Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
e.a.

De psychiatrie in het Nederlandse recht

Paperback Nederlands 2020 9789013157161
Op werkdagen voor 23:00 uur besteld, volgende dag in huis

Samenvatting

Wat moeten juristen en gedragsdeskundigen beslist van elkaars vakgebied afweten? De achtste editie van deze langlopende uitgave biedt zowel een gedragsdeskundig als juridisch overzicht van de huidige stand van zaken omtrent essentiële thema’s op het grensvlak van recht en psychiatrie.

In de rechtspraak wordt veelvuldig een beroep gedaan op de deskundigheid van gedragsdeskundigen zoals psychiaters en psychologen. Voor een goede communicatie tussen juristen en gedragsdeskundigen is kennis van elkaars vakgebied essentieel. De psychiatrie in het Nederlandse recht vormt al ruim dertig jaar het standaardwerk op dit grensvlak tussen recht en psychiatrie. Met deze achtste editie beschikt de lezer over de actuele stand van zaken in relevante wetgeving, diagnostiek en behandeling.

Psychiaters en psychologen zijn niet alleen betrokken bij de strafrechtstoepassing, maar ook in het burgerlijk recht en het jeugdrecht wordt gebruikgemaakt van hun specifieke expertise. Zo zijn ze betrokken bij de toerekeningsvatbaarheid, de inschatting van gevaarlijkheid en de vraag naar de noodzaak van een terbeschikkingstelling, de onvrijwillige opname in een psychiatrisch ziekenhuis en de wilsonbekwaamheid. Aan de andere kant is het ook voor juristen op dit vlak essentieel om te inzicht te hebben in de mogelijkheden en beperkingen van de forensische gedragskunde, evenals het geldende wettelijk kader.

Deze titel behandelt alle aspecten die hierbij relevant zijn. Wanneer mogelijk worden deze thema’s zowel vanuit een juridische als een gedragsdeskundige invalshoek belicht. Hiermee wordt het werk veel gebruikt als studieboek voor de opleiding van gedragsdeskundigen en juridische studenten van zowel HBO- als universitair onderwijs. Daarnaast doet de publicatie uitstekend dienst als handboek voor de praktijk van de forensische psychiatrie en psychologie, maar is ook goed bruikbaar voor de geïnteresseerde leek.

Uiteraard bevat deze achtste editie de laatste wetgeving die van belang is voor de psychiatrie. Zo wordt uitgebreid stilgestaan bij diverse recent ingevoerde wetten zoals:
- Wet Forensische Zorg (WFZ)
- Wet Zorg en Dwang (WZD)
- Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), welke samen met de WZD de wet BOPZ vervangt
- Wet herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen (USB), die ook tot veel aanpassingen in het Wetboek van Strafvordering heeft geleid

Daarnaast maakt de lezer kennis met actueel beleid en nieuwe inzichten op het gebied van diagnostiek, behandeling en risicotaxatie.

Specificaties

ISBN13:9789013157161
Taal:Nederlands
Bindwijze:paperback
Aantal pagina's:328
Druk:8
Verschijningsdatum:18-8-2020
Hoofdrubriek:Juridisch

Lezersrecensies

Wees de eerste die een lezersrecensie schrijft!

Geef uw waardering

Zeer goed Goed Voldoende Matig Slecht

Over Eric Bakker

Eric Bakker is vice-president van de Rechtbank Rotterdam en thans werkzaam in de strafsector. Daarnaast is hij lid van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming, sectie TBS. Hij publiceert op het gebied van de forensische psychiatrie en het penitentiair recht.

Andere boeken door Eric Bakker

Inhoudsopgave

Lijst van afkortingen / XV

DEEL 1 INLEIDENDE BESCHOUWINGEN / 1
Hoofdstuk 1 Inleiding / 3
F.A.M. Bakker
1.1 Forensische psychiatrie / 3
1.2 De forensische psychiatrie als afzonderlijk vak / 3
1.3 Uitbreiding beschikbare juridische kaders / 5
1.4 Kwaliteitsbewaking / 8

Hoofdstuk 2 Historische reflecties over psychiatrie en recht / 11
F.A.M.M. Koenraadt
2.1 Van de verlichting naar de negentiende eeuw / 11
2.2 Recht en psychiatrie in de negentiende eeuw / 13
2.3 De berechting van jeugdigen rond de eeuwwisseling / 16
2.4 Voorlopers van de tbs en de forensische psychiatrie – 1795- 1928 / 17
2.5 De ontwikkeling van de tbs en de forensische psychiatrie in de periode 1928-1988 / 19
2.6 Sinds 1988 / 21
2.7 Tot slot / 23

DEEL 2 PSYCHIATRIE EN BURGERLIJK RECHT / 27
Hoofdstuk 3 Psychiatrie en burgerlijk recht: beschermingsmaatregelen voor meerderjarige wilsonbekwamen / 29
K. Blankman
3.1 Inleiding / 29
3.2 Handelingsonbekwaamheid, onbevoegdheid en wilsonbekwaamheid / 30
3.3 Vertegenwoordiging op basis van volmacht, zaakwaarneming en de WGBO / 32
3.4 Curatele / 34
3.4.1 Algemeen / 34
3.4.2 Vertegenwoordiging door de curator / 35
3.5 Beschermingsbewind / 36
3.5.1 Beschermingsbewind of curatele / 37
3.6 Mentorschap / 38
3.6.1 Instelling van een mentorschap / 38
3.6.2 Benoeming van een mentor / 39
3.6.3 Taak van de mentor, einde ervan en toezicht erop / 40
3.7 De WGBO / 41
3.7.1 Algemeen / 41
3.7.2 Toestemming, informed consent, bescherming van privacy en het dossier / 42
3.8 De Wzd, de curator en mentor in de Wzd en lijnen naar de Wvggz / 44
3.8.1 Wzd en Wvggz vervangen de Wet Bopz / 44
3.8.2 Wzd / 46
3.8.3 Lijnen naar de Wvggz / 46

Hoofdstuk 4 De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg / 49
R.B.M. Keurentjes
4.1 Inleiding / 49
4.2 Algemene uitgangspunten / 50
4.3 De zorgmachtiging / 51
4.3.1 Het verzoek / 51
4.3.2 Voorwaarden zorgmachtiging / 55
4.3.3 De medische verklaring / 57
4.3.4 Zorgplan en zorgkaart / 58
4.3.5 Zelfbindingsverklaring / 59
4.3.6 De zitting / 59
4.3.7 Verplichte zorg / 61
4.3.8 Beëindiging en onderbreking zorgmachtiging / 64
4.4 De crisismaatregel / 65
4.5 Voortzetting crisismaatregel / 67
4.6 Het klachtrecht en schadevergoeding / 68
4.6.1 De klachtencommissie / 68
4.6.2 Procedure bij de rechter / 69
4.6.3 Schadevergoeding / 70
4.7 Personen met een strafrechtelijke titel / 70
4.8 Varia / 71
4.8.1 Vertrouwenspersonen / 71
4.8.2 Informatievoorziening / 71
4.8.3 Toezicht en handhaving / 72

DEEL 3 PSYCHIATRIE, STRAF(PROCES)RECHT EN PENITENTIAIR RECHT / 73
Hoofdstuk 5 Toerekeningsvatbaarheid / 75
A.W.M. Mooij
5.1 Inleiding / 75
5.2 Toerekeningsvatbaarheid / 76
5.3 De praktijk / 82
5.4 Individualiserende benadering / 89

Hoofdstuk 6 Het psychologisch onderzoek pro Justitia / 93
W.F. van Kordelaar
6.0 Inleiding / 93
6.1 De ontwikkeling van psychologische rapportage in het strafrecht / 93
6.1.1 De komst van de psycholoog / 93
6.1.2 Getallen en verhoudingen / 94
6.1.3 Professionalisering / 99
6.2 De context van het onderzoek / 99
6.2.1 De domeinen van het strafrecht en van de gezondheidszorg / 99
6.2.2 Domeinwisselingen / 101
6.2.3 De rol van het NIFP / 101
6.3 Het inschakelen van de deskundige / 102
6.3.1 Opdracht en vraagstelling / 102
6.3.2 De indicatiestelling van de rapportage / 105
6.3.3 BooG en NIFP-consultatie Rechtspleging / 105
6.3.4 Indicaties voor psychologisch onderzoek / 106
6.4 Het psychologisch onderzoek / 107
6.4.1 Het onderzoeksschema van de psycholoog / 107
6.4.2 Objectiverend onderzoek / 107
6.4.3 Individualiserend onderzoek / 109
6.4.4 Onderzoekschema / 110
6.4.5 Testpsychologisch onderzoek / 111
6.4.6 Voorspellen / 113
6.4.7 Adviseren en de Indicatiestelling Forensische Zorg / 114
6.5 Het psychologisch rapport / 114
6.5.1 Het rapportageformat / 114
6.6 Werken aan kwaliteit / 115
6.6.1 Systematische intercollegiale toetsing / 115
6.6.2 Opleiding, bij- en nascholing / 115
6.6.3 Deskundigenregister / 116

