaftrek / 384
2.3.2.23.2 S&O-aftrek / 385
2.3.2.23.3 Meewerkaftrek / 385
2.3.2.23.4 Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid / 386
2.3.2.23.5 Stakingsaftrek / 386
2.3.2.24 MKB-winstvrijstelling / 387
2.3.3 De werknemer in de loon- en inkomstenbelasting / 387
2.3.3.1 Dienstbetrekking / 387
2.3.3.2 Belastbaar loon / 388
2.3.3.2.1 Tot 1-1-2011 bestaande regeling en
werkkostenregeling / 388
2.3.3.2.2 Loon / 388
2.3.3.3 Vrijgesteld loon / 389
22
Inhoud
2.3.3.4 Werknemersaftrek / 392
2.3.3.4.1 Reisaftrek / 392
2.3.3.5 Vrije vergoedingen en vrije verstrekkingen
(t/m 2014) / 394
2.3.3.6 Reiskostenvergoedingen / 403
2.3.3.6.1 Vrijgestelde reiskostenvergoeding met openbaar
vervoer / 403
2.3.3.6.2 Vrijgestelde reiskostenvergoeding eigen vervoer / 404
2.3.3.6.3 Vrijgestelde reiskostenvergoeding meerijregeling / 404
2.3.3.7 Kinderopvang / 404
2.3.3.8 Spaarloonregeling/levensloopregeling / 405
2.3.3.9 De werkkostenregeling / 405
2.3.3.9.1 Algemeen / 405
2.3.3.9.2 Werkplekgerelateerde voorzieningen / 407
2.3.3.9.3 Gerichte vrijstellingen / 410
2.3.3.9.4 Waarde van verstrekkingen / 411
2.3.3.9.5 Overige aspecten / 412
2.3.4 Belastbaar resultaat uit overige werkzaamheden / 413
2.3.5 Belastbare periodieke uitkeringen en
verstrekkingen / 420
2.3.6 Belastbare inkomsten uit eigen woning / 423
2.3.6.1 Eigen woning / 423
2.3.6.1.1 Voordelen uit eigen woning / 425
2.3.6.2 Voordeel uit kapitaalverzekering eigen woning, spaarrekening
eigen woning en beleggingsrecht
eigen woning / 426
2.3.6.3 Aftrekbare kosten eigen woning / 426
2.3.6.3.1 Renteaftrek vanaf 2014 verder beperkt / 428
2.3.6.3.2 Renteaftrek vanaf 1-1-2013 / 429
2.3.6.3.3 Vooruitbetaalde rente/kosten / 436
2.3.6.4 De aftrek wegens geen of geringe
eigenwoningschuld / 436
2.3.6.5 Overgangsrecht kapitaalverzekeringen / 437
2.3.7 Uitgaven voor inkomensvoorzieningen / 438
2.3.8 Gereserveerd / 438
2.3.9 Negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen / 438
2.3.10 Negatieve persoonsgebonden aftrek / 439
2.3.11 Waardering niet in geld genoten inkomen / 439
2.3.12 Tijdstip genieten/tijdstip aftrek / 439
2.3.13 Verrekening verlies uit werk en woning / 440
2.3.14 Middeling inkomen uit werk en woning / 441
2.3.15 Zekerheid omtrent de aard van de voordelen uit een
arbeidsrelatie / 443
2.4 Box 2 – inkomen uit aanmerkelijk belang / 444
2.4.1 Belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang / 444
23
Inhoud
2.4.2 Gelijkstellingen / 444
2.4.3 Begrip aanmerkelijk belang / 445
2.4.4 Reguliere voordelen uit aanmerkelijk belang / 447
2.4.4.1 Reguliere voordelen / 447
2.4.4.2 Forfaitair rendement van een buitenlandse beleggingsvennootschap
en van een vrijgestelde
beleggingsinstelling / 447
2.4.4.3 Kosten van reguliere voordelen / 448
2.4.5 Vervreemdingsvoordelen uit aanmerkelijk
belang/doorschuiving / 449
2.4.6 Overdrachtsprijs en verkrijgingsprijs aanmerkelijk
