Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Authentieke intelligentie - Waarom mensen altijd winnen van computers preview
14 november 2019 | Elke Geraerts

Authentieke intelligentie is een visionair boek dat leest als een trein. Elke Geraerts neemt ons mee langs een spannende zoektocht naar het bestaansrecht van onze menselijke soort in dit digitale tijdperk. Een preview.

‘Zo'n vaart zal het wel niet lopen' Als er één constante is in de geschiedenis van de mensheid, dan is het wel dat grote revoluties steevast worden voorafgegaan door deze dooddoener. Nu Artificiële Intelligentie (AI) geen verre toekomstmuziek meer is, maar al een dagelijkse realiteit, hoor ik ook steeds hetzelfde. Maar... heeft u geen smartphone, tablet, personal laptop of gps? Welkom dan, in het tijdperk van de Homo Digitalis!

In dit tijdperk leven robots en mensen naast en met elkaar. Niet die vreselijke killerbots en terminators die Hollywood ons heeft van doen gruwen, maar lieve, gedienstige robots die klusjes voor ons klaren. In de Verenigde Staten wordt een vierde van de gezinnen thuis geholpen door een huisrobot, veteranen met posttraumatische stressstoornis worden geholpen door AI en bij een tekort aan affectie kan je beroep doen op robothond Aido of, afhankelijk van uw behoefte, op liefdesrobot Loveplus.

Het is duidelijk dat we het nog niet eens zijn over wat we daar nu allemaal samen van vinden. De meningen, ook onder experts, zijn extreem verdeeld. Hier en daar hoor je horrorscenario's opduiken over de menselijke slaven van AI, en dat wij als mens nauwelijks nog nodig zullen zijn op de werkvloer. Tegen 2020 zouden volgens sommige schattingen liefst 5 miljoen jobs door computers worden uitgevoerd. In 2030 zouden robots naar schatting een derde van de jobs wereldwijd hebben overgenomen.

Steeds meer mensen hebben het gevoel dat ze de zeggenschap kwijt zijn, dat ze machteloos staan tegenover die ontwikkelingen. We voelen dat we de teugels hebben losgelaten en een aantal mensen stelt zich nu al luidop de vraag of we dit wel allemaal kunnen bolwerken. Of ons brein al die veranderingen wel aankan.

Het eenduidige en hoopvolle antwoord daarop is: ja. Ons brein heeft namelijk een geheim wapen, iets dat geen enkele machine ter wereld ooit zal hebben, ons brein is namelijk authentiek. Niets in de handen, niets in de mouwen, gewoon het krachtigste wapen ooit. Zeker in tijden van AI.

Gary Kasparov, de Russische schaakkoning die in 1995 als allereerste een schaakspel verloor tegen een computer zei: ‘In plaats van ons zorgen te maken over wat machines kunnen doen, zouden we ons beter zorgen maken over wat wij kunnen dat zij niet kunnen.' Zo zie ik het ook. En dat is wat ik onze ‘Authentieke intelligentie' noem: het vermogen om je uniek menselijke kwaliteiten te versterken en te gebruiken.

Zoals het feit dat een mens zichzelf kan heruitvinden, heroriënteren, of een nooit eerder verkend pad kan bewandelen. De mens verlegt zijn grenzen elke dag opnieuw. Computers kunnen dit niet, zij zoeken hun antwoorden altijd in het verleden en kiezen steevast de veiligste weg. Een mens daarentegen is in staat tegen alle verwachtingen en alle tegenkantingen in, door te zetten en zijn eigen weg te zoeken. Ons vermogen om te herprogrammeren, vormt de basis om meer uit je mentaal kapitaal te halen.

Een tweede uniek menselijke kwaliteit is ons vermogen om weerstand te bieden, in verzet te gaan. Niet alleen tegenover een bezetter of een onethische ondernemer, maar nog meer tegen onszelf. Een mens kan puur op basis van wilskracht zijn impulsen controleren. Een computer heeft geen wilskracht. Die moet doen wat hem werd opgedragen.

Een derde kwaliteit is fantaseren, verbeelden, creëren. Het is dit vermogen dat ervoor gezorgd heeft dat we uit de donkere spelonken zijn ontsnapt en een wereld gecreëerd hebben van mensenrechten en natiestaten, wolkenkrabbers, flipflops, roomijs en ja: AI. In het AI-tijdperk is het niet meer ‘ik denk, dus ik ben', maar ‘ik verbeeld dus ik ben'.

Nog een puur menselijke kracht is ons vermogen om authentieke relaties uit te bouwen met onze medemens. De Israëlische historicus Yuval Noah Harari geeft dit in zijn boek Sapiens op als de belangrijkste verklaring voor het feit dat we er als soort in zijn geslaagd heerser over de aarde te worden: omdat we diepere contacten kunnen uitbouwen met meer mensen dan eender welke andere diersoort. Computers kunnen het al helemaal niet, ongeacht wat de Loveplus-robot u doet geloven. Zelfs al lijkt het in deze tijden van polarisatie en eenzaamheid alsof we deze kwaliteit aan het verliezen zijn, het potentieel is er nog steeds.

