trefwoord

Jaloezie: een oeroud gevoel in al zijn gedaanten

Jaloezie is een van de meest universele en tegelijk meest ongemakkelijke emoties die de mens kent. Ze steekt de kop op in de wieg, sluimert in vriendschappen, ondermijnt relaties en kan in het ergste geval tot geweld leiden. Filosoof en alledaags observator weten het allang: jaloezie is niet zomaar een zwak karakter, maar een diepgewortelde reactie op dreiging. Wie jaloers is, vreest iets kostbaars te verliezen aan een ander. Die angst kleurt ons denken, voelen en handelen – soms subtiel, soms destructief.

Op deze pagina verkennen we jaloezie vanuit verschillende invalshoeken: de psychologie, de literatuur, de sociologie en de opvoeding. Van meeslepende romans tot wetenschappelijke analyses – de boeken en artikelen hieronder werpen elk op hun eigen manier licht op deze veelzijdige emotie.

Jaloezie als literair motief

In de Nederlandse literatuur duikt jaloezie regelmatig op als drijvende kracht achter conflict en tragiek. A.F.Th. van der Heijden en Wessel te Gussinklo laten zien hoe jaloezie een personage volledig kan overnemen – en met welke gevolgen.

A.F.Th. van der Heijden
Kwaadschiks
In Kwaadschiks vormt jaloezie de kern van het verhaal: Dorlas' afgunst jegens rivaal Mink Biloen drijft hem tot extreme plannen. Van der Heijden legt bloot hoe jaloezie een mens kan vertekenen en verwoesten.
Boek bekijken
€ 16,50
Nu besteld, woensdag in huis

Spotlight: A.F.Th. van der Heijden

Van der Heijden is een van de grote namen van de Nederlandse literatuur. Zijn romancycli onderzoeken de mens in zijn meest kwetsbare en donkerste gedaanten – jaloezie, rivaliteit en obsessie zijn terugkerende thema's in zijn werk.
Wessel te Gussinklo
De Weergekeerde Bloem
In De Weergekeerde Bloem ervaart de hoofdpersoon jaloezie wanneer Marcel literair succes behaalt en een relatie begint met Lisette. Te Gussinklo tekent jaloezie als een verstikkend gevoel dat de blik op de ander vertroebelt.
Boek bekijken
€ 21,50
Levertijd ongeveer 12 werkdagen | Gratis verzonden

Auteurs die schrijven over 'jaloezie'

Herman Koch: jaloezie als verborgen motief

Herman Koch is een meester in het portretteren van de sluipende, zelden uitgesproken jaloezie. Zijn personages zijn zelden openlijk jaloers – het is juist de verdrongen afgunst die zijn verhalen hun scherpe ondertoon geeft.

Herman Koch
Geachte heer M.
In Geachte heer M. lijkt de benedenbuurman gevangen in een web van afgunst: op M.'s literaire reputatie én op diens jonge vrouw. Koch ontleedt jaloezie met een koele, genadeloze pen.
Boek bekijken
€ 17,50
Nu besteld, woensdag in huis

Spotlight: Herman Koch

Herman Koch verwierf internationale bekendheid met Het diner en schreef sindsdien roman na roman over de donkere kanten van de mens. Jaloezie, afgunst en zelfrechtvaardiging zijn vaste elementen in zijn psychologische thrillers.
Morele verontwaardiging om jezelf beter te voelen
Ger Post
Morele verontwaardiging en jaloezie liggen dicht bij elkaar: beide emoties worden gevoed door het gevoel dat iemand iets heeft of krijgt wat jij niet verdient. Dit artikel onderzoekt de motieven achter verontwaardiging – en raakt daarmee aan de kern van jaloezie.

De psychologie van jaloezie

Wat gebeurt er eigenlijk in ons brein als we jaloers zijn? En hoe verschilt jaloezie van afgunst? Wetenschappers als Ad Vingerhoets bieden houvast voor wie deze emotie wil begrijpen in plaats van alleen ervaren.

Spotlight: Ad Vingerhoets

Ad Vingerhoets is emeritus hoogleraar Emoties en Welbevinden aan Tilburg University. Hij is een van de meest gezaghebbende stemmen in Nederland op het gebied van emoties, hun evolutionaire functie en hun rol in het sociale leven.
Ad Vingerhoets
De emotionele mens
De emotionele mens behandelt jaloezie vanuit evolutionair en psychologisch perspectief. Vingerhoets legt uit hoe jaloezie verschilt van afgunst en welke functie deze emotie vervulde – en nog steeds vervult – in ons sociale bestaan.
Boek bekijken
€ 24,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
De emotionele mens - Waarom onze emoties bepalen wie we zijn
Ad Vingerhoets
In deze preview bij De emotionele mens legt Vingerhoets uit waarom emoties zoals jaloezie niet alleen persoonlijk maar ook moreel en sociaal relevant zijn. Een helder inkijkje in zijn benadering van het menselijk gevoelsleven.

Jaloezie in relaties: van onrust naar behandeling

Jaloezie in romantische relaties is een van de meest besproken vormen van deze emotie. Ze kan sluipen, maar ook escaleren. Relatietherapie biedt concrete handvatten voor wie deze emotie wil hanteren.

Lam H.A. Keijsers
Protocol voor relatietherapie: gebaseerd op EFT en CBCT
Dit protocol voor relatietherapie bevat een apart onderdeel over jaloezie, met richtlijnen voor de behandeling van verschillende verschijningsvormen. Onmisbaar voor therapeuten én voor iedereen die jaloezie serieus wil aanpakken.
Boek bekijken
€ 25,60
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Giftig gedoe op de werkplek -‘Must read voor bedrijven die klaar zijn met gedonder’
Henk Jan Kamsteeg
Jaloezie en onderlinge rivaliteit kunnen ook op de werkvloer voor giftige verhoudingen zorgen. Dit artikel bij Giftig gedoe op de werkplek laat zien hoe emoties als jaloezie organisaties ondermijnen – en wat eraan te doen valt.

Jaloezie in de moderne samenleving

Jaloezie is niet alleen een privékwestie. Sociologen als Eva Illouz laten zien hoe moderne cultuur jaloezie aanwakkert – via sociale vergelijking, romantische idealen en de alomtegenwoordige blik van de ander.

Spotlight: Eva Illouz

Eva Illouz is hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Jeruzalem en onderzoekt hoe emoties zoals jaloezie verweven zijn met moderne cultuur, liefde en kapitalisme. Haar werk verbindt persoonlijk gevoel met maatschappelijke structuren.
Eva Illouz
Explosieve moderniteit
In Explosieve moderniteit wijst Illouz jaloezie aan als een van de emoties die onze tijd tekenen. Sociale vergelijking, statusangst en de markt van de liefde versterken jaloezie als collectief fenomeen.
Boek bekijken
€ 29,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Deepak Chopra Marianne Williamson Debbie Ford
Het schaduw effect
Het schaduw effect beschrijft jaloezie als een onderdrukte emotie die deel uitmaakt van onze 'schaduw'. Ford, Chopra en Williamson laten zien hoe het erkennen van jaloezie de weg vrijmaakt naar persoonlijke transformatie.
Boek bekijken
€ 24,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
"Elke emotie die je onderdrukt, wordt een onderdeel van je schaduw – en jaloezie is een van de meest verborgen bewoners daarvan." Uit: Het schaduw effect

Jaloezie tussen broers en zussen

Lang voordat we jaloers worden op de buurman of een collega, leren we jaloezie kennen in de meest vertrouwde omgeving: het gezin. De komst van een broertje of zusje is voor veel kinderen hun eerste confrontatie met deze emotie. Lynn Berger onderzoekt dit fenomeen met grote precisie.

SPOTLIGHT: Lynn Berger

Lynn Berger schrijft over cultuur, psychologie en de ogenschijnlijk vanzelfsprekende aspecten van het menselijk bestaan. In De tweede combineert ze persoonlijke ervaring met historisch en wetenschappelijk onderzoek naar broer-zusjaloezie. Meer over Lynn Berger
Lynn Berger
De tweede
De tweede onderzoekt hoe jaloezie bij de komst van een tweede kind zowel historisch als psychologisch geworteld is. Berger schrijft helder over een emotie die ouders liever niet benoemen maar kinderen intens ervaren.
Boek bekijken
€ 22,00
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Odette Moeskops: ‘Emoties kunnen het topje van een ijsberg zijn’
Odette Moeskops
Emoties als jaloezie zijn vaak het topje van een ijsberg. Dit artikel bij Vanzelfzwijgend laat zien hoe emotionele patronen in systemen – gezinnen, teams – onzichtbaar kunnen blijven en toch bepalend zijn voor gedrag.
Onbekend
Het grote voorleesboek voor broertjes en zusjes
Dit voorleesboek voor broertjes en zusjes laat kinderen op toegankelijke wijze kennismaken met jaloezie. Knofje's gevoel van buitengesloten zijn door baby Elisabeth is herkenbaar voor elk kind dat een broer of zus kreeg.
Boek bekijken
€ 22,99
In herdruk, verschijningsdatum onbekend

Jaloezie in de jeugdliteratuur

Ook voor jongere lezers is jaloezie een vertrouwd thema. Van een kikker die wil vliegen tot tieners die strijden om elkaars aandacht – jaloezie is een emotie die al vroeg in het leven om aandacht vraagt.

Max Velthuijs
Kikker is Kikker
Kikker is Kikker van Max Velthuijs is een tijdloos prentenboek over jaloezie en zelfacceptatie. Kikker wil kunnen wat zijn vrienden kunnen, maar ontdekt uiteindelijk de waarde van wie hij zelf is. Een klassieker in de emotionele vorming van jonge kinderen.
Boek bekijken
€ 16,99
Levertijd ongeveer 12 werkdagen
Nic Stone
Zij en ik
In Zij en ik van Nic Stone worstelt Jupiter openlijk met jaloezie: het meisje van wie hij houdt dreigt hem te ontglippen aan zijn beste vriend. Stone schrijft met eerlijkheid en humor over hoe jaloezie vriendschap en liefde door elkaar schudt.
Boek bekijken
€ 18,80
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Trots - ‘Een meer dan uitstekend boek’
Danny Mullenders
Trots en jaloezie zijn twee kanten van dezelfde medaille: beiden draaien om statusbeleving en vergelijking. Dit artikel bij Trots onderzoekt hoe deze emoties samenhangen en wat ze onthullen over hoe we onszelf en anderen beoordelen.

Wanneer jaloezie escaleert

In de meeste gevallen is jaloezie een pijnlijk maar draaglijk gevoel. Soms echter groeit het uit tot iets gevaarlijks. True crime laat zien wat er kan gebeuren als jaloezie niet wordt herkend of behandeld.

Sébas Diekstra
De Tindermoord
In De Tindermoord reconstrueert Sébas Diekstra hoe Thomas' jaloezie, nadat Mieke gevoelens ontwikkelde voor een ander, escaleerde naar geweld. Een indringend verslag over de donkerste uithoek van een alledaagse emotie.
Boek bekijken
€ 24,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
De Tindermoord Jaloezie wordt gevaarlijk wanneer ze niet wordt benoemd en besproken. De Tindermoord leert dat het herkennen van jaloezie als een signaal – en niet als een aanklacht – essentieel is voor het voorkomen van escalatie in relaties.

Jaloezie begrijpen is de eerste stap

Of het nu gaat om een peuter die aandacht opeist, een romanpersonage dat zijn rivaal naar het leven staat, of een therapiecliënt die worstelt met wantrouwen in zijn relatie – jaloezie vraagt altijd om hetzelfde: erkenning. Pas als we de emotie benoemen, kunnen we haar begrijpen en er iets mee doen.

De boeken en artikelen op deze pagina bieden elk een eigen ingang. Samen vormen ze een rijke bibliotheek voor wie jaloezie wil doorgronden – in zichzelf, in anderen of in de verhalen die we vertellen.

Boeken over 'jaloezie' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'jaloezie'

De bestsellers

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden