Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Wij wijzen u graag op het volgende
Door drukte rondom de feestdagen zijn de levertijden van PostNL aangepast en kan uw pakket vertraging oplopen
Alles transactie – informatieve deconstructie.
26 maart 2020 | Elly Stroo Cloeck

Je zou zeggen dat er al genoeg geschreven is over platformen à la Airbnb en Facebook, maar Alles transactie van Chiel Liezenberg, Douwe Lyckelama en Shikko Nijland bewijst het tegendeel.

Zeer gedetailleerd worden we in Alles transactie wegwijs gemaakt in de wereld van de platformen, met haar verschillende (economische, niet technische) modellen. Waarom? Omdat het aantal transacties via platformen binnenkort zal exploderen en we willen snappen waarom de huidige modellen dan niet meer houdbaar zijn. Toch?

Het boek, Alles transactie van Chiel Liezenberg, Douwe Lyckelama en Shikko Nijland valt uiteen in 2 delen. Het eerste is puur theoretisch, het tweede wat praktischer. Onderwerpen die aan de orde komen zijn: interacties en transacties, tweezijdige markten en tussenpersonen, customer journey en het koopproces. Verder ‘platformatie'" alle stappen in het koopproces worden door het platform gefaciliteerd. Hoe een platform werkt wordt nauwkeurig gedeconstrueerd.

Interessant hiervan vond ik het verschil tussen het ‘hubmodel' en het ‘netwerkmodel'. Bij een hub kunnen twee partijen alleen met elkaar interacteren als ze op hetzelfde platform zitten, denk aan de social media met Facebook en Twitter. Bij een netwerk kun je platform onafhankelijk met elkaar interacteren, denk aan de telecommarkt met T-Mobile en Vodafone.

Daarna gaan we dieper in op data: transactiedata, gebruikersdata, gedragsdata. Data als de basis voor het wederzijds vertrouwen bij transacties. Immers: internet is ondoorzichtig, we weten nooit met wie we precies te maken hebben. Daarom vertrouwen we het platform, niet de tegenpartij bij een transactie. Ook al is het platform, zoals Airbnb, geen partij in die transactie, alleen tussenpersoon. Het platform verzamelt tijdens haar ‘onboarding' methode allerlei data van haar gebruikers om dat vertrouwen waar te kunnen maken.

De platforms gebruiken die data echter ook als iets dat je (als platform) te gelde kunt maken. Dat is een beetje oneerlijk: jij bent ook partij in de transactie, maar jij hebt die waardevolle data niet. Dit is het probleem van de data benefit balance. Zou het niet mooi zijn als je als gebruiker je eigen data kon verkopen? Nou, dat kan al, met Datacoup, Citizen.me en People.io. Maar ideaal zou natuurlijk zijn om 1 standaard te hebben, waarbij je je data aan allerlei partijen kunt verkopen met behulp van een gestandaardiseerd format. Zover zijn we echter nog niet.

Tot zover is het boek bijzonder informatief, maar wel wat taai. Deels door de schrijfstijl, deels door het jargon dat bij de modellen hoort. Ik moest stukken echt 2x lezen voordat het goed tot mij doordrong. (Ik zag later dat de Jury van 2019 deze ‘uitdaging aan de lezer' ook benoemde.) Na elk hoofdstuk is een samenvatting opgenomen. Dat is erg handig als je het boek niet in 1x uitleest. Zoals ik.

Ik vond de laatste 50 bladzijden het interessantst: hier wordt uitgelegd waarom we een infrastructurele oplossing nodig hebben en wat er precies ‘gefixt' moet worden om dat mogelijk te maken.

Het aantal transacties staat op punt te exploderen, stellen de auteurs in dat deel. Waarom? Ten eerste door de toename van nieuwe internetgebruikers (uit Azië, het Midden-Oosten en Afrika), verder door een groei van de sharing economie (het peer-to-peer ruilen, delen en verhuren van steeds meer spullen), en tenslotte door het Internet of Things (IoT). Feitelijk is het IoT de grote schuldige, men verwacht 10x zoveel transacties in 2023. Realiseer je je dat allerlei apparaten ‘juridische' transacties kunnen aangaan? Denk aan een koelkasten die melk bestelt. Dat doen die smart apparaten natuurlijk niet autonoom. David Birch noemt dit IDIoT: naïef als je denkt dat het makkelijk zal gaan. Er zitten natuurlijk mensen achter die de verantwoordelijkheid hebben voor die transacties. Dus is er een koppeling nodig met een menselijke ID, een soort machtiging. We praten dan over honderden miljarden transacties met machtiging, daarvoor is een gedeelde basisinfrastructuur nodig.

Wat we nu hebben is op dit moment al onhandig: een portemonnee vol kaarten, een hoofd vol wachtwoorden, een mobieltje vol apps. De huidige gefragmenteerde markt vereist steeds weer aanmelden en identificeren. Raar eigenlijk, in real life hebben we één paspoort waar we overal mee terecht kunnen, geen stapels gekleurde boekjes, eentje voor ieder land waar we naar toe gaan.

Door die transactie-explosie is er straks een andere oplossing nodig. De auteurs pleiten voor een infrastructurele oplossing, die ingebakken zit in het internet en gebaseerd is op natuurkundige, kosmische wetten. Helaas wordt niet uitgelegd welke wetten dat dan zijn.

Voordat het zover is, zijn 2 big fixes nodig. De eerste is het fixen van de vertrouwens-paradox (we moeten weer vertrouwen krijgen in het internet, maar hebben dat nu niet door fake news, data lekken, verkoop van data). De tweede is de data benefit balance. Als we nu al geen controle hebben en daar gefrustreerd over zijn, wordt dit alleen maar erger als er zoveel meer transacties zijn. Ook voor het platform zou het beter zijn als de balans wordt hersteld, want de verantwoordelijkheid wordt te groot om alleen, zonder ‘hulp' van de gebruiker, te kunnen managen. Niet in het minst door het risico op boetes vanuit de GDPR. De techniek om gebruikers de controle te laten hebben is er al, bijvoorbeeld met Solid of Qiy. Waar zal het initiatief vandaan komen? En wanneer?

Naast informatief en een beetje taai is Alles transactie bijzonder mooi uitgevoerd qua design en kleurgebruik. Op elke bladzijde staat wel een tekeningetje van een model, wat soms niet heel veel toegevoegde waarde heeft maar het breekt wel de tekst. Ook de kaders, met daarin cases, achtergronden en verdieping, plus de verwijzingen in de kantlijn, zijn mooi uitgevoerd en vormgegeven. De plaatsing van de kaders vond ik niet overal even prettig: het onderbreekt de hoofdtekst vaak midden in een zin. En de kaders overslaan is geen optie, daar staan de interessantste zaken in.

Over Peppr bijvoorbeeld. Een hub met asymmetrische propositie, denk ik. Wat denk jij?

Elly Stroo Cloeck is projectmanager en auteur bij ESCIA. Ze schrijft recensies en samenvattingen van managementboeken, verzorgt managementboek-gebaseerde permanente educatie èn is jurylid voor ‘Managementboek van het jaar 2020'.

Alles transactie - 'Draagt bij aan vergroten bewustzijn en kennisdelen'
7 januari 2019 | Sjors van Leeuwen

Het internet is ooit gebouwd als communicatienetwerk, maar nooit voor het dagelijks uitvoeren van miljarden transacties. Dat levert op gebied van data en vertrouwen steeds meer problemen op.

Zeker omdat het aantal digitale transacties de komende jaren explodeert. We moeten de omslag maken naar het transactionele internet. Dat is de boodschap van Alles transactie.