belang / 452
2.4.7 Tijdstip genieten/tijdstip aftrek inkomen uit aanmerkelijk
belang / 455
2.4.8 Verrekening verlies uit aanmerkelijk belang / 455
2.5 Box 3 – inkomen uit sparen en beleggen / 456
2.5.1 Belastbaar inkomen uit sparen en beleggen / 456
2.5.1.1 Vermogensrendementsheffing / 457
2.5.1.1.1 Vermogensrendementsheffing en partners / 459
2.5.2 Rendementsgrondslag / 460
2.5.2.1 Bezittingen / 460
2.5.2.2 Schulden / 461
2.5.3 Vrijgestelde bezittingen en schulden / 462
2.5.4 Waardering van de bezittingen en schulden / 465
2.5.5 Overgangsrecht / 469
2.5.5.1 Overgangsrecht voor uitgestelde termijnen / 469
2.6 Persoonsgebonden aftrek / 470
2.6.1 Algemeen / 470
2.6.2 Uitgaven voor onderhoudsverplichtingen / 471
2.6.3 Verliezen op beleggingen in durfkapitaal / 472
2.6.4 Uitgaven voor levensonderhoud kinderen
(t/m 2014) / 473
2.6.5 Uitgaven voor specifieke zorgkosten / 474
2.6.6 Weekenduitgaven voor gehandicapten / 479
2.6.7 Scholingsuitgaven / 479
2.6.8 Uitgaven voor monumentenpanden / 480
2.6.9 Aftrekbare giften / 481
2.7 Algemene bepalingen binnenlandse en buitenlandse
belastingplicht / 483
2.7.1 Belastbaar inkomen uit werk en woning in Nederland
(box 1) / 486
2.7.2 Belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang in een in
Nederland gevestigde vennootschap (box 2) / 488
2.7.3 Belastbaar inkomen uit sparen en beleggen in Nederland
(box 3) / 490
24
Inhoud
2.8 Heffingskorting / 491
2.8.1 Standaardheffingskorting / 493
2.8.2 Algemene heffingskorting / 496
2.8.3 Arbeidskorting / 496
2.8.4 Werkbonus / 497
2.8.5 Inkomensafhankelijke combinatiekorting / 497
2.8.6 Ouderschapsverlofkorting (t/m 2014) / 498
2.8.7 Alleenstaande-ouderkorting (t/m 2014) / 499
2.8.8 Jonggehandicaptenkorting / 499
2.8.9 Ouderenkorting / 499
2.8.9.1 Alleenstaande-ouderenkorting / 500
2.8.10 Levensloopverlofkorting / 500
2.8.11 Korting voor groene beleggingen / 500
2.8.12 Tijdelijke heffingskorting voor
vroeggepensioneerden / 500
2.8.13 Toepassing heffingskortingen / 501
2.9 Wijze van heffing / 501
2.9.1 Voorheffingen / 501
2.9.2 Wel of geen aanslag / 502
3 Vennootschapsbelasting / 504
3.1 Tarieven / 504
4 Dividendbelasting / 506
4.1 Gerechtigden / 506
4.2 Opbrengst / 506
4.3 Vrijstellingen / 507
4.4 Tarief / 507
4.5 Overig / 508
5 Successiewet / 509
5.1 Inleiding / 509
5.2 Formele belastingschuld / 509
5.3 Fictiebepalingen / 510
5.4 Kinderen / 510
5.5 Partnerbegrip / 511
5.6 Materiële belastingschuld / 511
5.7 Waardebepaling / 512
5.7.1 Waarderingsregels / 513
5.8 Tarief en vrijstellingen / 515
5.8.1 Vrijstellingen erfbelasting / 516
5.8.2 Vrijstellingen schenkbelasting / 516
25
Inhoud
5.8.3 Tarief schenk- en erfbelasting / 518
5.8.4 Tariefgroepen / 518
5.8.5 Tabel gemiddelde resterende levensduur / 519
6 Belastingen van rechtsverkeer / 522
6.1 Overdrachtsbelasting / 522
6.1.1 Algemeen / 522
6.1.2 Vrijstellingen / 522
6.1.3 Tarief / 524
6.1.4 Economische eigendom / 524
6.1.5 Gevolgen overdracht economische eigendom aan
juridische eigenaar / 524
6.2 Assurantiebelasting / 525
7 Verhuurderheffing / 527
Deel F. Juridische aspecten / 531
1 Familierecht / 533
1.1 Huwelijk / 533
1.1.1 Vereisten tot aangaan van een huwelijk / 533
1.1.2 Nietigverklaring van het huwelijk / 533
1.1.3 Einde huwelijk / 534
1.2 Geregistreerd partnerschap / 534
1.3 Huwelijksvermogensrecht / 535
1.3.1 Rechten en verplichtingen van echtgenoten / 535
1.3.2 Gemeenschap van goederen / 535
1.3.3 Huwelijkse voorwaarden / 538
2 Echtscheidingsrecht / 540
2.1 Algemeen / 540
2.2 Echtscheiding op verzoek / 540
2.3 Alimentatie / 541
2.3.1 Algemeen / 541
2.3.2 Indexering / 542
2.4 Ouderschapsplan / 543
2.5 Scheiding van tafel en bed / 543
2.6 Verdeling huwelijksgemeenschap / 543
26
Inhoud
3 Erfrecht / 545
3.1 Algemeen / 545
3.2 Erfrecht bij versterf / 546
3.2.1 Algemeen / 546
3.2.2 Stiefouderlijk gevaar / 547
3.2.3 Schulden van de nalatenschap / 548
3.3 Testamentair erfrecht / 549
3.4 Onbeheerde nalatenschap / 549
3.5 Legitieme portie / 550
3.6 Executeur / 551
3.7 Boedelverdeling / 552
3.8 De gift en de schenking / 553
3.8.1 Vormvereisten / 553
3.8.2 Schenking met behoud van zeggenschap / 554
3.8.2.1 Herroepelijke schenking / 554
3.8.2.2 Papieren schenking / 555
4 Levenstestament / 556
5 Ondernemingsvormen / 557
5.1 Algemeen / 557
5.1.1 Rechtsvormen / 557
5.1.2 Begrippen onderneming/bedrijf / 557
5.1.3 Boekhoudingsplicht / 558
5.1.4 Omzetting van ondernemingsvorm / 558
5.1.5 Ontbindingsprocedure lege rechtspersonen / 558
5.2 Eenmanszaak / 559
5.2.1 Rechtskarakter / 559
5.2.2 Oprichting / 559
5.2.3 Aansprakelijkheid/huwelijk / 559
5.2.4 Verkoop eenmanszaak / 559
5.2.5 Sociale verzekeringen / 560
5.2.6 Eenmanszaak en erfrecht / 560
5.3 Maatschap / 560
5.3.1 Rechtskarakter / 560
5.3.2 Oprichting / 561
5.3.3 Vertegenwoordiging/aansprakelijkheid / 561
5.3.4 Maatschap en huwelijk / 561
5.3.5 Fiscale aspecten / 562
5.3.6 Beëindiging en ontbinding maatschap / 562
5.4 Vennootschap onder firma / 562
5.4.1 Inleiding / 562
5.4.2 Rechtskarakter / 562
27
Inhoud
5.4.3 Oprichting / 563
5.4.4 Vertegenwoordiging/aansprakelijkheid / 563
5.4.5 Voortzettings- en vermogensbedingen / 563
5.4.6 Vof en huwelijk / 564
5.4.7 Fiscale aspecten / 564
5.4.8 Beëindiging en ontbinding van Vof / 564
5.5 Commanditaire vennootschap / 564
5.5.1 Rechtskarakter / 564
5.5.2 Oprichting / 565
5.5.3 Vertegenwoordiging/aansprakelijkheid / 565
5.5.4 Fiscale aspecten / 565
5.5.5 Beëindiging en ontbinding van cv / 565
5.6 Gereserveerd / 566
5.7 Vereniging / 566
5.7.1 Rechtskarakter / 566
5.7.2 Oprichting / 566
5.7.3 Aansprakelijkheid / 566
5.7.4 Organisatorische opbouw van vereniging / 566
5.7.5 Jaarverslaggeving / 566
5.7.6 Fiscale aspecten / 567
5.7.7 Beëindiging en ontbinding van vereniging / 567
5.8 Coöperatie / 567
5.8.1 Rechtskarakter / 567
5.8.2 Oprichting / 567
5.9 Onderlinge waarborgmaatschappij / 567
5.9.1 Rechtskarakter / 567
5.9.2 Oprichting / 568
5.10 Stichting / 568
5.10.1 Rechtskarakter / 568
5.10.2 Oprichting / 568
5.10.3 Aansprakelijkheid / 568
5.10.4 Organisatorische opbouw / 568
5.10.5 Fiscale aspecten / 568
5.10.6 Beëindiging en ontbinding van stichting / 568
5.11 Besloten vennootschap met beperkte
aansprakelijkheid / 569
5.11.1 Rechtskarakter / 569
5.11.2 Oprichting / 570
5.11.3 Aansprakelijkheid / 570
5.11.3.1 Oprichter / 570
5.11.3.2 Aandeelhouder / 571
5.11.3.3 Bestuurder / 571
5.11.4 (Dividend)uitkering / 572
5.12 Naamloze vennootschap / 573
5.13 Eenpersoonsvennootschappen / 573
28
Inhoud
6 Surseance van betaling / 574
6.1 Algemeen / 574
6.2 Aanvraag / 574
6.3 Verloop / 574
6.4 Akkoord / 575
6.5 Einde surseance van betaling / 575
7 Faillissement / 576
7.1 Algemeen / 576
7.1.1 Gefailleerden / 576
7.1.1.1 Vof / 576
7.1.1.2 Commanditaire vennootschap / 576
7.1.1.3 Maatschap / 577
7.1.1.4 Rechtspersoon / 577
7.1.1.5 Nalatenschap / 577
7.2 Aanvraag / 577
7.3 Gevolgen van faillietverklaring / 578
7.3.1 Algemeen / 578
7.3.2 Wederkerige overeenkomsten / 578
7.4 Bestuur van failliete boedel / 579
7.4.1 Rechter-commissaris / 579
7.4.2 Curator / 579
7.4.3 Commissie uit schuldeisers / 579
7.4.4 Vergadering van schuldeisers / 579
7.5 Faillissement en huwelijksvermogensrecht / 579
7.6 Positie van diverse schuldeisers / 580
7.6.1 Algemeen / 580
7.6.2 Boedelschuldeisers / 580
7.6.3 Separatisten / 580
7.6.4 Bevoorrechte schuldeisers / 580
7.6.5 Feitelijke preferente schuldeisers / 581
7.6.6 Concurrente schuldeisers / 581
7.6.7 Afkoelingsperiode / 581
7.6.8 Bodem(voor)recht Belastingdienst / 581
7.7 Verificatie van vorderingsrechten / 583
7.8 Aanbieding van akkoord / 583
7.9 Vereffening / 584
7.9.1 Algemeen / 584
7.9.2 Overneming onderneming / 585
7.10 Wet schuldsanering natuurlijke personen / 585
29
Inhoud
8 Externe verslaggeving / 586
8.1 Algemene voorschriften / 586
8.1.1 Verslaggeving / 586
8.1.2 Toepassingsgebied / 586
8.1.3 Openbaarmaking / 587
8.1.4 Ondernemingen waarvoor de openbaarmaking niet
geldt / 587
8.1.5 Normen / 588
8.2 Balans / 589
8.3 Winst- en verliesrekening / 591
Deel G. Sociale zekerheid / 593
1 Algemeen / 595
1.1 Inleiding / 595
1.2 Premie-inkomen en premiepercentages
volksverzekeringen / 597
1.3 Premie-inkomen en premiebedrag
volksverzekeringen / 598
1.4 Percentages premie volksverzekeringen/belasting / 598
2 Algemene ouderdomswet (AOW) / 600
2.1 Kring van verzekerden / 600
2.2 Recht op uitkering / 600
2.3 Hoogte van de uitkering / 601
2.4 Geplande wijziging AOW-leeftijd / 606
2.4.1 Wet verhoging AOW- en pensioenrichtleeftijd / 607
2.4.2 Bruggen slaan: nieuwe AOW-plannen / 607
2.5 AOW-ingangsdatum / 608
2.6 Kostendelersnorm / 608
3 Algemene nabestaandenwet (Anw) / 609
