Ik wijs de weg!

‘Trompetgeschal vanuit de hemel,
de Heer slaat Zijn ogen neer,
zodat de aarde begint te beven.’

Zo beschrijft Commodianus in zijn 'Ik wijs de weg!' ('Instructiones') het einde van de wereld. In indringende verzen richt deze dichter uit de derde eeuw na Christus zich tot heidenen en joden, beginnende gelovigen en bisschoppen, en probeert hij hun de weg naar het eeuwige leven te wijzen.

Met zijn 'Ik wijs de weg!' behoort Commodianus tot de vroegste vertegenwoordigers van christelijke poëzie in het Latijn. Zijn werk ontstond in een periode waarin het christendom zich nog een plaats moest verwerven binnen de Latijnse literatuur. Dat is merkbaar in taal en vorm: de verzen zijn direct, vaak onregelmatig en wijken duidelijk af van de klassieke poëzie van Vergilius en Ovidius. Daarbij zijn de gedichten opgebouwd als acrostichons, waarbij de beginletters van de verzen samen de titel van het gedicht spellen. Zo bieden de 'Instructiones' een zeldzaam inkijkje in een christelijke literatuur die nog volop in ontwikkeling is.

De 'Instructiones' bewegen zich van kritiek op heidense religie en oproepen tot bekering naar richtlijnen voor het leven binnen de christelijke gemeenschap en indringende beschrijvingen van het laatste oordeel. De verzen zijn soms ruw van vorm, maar getuigen van een sterke religieuze overtuiging en een grote betrokkenheid bij het lot van anderen.

Deze uitgave bevat de eerste integrale Nederlandse vertaling van de 'Instructiones', voorzien van een inleiding en toelichting door Vincent Hunink.