Best practices: bewezen methoden of valkuil?

Best practices zijn overal. In IT-servicemanagement, projectmanagement, HR en corporate governance wordt voortdurend verwezen naar beproefde methoden die 'bewezen' effectief zijn gebleken. Frameworks als ITIL, PRINCE2 en BiSL bouwen hun hele bestaansrecht op de belofte dat wie de best practices volgt, betere resultaten boekt. Maar is dat altijd waar? Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken over best practices samen, van praktische naslagwerken tot kritische beschouwingen die vraagtekens zetten bij het kritiekloos overnemen van wat 'iedereen doet'.

Best practices als fundament: de grote frameworks

Een groot deel van de literatuur over best practices komt uit de wereld van IT-servicemanagement. Uitgeverij Van Haren Publishing heeft hier een stevige reputatie opgebouwd met een hele reeks naslagwerken.

ITIL: de klassieker onder de best practice frameworks

Geen enkel framework wordt zo onlosmakelijk met het begrip best practices geassocieerd als ITIL. Al decennialang geldt het als de leidende verzameling werkwijzen voor IT-servicemanagement, en de reeks boeken eromheen groeide uit tot een echte klassieker in het vakgebied.

Van ITIL-basis tot gespecialiseerde toepassingen

Naast de kernwerken bestaat er een hele reeks cursusmateriaal en pocketguides die ITIL toegankelijk maken voor verschillende niveaus en talen.

Kritische blik: werken best practices wel altijd?

Niet iedereen is overtuigd van de onvoorwaardelijke waarde van best practices. Hoogleraar Freek Vermeulen laat in zijn werk zien dat veelgebruikte werkwijzen soms juist averechts werken, simpelweg omdat 'iedereen het zo doet' geen garantie is voor effectiviteit.

Best practices in projectmanagement

Ook binnen projectmanagement is het begrip best practices onlosmakelijk verbonden met gevestigde methoden. PRINCE2, PMBOK en IPMA bouwen allemaal voort op verzamelde ervaringen van duizenden projecten.

Best practices buiten IT en projectmanagement

Het concept reikt verder dan IT-servicemanagement en projectmanagement. Ook in governance, HR en zorg wordt gezocht naar beproefde werkwijzen die elders al succesvol bleken.

Best practices in softwareontwikkeling

Ook in de wereld van softwareontwikkeling is het concept diepgeworteld, al wordt daar vaak gesproken over 'items' of richtlijnen in plaats van frameworks.

BiSL en applicatiemanagement: best practices voor de business

Naast ITIL kent ook de wereld van business informatiemanagement en applicatiemanagement eigen frameworks die bol staan van beproefde werkwijzen.

Conclusie: bewezen waarde, mits kritisch toegepast

Best practices vormen een onmisbaar fundament in management en IT: ze bundelen ervaring, voorkomen dat organisaties steeds opnieuw het wiel uitvinden en bieden houvast in complexe vakgebieden. Frameworks als ITIL en BiSL bewijzen al jaren hun waarde, en naslagwerken als die van Jan van Bon maken deze kennis toegankelijk. Tegelijk leert Freek Vermeulen ons dat een gewoonte pas een echte best practice is als zij aantoonbaar werkt, niet omdat iedereen haar volgt. Wie best practices wil toepassen, doet er daarom goed aan ze niet klakkeloos over te nemen, maar steeds kritisch te toetsen aan de eigen praktijk.