Hoofdstuk 7 Het strafrechtelijk psychiatrisch gedragskundigenonderzoek (‘pro justitia’) / 121
H.J.C. van Marle, S. Roza
7.1 Inleiding / 121
7.2 Juridisch kader / 122
7.2.1 Relevante wetgeving / 122
7.2.2 Kwaliteitsbewaking / 124
7.2.3 De vraagstelling pro Justitia / 125
7.3 Methoden van onderzoek / 128
7.4 Werkwijze / 130
7.4.1 De relatie tot de onderzochte / 130
7.4.2 Het psychiatrisch onderzoek / 132
7.4.3 De klinische observatie / 133
7.5 Conclusie en advies / 134
7.5.1 Conclusie over de mate van toerekeningsvatbaarheid / 134
7.5.2 Advisering omtrent de delictgevaarlijkheid / 135
7.5.3 Advisering over de gewenste behandeling / 137
7.6 Specifieke problemen / 139
7.6.1 Het onderzoek bij allochtone verdachten / 139
7.6.2 De ontkennende verdachte / 140
7.6.3 De weigerende verdachte / 140
7.6.4 Delicten onder invloed van alcohol en/of drugs / 142
7.6.5 Schorsing van de vervolging / 142

Hoofdstuk 8 De Penitentiaire beginselenwet / 145
F.A.M. Bakker
8.1 Inleiding / 145
8.2 De differentiatie van de inrichtingen en de selectie van de gedetineerden / 146
8.2.1 Inleiding / 146
8.2.2 De differentiatie van de inrichtingen / 148
8.2.3 Intermezzo: de maatregel ISD / 148
8.2.4 Mannelijke en vrouwelijke gedetineerden / 150
8.2.5 De selectie van de gedetineerden / 150
8.3 De materiële rechten en de inbreuken daarop / 151
8.3.1 Beperking van de bewegingsvrijheid / 151
8.3.2 Onderzoek aan kleding en aan het lichaam / 152
8.3.3 Overige beperkingen / 152
8.3.4 Contacten met de buitenwereld / 153
8.3.5 Disciplinaire straffen / 153
8.3.6 Onderzoek in het lichaam en het dulden van een geneeskundige handeling / 154
8.4 Beklag en beroep / 157
8.4.1 Beklaggronden / 157
8.4.2 Het klaagschrift / 157
8.4.3 De beklagcommissie / 158
8.4.4 Bemiddeling / 158
8.4.5 Schorsing van de beslissing van de directeur / 159
8.4.6 De uitspraak / 159
8.4.7 Beroep / 160
8.4.8 Klachten over medisch handelen / 161
8.5 Het penitentiair programma / 162

Hoofdstuk 9 Psychiatrische zorg in het gevangeniswezen / 165
J.B. Gorter, J. Wesselius
9.1 Inleiding / 165
9.2 Het werkveld van de forensisch psychiatrische zorg / 166
9.3 Psychiatrische patiënten in detentie / 167
9.4 Aansluiting tussen algemene en forensische psychiatrie / 170
9.5 Modernisering van de psychiatrische zorg in het gevangeniswezen / 171
9.6 Conclusie / 175

Hoofdstuk 10 Ambulante forensische behandeling / 179
J. Hendriks, L.M. Hoogsteder, A. Scholing
10.1 Inleiding: het ontstaan van forensische poliklinieken / 179
10.2 Kenmerken van delicten en daders in de forensische poliklinieken / 181
10.3 Vrijwillig en onvrijwillig / 182
10.4 Intakeprocedure en risicotaxatie / 183
10.5 Kenmerken van behandeling / 186
10.6 Ontwikkelingen in de behandeling / 187
10.7 Samenwerking met externen / 189
10.8 Veiligheid en beroepsgeheim / 190
10.9 Tot slot / 190

Hoofdstuk 11 De terbeschikkingstelling / 197
J.W. Fokkens met medewerking van D.B. Sander
11.1 Inleiding / 197
11.2 Voorwaarden en vormvoorschriften / 199
11.2.1 Gedragskundige rapportage / 200
11.2.2 Terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging / 202
11.2.3 Terbeschikkingstelling met voorwaarden / 203
11.2.4 Beëindiging terbeschikkingstelling / 204
11.3 De interne rechtspositie / 205
11.3.1 Verpleging en behandeling / 205
11.3.2 Middelen en maatregelen / 207
11.3.3 Dwangbehandeling / 208
11.3.4 Beklag en beroep / 210
11.4 De externe rechtspositie / 211

Hoofdstuk 12 De tenuitvoerlegging van de maatregel tbs / 215
B.C.M. Raes
12.1 Inleiding / 215
12.2 De visie op de tenuitvoerlegging van de tbr/tbs / 215
12.3 Kenmerken van de tbr/tbs-populatie / 218
12.4 De jaren negentig en verder / 220
12.5 Behandeling in het kader van de terbeschikkingstelling / 225
12.6 Tot slot / 227

Hoofdstuk 13 Taxatie van de kans op delictrecidive in de forensische psychiatrie: methoden en instrumenten voor risicotaxatie / 229
E.F.J.M. Brand, J.L. van Emmerik
13.1 Inleiding / 229
13.2 Nauwkeurigheid van risicotaxatie: contingentietabellen / 231
13.3 De hoofdtypen van risicotaxatie en de belangrijkste risicofactoren / 234
13.3.1 Ongestructureerde klinische risicotaxatie / 234
13.3.2 Actuariële risicotaxatie / 235
13.3.3 Gestructureerde klinische taxatie (structured professional judgment) / 236
13.3.4 Neo-actuariële methoden / 236
13.3.5 Risicofactoren / 238
13.4 Instrumenten / 240
13.4.1 Actuariële instrumenten / 240
13.4.2 Gestructureerde klinische risicotaxatie-instrumenten / 241
13.4.2.1 Algemene gestructureerde klinische risicotaxatieinstrumenten / 241
13.4.2.2 Gestructureerde klinische taxatie-instrumenten bij seksueel delinquenten / 243
13.5 Nauwkeurigheid van risicotaxatie-instrumenten / 243
13.6 Discussie / 244
13.6.1 Belang van gestructureerde risicotaxatie / 244
13.6.2 Stand van zaken / 245
13.6.3 Onwenselijke neveneffecten van risicotaxatie / 246
13.6.4 Tot besluit / 247

DEEL 4 PSYCHIATRIE EN JEUGDRECHT / 251
Hoofdstuk 14 Kinderrechten en jeugdrecht / 253
T. Liefaard, D.S. Verkroost
14.1 Inleiding / 253
14.2 Minderjarigen in de Jeugdwet / 255
14.2.1 Inleiding / 255
14.2.2 Jeugdhulpverlening / 256
14.2.3 Een uithuisplaatsing in een accommodatie voor gesloten jeugdhulp / 257
14.3 Minderjarigen in het civiele recht / 260
14.3.1 Inleiding / 260
14.3.2 Gezag / 261
14.3.3 Handelingsbekwaamheid en processuele bekwaamheid / 263
14.3.4 Kinderbeschermingsmaatregelen / 265
14.4 De jeugdige in het strafrecht / 269
14.4.1 Inleiding / 269
14.4.2 Het jeugdstrafrecht / 269
14.4.3 Het jeugdstrafprocesrecht / 273
14.4.4 De (interne) rechtspositie van de jeugdige in een justitiële jeugdinrichting / 275
14.5 Actoren / 276
14.5.1 Inleiding / 276
14.5.2 Raad voor de Kinderbescherming / 276
14.5.3 Gecertificeerde instellingen / 278
14.5.4 Deskundigen / 278
14.6 Slotopmerkingen / 279

Hoofdstuk 15 Kinder- en jeugdpsychiatrische aspecten in het Nederlandse recht / 281
T. Jambroes, T.M. van der Pol
15.1 Inleiding / 281
15.1.1 Cijfers jeugdstrafrecht en jeugdbescherming / 283
15.2 Psychiatrische stoornissen, definities, epidemiologie en diagnostiek / 284
15.2.1 Prevalentie / 285
15.2.2 Enkele belangrijke groepen van kinder- en jeugdpsychiatrische stoornissen / 286
15.3 Screening en onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming / 290
15.4 Rapportage pro Justitia / 290
15.4.1 Vragen vanuit de rechtbank aan de rapporteur / 293
15.4.2 Het advies en het adviesgesprek / 295
15.4.3 Verlenging van de maatregel PIJ / 295
15.4.4 Jeugdstrafrecht en adolescentenstrafrecht (ASR) / 296
15.4.5 Speciale rapportages / 297
15.4.6 Weigering mee te werken aan rapportage / 297
15.4.7 Civielrechtelijke rapportage / 298
15.5 Voorzieningen voor jongeren / 299
15.5.1 Inleiding / 299
15.5.2 Civiele residentiële voorzieningen / 300
15.5.3 Justitiële residentiële voorzieningen / 300
15.5.4 Alternatieven voor residentiële voorzieningen / 301
15.5.5 Justitiële jeugdinstellingen in het buitenland / 302
15.5.6 Behandelmethodieken / 303
15.6 Wetenschappelijk onderzoek / 304
15.7 Opleiding en vakvereniging / 304
15.8 Tot besluit / 304

Over de auteurs / 307
Personenregister / 311
Zakenregister / 315

Managementboek Top 100

Rubrieken

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden

        De psychiatrie in het Nederlandse recht