trefwoord
Menselijke maat: terug naar de mens in organisatie en overheid
De roep om menselijke maat klinkt overal: in de zorg, bij de overheid, in het bedrijfsleven. Na jaren van efficiëntiedenken, digitalisering en schaalvergroting ontstaat een tegenbeweging. Steeds meer auteurs beschrijven hoe organisaties en instanties de mens weer centraal kunnen stellen, in plaats van regels, systemen en cijfers. Op deze pagina vindt u de belangrijkste boeken en artikelen over dit actuele thema.
A.J.H. Haak
Menselijke maat bij de overheid
Nergens is de discussie zo actueel als bij de overheid. Van de toeslagenaffaire tot de discussie over handhaving: burgers lopen vast in systemen die geen ruimte laten voor hun persoonlijke situatie. Verschillende auteurs beschrijven hoe dit anders kan.
Zo hadden we het niet bedoeld laat zien hoe goedbedoeld beleid, zonder oog voor de menselijke maat, kan leiden tot een ramp voor duizenden gezinnen.
Uit: Zo hadden we het niet bedoeld
Marga van Dam
Auteurs die schrijven over 'menselijke maat'
Van wet naar maatwerk
Verschillende auteurs richten zich specifiek op de juridische en bestuurlijke kant van de menselijke maat: hoe vertaal je het principe naar concrete wetgeving en uitvoeringspraktijk?
Menselijke maat in organisaties: tegenwicht tegen het systeem
Ook binnen bedrijven en instellingen klinkt de roep om minder bureaucratie en meer ruimte voor de mens. Deze beweging wordt sterk gevoed door het Rijnlandse gedachtegoed, dat al decennia pleit voor organiseren vanuit vertrouwen in plaats van wantrouwen.
Jaap Peters
-
Intensieve menshouderijVerder lezen in het magazineEen terugblik op Peters' klassieker Intensieve menshouderij: bij verschijnen omstreden, jaren later bleek het een vooruitziende blik op de gevolgen van doorgeschoten management.
Edwin Tuin leert ons dat digitalisering, bureaucratie en schaalvergroting de menselijke maat structureel onder druk zetten, en dat herstel ervan een bewuste, voortdurende keuze vraagt van leiders.
Uit: Mensen boven machtKleinschaligheid en persoonlijk contact
Een terugkerend thema is de relatie tussen schaalgrootte en menselijkheid: hoe groter de organisatie, hoe moeilijker het wordt om persoonlijk contact en betrokkenheid te behouden.
Menselijke maat en zorg
Ook in de zorg staat de menselijke maat onder druk door protocollen, meetsystemen en efficiëntiedenken. Verschillende auteurs pleiten voor herstel van het persoonlijke contact tussen zorgverlener en patiënt.
Menselijke maat versus technologie en meten
Een laatste spanningsveld betreft de opkomst van technologie en de drang om alles te meten. Verliest de mens hierdoor grip op zijn eigen organisatie en samenleving?
-
Berend van der Kolk: ‘Meten geeft vaak een illusie van weten’Verder lezen in het magazineBerend van der Kolk waarschuwt in dit interview voor de illusie van weten die meten met zich meebrengt: niet alles is vergelijkbaar, en een overdreven focus op cijfers kan de menselijke maat juist ondermijnen.
Conclusie
De menselijke maat is geen vaag of softe term, maar een concreet tegenwicht tegen systemen die mensen reduceren tot nummers, data of productiemiddelen. Of het nu gaat om overheidsbeleid, organisatieverandering of zorg: telkens blijkt dat mensgericht handelen niet in de weg staat van effectiviteit, maar er juist een voorwaarde voor is. De boeken en artikelen op deze pagina bieden stuk voor stuk een eigen invalshoek, maar delen één overtuiging: het systeem is er voor de mens, niet andersom.