3.1 Kring van gerechtigden voor de Anw en voorwaarden voor
de uitkering / 609
3.2 De hoogte van de uitkering / 610
3.3 Toepassing van de inkomenstoets / 612
4 Ziektewet (ZW) / 614
4.1 Kring van verzekerden / 614
4.2 Uitkeringsvoorwaarden / 614
30
Inhoud
4.2.1 Werken na de AOW-gerechtigde leeftijd / 616
4.3 Hoogte en duur ziekengeld / 616
4.4 Premie en uitkeringsloon / 617
4.4.1 Premieberekening middelgrote- en grote
ondernemingen / 617
4.4.2 Uitkeringsloon / 620
4.5 Zwangerschaps- en bevallingsverlof / 620
4.5.1 Wijzigingen in zwangerschaps- en bevallingsverlof / 621
4.6 Poortwachter / 621
4.7 Wijziging Ziektewet i.v.m. weekendwerk / 622
4.8 Wet wijziging verrekening inkomsten met
ziekengeld / 622
4.9 De Wet beperking ziekteverzuim en
arbeidsongeschiktheid vangnetters (Wet BeZaVa) / 623
5 Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
(WAO) / 624
5.1 Personenkring / 624
5.2 Uitkeringsvoorwaarden / 624
5.3 Hoogte uitkering / 624
5.4 Duur uitkering / 625
5.5 Premie / 626
5.6 Premiekorting WAO/WIA/WW / 626
5.7 WAO is WIA geworden / 629
5.8 Uniformering wachttijd WAO / 629
6 Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
(WIA) / 630
6.1 Algemeen / 630
6.2 Eigen risico dragen voor de WIA / 634
6.3 Premies voor de WIA / 635
6.4 Wijziging van de WGA-financiering / 635
6.4.1 Berekening WGA-gedifferentieerde premie / 636
7 Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicapten (Wajong) / 638
7.1 Wet Wajong als opvolger van Wajong / 638
7.2 Personenkring / 638
7.3 Periode 2010 t/m 2014: Wet werk en
arbeidsondersteuning jonggehandicapten
(Wet Wajong) / 638
7.4 Wajong vanaf 2015 / 639
31
Inhoud
7.5 Periode vóór 2010: Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicapten (Wajong) / 640
7.5.1 Uitkeringsvoorwaarden / 640
7.5.2 Uitkeringsgrondslag / 640
7.6 Aanvullende tegemoetkoming / 641
7.7 Quotumregeling Participatiewet / 641
8 Werkloosheidswet (WW) / 642
8.1 Kring van gerechtigden en voorwaarden om in
aanmerking te komen voor een uitkering / 642
8.2 De duur en hoogte van de WW-uitkering / 644
8.2.1 De WW tot 1-10-2006 / 644
8.2.2 De WW vanaf 1-10-2006 / 646
8.2.2.1 Inkomensvoorziening oudere werklozen / 648
8.2.3 Doorbetaling WW bij ziekte / 648
8.2.4 Premie/premieloon marktsector / 649
8.3 Herleving van de uitkering / 649
8.4 Premievrije pensioenopbouw tijdens WW / 650
9 Zorgverzekeringswet (Zvw) / 651
9.1 Algemeen / 651
9.2 Verzekeringsplicht / 651
9.3 Acceptatieplicht / 651
9.4 Basispakket / 652
9.5 Aanvullende verzekering / 652
9.6 Keuzemogelijkheden / 652
9.7 Nominale premie / 652
9.8 Inkomensafhankelijke bijdrage / 653
9.9 Zorgtoeslag / 653
9.10 Eigen risico / 654
9.11 Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
(Wtcg) (tot 1-1-2014) / 654
9.12 Opsporing onverzekerden / 655
9.13 Wet Structurele maatregelen wanbetalers
zorgverzekering / 655
Lijst van afkortingen / 657
Trefwoordenregister / 661
32
Inhoud