Het boek Alles transactie gaat over data, vertrouwen en de ongekende kansen van het transactionele internet. Want interacties en transacties zijn net als ademhalen. We zijn er de hele dag mee bezig, zonder dat we er bij stilstaan. Variërend van bellen, chatten en mailen tot inloggen op sociale media, akkoord gaan met gebruiksvoorwaarden, aanmelden voor een nieuwsbrief of elektronisch betalen van online gekochte producten, tickets en vakanties. Dat schrijven Chiel Liezenberg, Douwe Lycklama en Shikko Nijland in het boek Alles transactie. De auteurs zijn oprichters en adviseurs van INNOPAY, een internationaal adviesbureau voor alles wat met digitale transacties en digitale betalingen te maken heeft. Vreemd genoeg wordt over digitale transacties maar weinig geschreven, terwijl die de drijvende kracht vormen van de economie en digitalisering grote invloed heeft op hoe die transacties in de dagelijkse praktijk verlopen. Reden voor de auteurs om hun ervaringen en visie op dit gebied in boekvorm vast te leggen.

Het internet zoals we het nu kennen heeft eigenlijk één groot probleem, zo lezen we in het boek. Dit communicatiesysteem is van oudsher gebouwd als interactienetwerk voor het onderling versturen van bestanden en berichten. Het is nooit bedoeld en ontworpen als ‘transactienetwerk’. Als netwerk voor het snel, gemakkelijk en betrouwbaar aangaan en uitvoeren van miljarden digitale overeenkomsten in welke vorm dan ook. Transacties waarbij vertrouwen tussen enerzijds aanbieder, verkoper of leverancier en anderzijds afnemer, koper of gebruiker cruciaal is.

Om het internet toch te kunnen gebruiken als transactienetwerk hebben overheden, banken, sociale mediaplatformen en webwinkelbedrijven met hun eigen systemen, platformen, websites en regels allerlei extra functionaliteiten bovenop dat internet gebouwd. Denk aan persoonlijke profielpagina’s bij webshops, identificatiesystemen zoals DigID en IDIN, logincodes en wachtwoorden bij webwinkels en sociale media, betaalsystemen zoals IDEAL en PayPal en wet- en regelgeving op het gebied van privacy en data. Een complexe wirwar aan suboptimale oplossingen die het fundamentele vertrouwensprobleem met het oog op de toekomst niet goed oplossen.

Deze ‘DNA-fout’ van het internet gaat de komende jaren steeds meer problemen opleveren, want het aantal digitale transacties explodeert de komende jaren wereldwijd. De auteurs geven vier oorzaken: (1) groei van het aantal internetgebruikers in China, India en vele andere landen (2) groei van het aantal peer-to-peer uitwisselingen tussen internetgebruikers (sharing economy), (3) groei van het ‘internet of things (IOT)’ waardoor biljoenen apparaten gekoppeld worden aan internet en (4) groei in allerlei neven datatransacties als gevolg van die transacties. Niet alleen het aantal transacties neemt toe, ook de complexiteit als het gaat om vertrouwen, privacy en data en de oplossingen die daarvoor worden ingezet.

Volgens de auteurs moeten we op zoek naar andere oplossingen en nieuwe businessmodellen waarmee het ‘transactionele internet’ vorm krijgt. Een internet waarbij de oplossing voor het ‘vertrouwensvraagstuk’ in het netwerk zelf ingebakken zit. Bijvoorbeeld met behulp van biometrische systemen (inloggen met een iris- of vingerafdrukscan) en blockchaintechnologie (zoals bij cryptomunten). In dit stadium maakt het niet meer uit of een transactie in de materiele wereld plaatsvindt of binnen het digitale domein; beide omgevingen zijn voor alle betrokken partijen even veilig en vertrouwd, aldus de auteurs.

De route op weg naar het transactionele internet beschrijven de auteurs aan de hand van belangrijke kernbegrippen als interactie, transactie, koopproces, tweezijdige markt, platform en data. We lezen in 5 hoofdstukken en 270 pagina’s aan de hand van theorieën, modellen en voorbeelden van alles over het verschil tussen interacties (gesprek) en transacties (overeenkomst), tweezijdige markten (Uber), verschillende soorten platformen (voor software, exchange, media, e-commerce, betaling, identiteit), de rol van intermediairs en tussenpersonen (Bol.com, Apple), symmetrische (Skype) en asymmetrische platformproposities (Google), longitudinale (eBay) en transversale platforms (PayPal), kip-en-ei dilemma en same side (Facebook) en cross-side netwerkeffecten (Airbnb), hubmodel (Twitter) en netwerkmodel (telecom) en de bekende customer journey als een serie van interacties dat uiteindelijk resulteert in een economische uitruil, een transactie. Op al die gebieden proberen traditionele spelers als banken, big techbedrijven als Amazon, Facebook en Google en fintech-nieuwkomers een stuk van de taart mee te pakken.

Ook introduceren de auteurs het transactiecontextmodel (met de vier contextfactoren relatie, product, locatie- en afstand en tijd en timing) en het TRUST-raamwerk (met de onderdelen trade, rules, use, standards en technology.) Twee instrumenten die je kunt gebruiken bij het in kaart brengen van de huidige en gewenste situatie. Het resultaat moet leiden tot twee ‘big fixes’ zo schrijven de auteurs. De eerste big fix is het doorbreken van de vertrouwensparadox. Want voor het versterken van het vertrouwen moeten gebruikers persoonlijke data afstaan, maar dat verlies van controle op die data ondermijnt ook weer het vertrouwen. We kunnen deze vertrouwensparadox doorbreken door over te gaan van institutioneel vertrouwen (toegevoegd aan het web) naar infrastructureel vertrouwen (ingebakken in het web). De tweede big fix is het herstellen van de ‘data benefit balance’ want die slaat nu wel erg ver door in het voordeel van bekende datagiganten als Amazon, Facebook en Google. Het herstellen van deze data-voordeel-balans komt er op neer dat de consument met behulp van slimme digi-oplossingen voor 100% zelf kan bepalen wie, waarvoor, wanneer en op welke wijze de beschikking krijgt over zijn persoonlijke data.

Het regelen van deze twee big fixes staat nog in de kinderschoenen als we het boek volgen. Aan het einde van het boek – na een uitvoerige beschrijving van huidige situatie – geven de auteurs in dertien pagina’s een ruwe schets van een oplossingsrichting waarvoor een wat meer centralistische aanpak nodig is. Tegen de internetgedachte en marktontwikkelingen in. Het boek sluit af met een digitale agenda en oproep voor leiders om samen tot een oplossing te komen. Een ambitieuze lijst van actiepunten voor beleidsmarkers en regelgevers, bedrijfsleven en organisaties, platforms en big techbedrijven, onderzoek en wetenschap en consumenten. Deze ambitieuze agenda en het grote aantal betrokken partijen geven al aan dat het realiseren van het transactionele internet, als het al lukt, niet van vandaag op morgen is geregeld.

Het doel van de auteurs van Alles transactie is het bewustzijn vergroten, richting geven en kennisdelen. Daar draagt dit boek zeker aan bij. Want zo schrijven de auteurs ‘Onze kennis over transacties en data lijkt niet in verhouding te staan tot het belang ervan.’ Het boek leest wel wat stroef door de nogal theoretische en abstracte aanpak. Het is eerder een degelijk naslagwerk, dan een inspirerende energizer. Dat het transactionele internet steeds belangrijker wordt maakt het boek prima duidelijk, want het huidige internet kent belangrijke tekortkomingen en ‘de digitalisering van de handel is pas net begonnen’.

Sjors van Leeuwen is werkzaam als zelfstandig adviseur op het gebied van klantgericht ondernemen (CRM), strategie en marketing. Hij is auteur van verschillende boeken zoals CRM in de praktijk, Klant in de driver’s seat, Zorgmarketing in de praktijk, Power to the people, Hoe agile is jouw strategie? en Wendbare strategie op een A4. Sjors van Leeuwen is verder initiatiefnemer van Zorgmarketingplatform, hét kennisplatform voor marketing in de zorg.

Shikko Nijland, Chiel Liezenberg, Douwe Lycklama
Alles transactie

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden