trefwoord
Meten: van meetcultuur tot meetmethode
We meten meer dan ooit. Dashboards, KPI's, scores, ranglijsten — cijfers zijn overal. Maar meten we ook de goede dingen? En wat doen al die metingen eigenlijk met ons, met organisaties, met de samenleving? Op deze pagina brengen we twee werelden bij elkaar: de kritische blik op onze meetobsessie én de praktische handvatten voor wie wél bewust en doelgericht wil meten. Want meten is geen doel op zich — het is een middel om te begrijpen, bij te sturen en te verbeteren.
-
De Meetmaatschappij - Waarom we alles meten en wat dat met ons doetVerder lezen in het magazineEen heldere introductie op de vraag waarom organisaties zo veel meten en welke schaduwkanten dat heeft. Goed startpunt voor wie de meetcultuur beter wil begrijpen.
Meten is niet altijd weten
De uitdrukking 'meten is weten' klinkt geruststellend, maar klopt niet altijd. Wie alles in cijfers wil vangen, loopt het risico te vergeten wat cijfers níét kunnen uitdrukken. Verschillende auteurs waarschuwen voor deze valkuil en pleiten voor meer nuance in hoe we met meetresultaten omgaan.
-
Berend van der Kolk: ‘Meten geeft vaak een illusie van weten’Verder lezen in het magazineBerend van der Kolk legt uit waarom meten vaak een illusie van weten geeft. Cijfers maken alles vergelijkbaar — maar vergelijkbaarheid is niet hetzelfde als begrip.
Christien Brinkgreve
Weten vraagt meer dan meten. Niet alles wat telt, laat zich tellen — en niet alles wat telbaar is, telt.
Uit: Weten vraagt meer dan meten
-
Meten is zweten – De Kritische Prestatie Indicator als illusieVerder lezen in het magazineEen kritische analyse van KPI's als sturingsmiddel. De auteur laat zien hoe goedbedoelde prestatie-indicatoren kunnen ontsporen en managers op het verkeerde been zetten.
Auteurs die schrijven over 'meten'
Meten in management: sturen op wat er toe doet
Kritiek op meten is waardevol, maar organisaties moeten ook functioneren. De kunst is om bewust te kiezen wat je meet en waarom. Goede managementliteratuur helpt daarbij: niet meten om te meten, maar meten om te leren en bij te sturen. Sean Covey en zijn collega's bij FranklinCovey ontwikkelden daarvoor een van de meest praktische kaders in de managementwereld.
-
Coen de Bruijn: ‘Je bent wat je meet’Verder lezen in het magazineCoen de Bruijn bespreekt de 'dark side' van performance management: hoe slecht gebouwde KPI's leiden tot verkeerde beslissingen. Met de centrale gedachte: je bent wat je meet.
Impact meetbaar maken
Meten heeft pas zin als het leidt tot betere beslissingen en zichtbare impact. Rini van Solingen werkt dit concreet uit: impact is geen vaag begrip, maar iets wat je kunt kwantificeren, bespreken en verbeteren. Data wint het van een mening.
Rini van Solingen
Impact meten begint met het opstellen van een impactmodel: wat wil je bereiken, voor wie, en hoe zie je dat terug in de cijfers? Zonder model meet je wel, maar weet je niet wat je meet.
Uit: Alle ballen op impactEen klassieker: meten als onderdeel van strategie
In goede strategische kaders is meten geen bijzaak, maar een structureel onderdeel. Het OGSM-model — waarbij de M staat voor Measures — is daar een helder voorbeeld van. Businessplan op 1 A4 van Ellen van Zanten en Marc van Eck heeft dit model voor een breed publiek toegankelijk gemaakt en is inmiddels een klassieker in de Nederlandse managementliteratuur.
Alles valt te meten — ook het ogenschijnlijk ongrijpbare
Een veelgehoord bezwaar tegen meten is dat veel zaken nu eenmaal niet meetbaar zijn. Dat klopt niet altijd. Met de juiste aanpak kun je ook abstracte of complexe grootheden in kaart brengen. Douglas Hubbard biedt daarvoor een bewezen methode.
-
De meetmaatschappij - ‘Verplichte kost, zeker voor HR functionarissen en managers’Verder lezen in het magazineEen uitgebreide en positieve bespreking van 'De meetmaatschappij'. De recensent beveelt het boek aan als verplichte kost voor HR-functionarissen en managers die nadenken over wat ze meten en waarom.
Mintzberg over de grenzen van meten
Henry Mintzberg is een van de scherpste denkers over management en organisatie. Hij waarschuwt al decennialang voor de neiging om te veel te vertrouwen op harde, meetbare gegevens ten koste van kwalitatief oordeel en ervaring.
Meten in de orde van grootte: de wereld begrijpen via getallen
Meten is ook een manier om de wereld te doorgronden. Niet om te controleren of te vergelijken, maar om te begrijpen hoe groot, hoe snel, hoe zwaar fenomenen zijn. Vaclav Smil is een meester in dit soort kwantitatief denken.
Vaclav Smil
Gedrag meten: de basis van OBM
In organisaties draait effectieve sturing niet alleen om resultaten, maar ook om gedrag. Organizational Behavior Management (OBM) stelt meten centraal als voorwaarde voor gerichte gedragsverandering. Francine ten Hoedt en Philine Spruijt leggen dit helder uit.
Meten van gedrag vraagt om duidelijke definities: wat tel je precies, hoe vaak, onder welke omstandigheden? Vaag meten leidt tot vage conclusies en ineffectieve interventies.
Uit: Het abc van OBMMeten in het digitale tijdperk: nieuwe KPI's voor nieuwe media
Ook in het domein van digitale marketing verschuiven de meetkaders. Klassieke SEO-metrics volstaan niet meer nu AI-zoekmachines het speelveld veranderen. Nieuwe prestatie-indicatoren vragen om nieuwe dashboards en nulmetingen.
Conclusie: meten is een keuze
Wie goed wil meten, moet eerst nadenken over waarom. Meten kan inzicht geven, gedrag sturen en beslissingen onderbouwen — maar het kan ook afleiden, simplificeren en een schijnzekerheid creëren die het werkelijke begrip ondermijnt. De boeken en artikelen op deze pagina laten beide kanten zien. Ze helpen je een bewuste keuze te maken: wat meet je, hoe meet je het, en wat doe je met wat je meet? Want uiteindelijk is meten geen neutrale handeling — het is een perspectief op de werkelijkheid.