Al die kwaliteiten maken ons als mens niet alleen uniek, maar ook authentiek. En in die authenticiteit ligt niet alleen onze beste kans op overleving als soort, maar ook in het veranderen van ons eigen leven. Ook wie zich absoluut geen zorgen maakt over technologie, digitalisering en robotica, vaart er wel bij deze kwaliteiten verder te ontwikkelen en beter te benutten om een gelukkiger, betekenisvoller en succesvoller leven te leiden.

Elke Geraerts is doctor in de psychologie en bekleedde verschillende academische posities aan de universiteiten van Harvard, St. Andrews, Maastricht en Rotterdam. Elke is mede-oprichter en managing partner van Better Minds at Work en schreef de bestsellers Mentaal Kapitaal, Het Nieuwe Mentaal - Hoe lef je op weg zet naar geluk en succes en Authentieke Intelligentie.

Authentieke intelligentie nieuws
16 oktober 2019 | Bertrand Weegenaar

Psychologe Elke Geraerts is met Authentieke intelligentie begonnen een verdedigingslinie tegen de oprukkende techniek op te trekken. Gebruik van techniek levert ons stress, opkomende computers en toepassingen daarvan zoals robots bedreigen onze banen.

Is dit een strijd die we wel kunnen winnen? Of bezitten wij mensen krachten waardoor we ons ook op lange termijn kunnen blijven onderscheiden van deze technische innovaties. Geraerts denkt van wel. Ze vindt dit in onze authenticiteit die ons vele kansen biedt om de ‘concurrentie’ aan te gaan en voor te blijven.

Eén van de belangrijkste eigenschappen is dat van ons brein. Een machtig wapen. Ook een bijzonder wapen want creatieve geesten zijn ook verantwoordelijk voor computers, hun programma’s en de toepassingen zoals smartphones en robots (en nog heel veel meer). Maar creativiteit en originaliteit is een eigenschap die computers ontberen. Aldus Geraerts. Hier zal in de wereld van Artificial Intelligence wat anders tegen aangekeken worden. Daarom heeft zij AI ook omgevormd tot Authentieke intelligentie.

Er is genoeg reden om optimistisch te blijven. Veel hoofdstukken gaan over weerbaarheid. Ze gaan over ons opnieuw ‘heruitvinden’. Het zal geen toeval zijn dat dit deel dan ook  de titel Herprogrammeren draagt. Een groeimindset en motivatie zijn middelen om dit te bereiken. Ze kunnen ook helpen om te leren omgaan met alle techniek die we dagelijks gebruiken.

Een andere authentieke eigenschap is weerstand bieden. Weerstand tegen bijvoorbeeld het voortdurende aanwezig zijn van de smartphone. Die veel energie en tijd wegkaapt. Aandacht voor relaties, nee zeggen (en doen) en focus op het werk zijn hier sleutelbegrippen.

Een korte training creatief denken is de kern van het deel dat over verbeelden en creëren gaat. Dit maakt ons uniek van het geheel waar we tegen concurreren.

En dan kunnen we iets wat computers niet kunnen: verbinden. Authentieke relaties aangaan. Sommige vooruitstrevende bedrijven zijn de teams al voorbij en vormen stammen of tribes. Hierin kunnen we onze persoonlijkheid en talenten kwijt. ‘Gebruik je authentieke intelligentie om diepere verbindingen aan te gaan met mensen om je heen, je collega’s en je klanten. Als computer teams vormen, moeten wij stammen vormen.’

Een kritische noot: in de afronding van haar boek lezen we: ‘Computers kunnen zichzelf niet herprogrammeren, ze kunnen niet protesteren, ze kunnen niet creëren en ze kunnen geen authentieke relaties aangaan.’ Op dit constatering valt veel af te dingen. Er kunnen voorbeelden aangedragenworden dat er genoeg voorbeelden van ‘creativiteit’ te vinden is in technische toepassingen. Misschien kunnen computers zich niet herprogrammeren maar ze kunnen wel heel snel leren en hun ‘gedrag’ aanpassen. Hoe waarderen we menselijke netwerken versus computernetwerken? Boeken zijn hier al over volgeschreven.

Halverwege het boek staat een afbeelding van een olifant omringd door konijnen. ‘When you are hunting elephants, do not get distracted by chasing rabits’, zo luidt het bijschrift. Het boek zal zeker helpen om na te denken over onze waarde als sociaal beest, begenadigd met een brein waar we veel mee kunnen, en ons kan wapenen tegen stress en leerstuipen in de co-existentie met techniek. De vraag is of dit de konijnen zijn of de olifant!

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden