trefwoord

Burgerschap: rechten, plichten en betrokkenheid in de samenleving

Burgerschap is een begrip dat zich moeilijk laat vangen in één definitie. Het gaat over de juridische status van ingezetene, maar evengoed over de morele verplichting om bij te dragen aan de gemeenschap. Is burgerschap vooral een kwestie van rechten claimen, of draait het om plichten vervullen? Managementboek.nl verzamelde een reeks boeken en artikelen die dit spanningsveld vanuit uiteenlopende invalshoeken belichten: filosofisch, onderwijskundig, bestuurlijk en maatschappelijk.

Spotlight: Patrick Loobuyck

Patrick Loobuyck is hoogleraar politieke filosofie en een gezaghebbende stem in het debat over burgerschap. Hij benadert het begrip vanuit meerdere politiek-filosofische tradities en laat zien dat er niet één juiste invulling bestaat.
Patrick Loobuyck
Burgerschap
In Burgerschap analyseert Loobuyck het concept vanuit liberale, republikeinse en communautaristische perspectieven. Een grondige introductie voor wie de theoretische fundamenten wil begrijpen.
Boek bekijken
€ 28,90
In herdruk, verwacht op 14‑10‑2026

Burgerschap als recht versus burgerschap als plicht

Een terugkerend thema is de verschuiving van burgerschap als verworven recht naar burgerschap als actieve plicht. Waar vroeger de nadruk lag op wat de staat de burger verschuldigd was, ligt de klemtoon nu vaker op wat de burger voor de gemeenschap moet doen.

Spotlight: Menno Hurenkamp

Menno Hurenkamp, politicoloog en publicist, onderzocht in meerdere boeken hoe de Nederlandse invulling van burgerschap door de jaren heen is veranderd.
Menno Hurenkamp
Met opgeheven hoofd
Met opgeheven hoofd beschrijft hoe burgerschap in Nederland van een recht naar een plicht is verschoven en pleit voor een trotsere, positievere benadering.
Boek bekijken
€ 24,90
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
Menno Hurenkamp Jan Willem Duyvendak
De macht der gewoonte
Samen met Jan Willem Duyvendak schreef Hurenkamp ook De macht der gewoonte, over de culturalisering van burgerschap: van minderheden wordt steeds vaker verwacht dat ze zich 'gewoon' gedragen, wat de auteurs bekritiseren.
Boek bekijken
€ 20,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Auteurs die schrijven over 'burgerschap'

Burgerschap en de relatie tot de overheid

Veel auteurs beschrijven een haperende relatie tussen burger en overheid. Wantrouwen, teleurstelling en onbegrip spelen daarbij een rol, maar ook hoopvolle pleidooien voor herstel van vertrouwen.

Herman van Gunsteren
Bouwen op burgers
Herman van Gunsteren onderzoekt in Bouwen op burgers hoe burgerschap in Nederland telkens opnieuw wordt gedefinieerd in de verhouding tussen individu en staat.
Boek bekijken
€ 16,90
Levertijd ongeveer 3 werkdagen
Onbegrepen overheid -  Waarom de staat en de burger elkaar niet meer vinden
Paul Misdorp
Dit artikel bespreekt Gijs van Oenens boek over de groeiende afstand tussen staat en burger, en hoe de verwachtingen die democratieën aan burgers stellen almaar hoger zijn geworden.
Herman Tjeenk Willink
Het tij tegen
Herman Tjeenk Willink beschrijft in Het tij tegen de democratische rechtsorde als gezamenlijke verantwoordelijkheid van burger en overheid, en noemt burgerschap een 'publiek ambt'.
Boek bekijken
€ 20,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
De burger is vaak wijzer dan de politieke elite denkt – minachting voor de kiezer is het begin van het einde van vertrouwen. Uit: De burger is niet gek

Actief burgerschap: van consument naar betrokken deelnemer

Een belangrijk perspectief is dat burgerschap meer is dan stemmen bij verkiezingen. Diverse auteurs pleiten voor een actieve rol: niet achterover leunen als consument van publieke diensten, maar zelf verantwoordelijkheid nemen.

Spotlight: Evelien Tonkens

Evelien Tonkens is bijzonder hoogleraar Actief Burgerschap en schrijft al jaren over de spanning tussen idealen van participatie en de praktijk van alledag.
Menno Hurenkamp Evelien Tonkens
En nou mag ik even!
In En nou mag ik even! leggen Tonkens en Menno Hurenkamp uit dat burgerschap draait om gelijkwaardig lidmaatschap: gelijkheid, erkenning van verschil en ergens bij horen.
Boek bekijken
€ 24,90
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Evelien Tonkens Mandy de Wilde
Als meedoen pijn doet
In Als meedoen pijn doet onderzoekt Tonkens samen met Mandy de Wilde de keerzijde van de participatiesamenleving: meedoen is niet voor iedereen vanzelfsprekend of pijnloos.
Boek bekijken
€ 24,90
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
Cindy Skach
Deel je tomaten met je buren
Cindy Skach beschrijft in Deel je tomaten met je buren hoe burgers zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun leefomgeving, als alternatief voor overheidsbemoeienis.
Boek bekijken
€ 24,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee
Paul Misdorp
Dit artikel recenseert een boek over nieuwe vormen van gemeenschappelijk organiseren: wat gebeurt er als burgers de ruimte innemen die markt en overheid laten liggen?

Burgerschap in het onderwijs

Scholen krijgen een steeds grotere rol toebedeeld in de vorming van burgers. Burgerschapsonderwijs is inmiddels wettelijk verankerd, maar de invulling ervan verschilt sterk per opleiding en niveau.

Spotlight: Anja Sinnige

Anja Sinnige is adviseur burgerschapseducatie en combineert jarenlange onderwijservaring met onderzoek naar hoe burgerschap concreet vorm kan krijgen in de klas.
Anja Sinnige Tamme Spoelstra
Burgerschap in de klas
Samen met Tamme Spoelstra schreef Sinnige Burgerschap in de klas, een praktische gids voor het integreren van burgerschap in het lesprogramma.
Boek bekijken
€ 36,-
Op voorraad | Op werkdagen voor 17:00 besteld, volgende dag in huis | Gratis verzonden
Bram Eidhof
Handboek Burgerschapsonderwijs
Bram Eidhof maakt in het Handboek Burgerschapsonderwijs een abstract begrip concreet en hanteerbaar voor docenten in het voortgezet onderwijs.
Boek bekijken
€ 29,95
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Marjan Dorresteijn Anke Taube Brunen Anne-Marie Menno Beekhuizen Hanneke Schottert Annelien Tienstra Sander Heebels
Kies 2 - leerwerkboek burgerschap
Kies 2 - leerwerkboek burgerschap is speziek ontwikkeld om mbo-studenten de benodigde burgerschapscompetenties bij te brengen.
Boek bekijken
€ 30,-
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Ron de Graaf
Burgerschap voor ICT
Ron de Graaf richt zich in Burgerschap voor ICT specifiek op ICT-studenten en behandelt de politieke, economische, sociale en vitale dimensies van burgerschap.
Boek bekijken
€ 38,-
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Niet voor de winst Onderwijs dat uitsluitend gericht is op economisch rendement, verwaarloost volgens Nussbaum de vorming van kritische, betrokken burgers die nodig zijn voor een gezonde democratie.

Wie telt mee als burger?

Burgerschap is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Verschillende auteurs laten zien dat de juridische status van burger niet automatisch leidt tot volledige erkenning en acceptatie.

Dipsaus
De goede immigrant
In De goede immigrant onderzoekt collectief Dipsaus het 'voorwaardelijk burgerschap' dat veel immigranten ervaren: pas welkom zolang je aan bepaalde verwachtingen voldoet.
Boek bekijken
€ 22,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Janice Deul
Kan ik nog thuis zijn in dit land
Janice Deul stelt in Kan ik nog thuis zijn in dit land de prangende vraag welke burgers zich daadwerkelijk thuis mogen voelen in Nederland.
Boek bekijken
€ 19,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis
Burgerschap wordt steeds minder een juridische status en steeds meer een culturele eis: je moet er niet alleen bij horen, je moet er ook naar voelen en gedragen. Uit: Thuis

Burgerschap en de verdediging van de democratie

In tijden van polarisatie en afnemend vertrouwen in instituties wordt burgerschap ook gezien als verdedigingslinie. Actieve betrokkenheid is dan geen vrijblijvende optie, maar noodzaak.

Timothy Snyder
Over tirannie
Timothy Snyder formuleert in Over tirannie twintig concrete handelingen die elke burger kan ondernemen om de democratie te beschermen tegen autoritaire tendensen.
Boek bekijken
€ 10,-
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis
Henri Bontenbal
Het kan echt anders
Henri Bontenbal pleit in Het kan echt anders voor hernieuwde aandacht voor democratisch burgerschap: mensen moeten verantwoordelijkheid nemen in plaats van alles aan de overheid over te laten.
Boek bekijken
€ 19,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis
Waarom we politiek niet alleen aan politici kunnen overlaten
Freija van Duijne
Dit artikel recenseert een boek over de opkomst van burgerberaden en burgerparlementen in Europa, en laat zien hoe deze vorm van democratische vernieuwing in de praktijk uitpakt.
Citizens - ‘Burgerschapsperpectief heeft veel potentieel’
Freija van Duijne
Dit artikel introduceert het burgerschapsperspectief als alternatief voor het dominante consumentendenken, met veel potentieel voor hoe we naar beleid en participatie kijken.

Conclusie

Burgerschap laat zich niet vangen in een eenduidige formule. Het is tegelijk juridische status, morele plicht en dagelijkse praktijk. De boeken en artikelen op deze pagina laten zien dat het debat springlevend is: van klaslokaal tot gemeenteraad, van filosofisch tractaat tot praktische leidraad. Wie zich in burgerschap verdiept, ontdekt dat de vraag niet zozeer is wát een burger is, maar wat we van elkaar mogen verwachten binnen een gedeelde samenleving.

Boeken over 'burgerschap' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'burgerschap'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen