PTSS: posttraumatische stressstoornis begrijpen en behandelen

Posttraumatische stressstoornis (PTSS) is een psychische aandoening die kan ontstaan na het meemaken van een schokkende, bedreigende of gewelddadige gebeurtenis. Denk aan een ongeluk, seksueel geweld, een ramp of langdurige blootstelling aan traumatische situaties tijdens het werk. Kenmerkend voor PTSS zijn herbelevingen, nachtmerries, vermijdingsgedrag en een aanhoudend gevoel van alertheid of gevaar. PTSS treft mensen uit alle lagen van de bevolking: agenten, militairen, hulpverleners, misbruikslachtoffers en mensen die een persoonlijke ramp hebben meegemaakt. Op deze pagina vindt u de belangrijkste boeken over PTSS – van wetenschappelijke handboeken tot persoonlijke ervaringsverhalen en praktische behandelgidsen.

Persoonlijke verhalen: wat PTSS doet met mensen

Naast wetenschappelijke inzichten zijn persoonlijke ervaringsverhalen van onschatbare waarde. Ze maken zichtbaar hoe PTSS het dagelijks leven van binnenuit ontwricht – en hoe mensen, soms na jaren, toch een weg naar herstel vinden. Twee schrijvers die dit vanuit eigen ervaring beschrijven zijn Diederik de Geus en de auteurs in de bundels over politiewerk.

PTSS bij hulpverleners: de onzichtbare last

Agenten, brandweerlieden en andere hulpverleners worden beroepshalve blootgesteld aan schokkende situaties. Toch is PTSS binnen deze beroepsgroepen nog altijd een onderwerp dat met schroom wordt besproken. Die ene melding van Wil Thijssen laat zien hoe één incident het leven van meerdere agenten blijvend verandert.

Behandeling van PTSS: van EMDR tot cognitieve therapie

PTSS is behandelbaar. De twee meest onderbouwde methoden zijn EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) en cognitieve verwerkingstherapie (CPT). Beide methoden zijn gericht op het verwerken van traumatische herinneringen, al verschillen ze in aanpak. EMDR werkt met oogbewegingen of andere bilaterale stimulatie om de emotionele lading van herinneringen te verminderen. CPT richt zich op het herstructureren van vastgeroeste denkpatronen die uit het trauma zijn voortgekomen.

Het lichaam als sleutel: somatische benaderingen van trauma

Niet alle PTSS-behandelingen richten zich uitsluitend op de geest. Somatische benaderingen gaan ervan uit dat trauma in het lichaam wordt opgeslagen en ook via het lichaam moet worden losgelaten. Peter Levine en Ethy Dorrepaal bieden vanuit verschillende invalshoeken inzicht in dit lichaamsgerichte perspectief.

PTSS bij militairen en na rampen

Veteranen vormen een specifieke risicogroep voor PTSS. Terugkeer uit een oorlogsgebied gaat voor veel militairen gepaard met aanpassingsproblemen, hyperalertheid en moeite met het gewone leven. Ook rampenslachtoffers en hulpverleners bij grootschalige incidenten lopen een verhoogd risico. Berthold Gersons ontwikkelde voor deze groep een eigen behandelmethode: de Brief Eclectic Psychotherapy for PTSD (BEPP).

PTSS bij kinderen en jongeren

Ook kinderen kunnen PTSS ontwikkelen na traumatische ervaringen, maar de symptomen uiten zich anders dan bij volwassenen. Vroegtijdige signalering en behandeling zijn cruciaal om ernstige gevolgen voor de ontwikkeling te voorkomen. Gelukkig zijn er evidence-based behandelprotocollen specifiek voor deze groep beschikbaar.

Verder lezen over PTSS

PTSS is een complex onderwerp dat veel facetten kent: de neurobiologie, de behandeling, de persoonlijke beleving en de maatschappelijke context. Of u nu zelf kampt met klachten, een naaste wil ondersteunen of professioneel werkzaam bent in de zorg – er is altijd een boek dat aansluit bij uw situatie en behoefte. De werken op deze pagina vormen samen een gevarieerd en betrouwbaar vertrekpunt voor iedereen die zich wil verdiepen in posttraumatische stressstoornis.