trefwoord

Waarheidsvinding

Wat is er werkelijk gebeurd? Die vraag staat centraal bij waarheidsvinding: het proces waarbij feiten worden achterhaald, gewogen en geduid om tot een betrouwbaar oordeel te komen. In het strafrecht en het civiele procesrecht is waarheidsvinding een kernbegrip, maar ook in de wetenschap, de journalistiek en zelfs in de literatuur speelt de zoektocht naar de waarheid een hoofdrol. Deze pagina brengt boeken en artikelen samen die laten zien hoe waarheidsvinding werkt, waar ze faalt, en hoe ze beter kan.

Waarheidsvinding in het strafrecht

Geen rechtsgebied waarin waarheidsvinding zo nadrukkelijk op de proef wordt gesteld als het strafrecht. Een verkeerde inschatting van feiten kan leiden tot een gerechtelijke dwaling, met alle gevolgen van dien. Ton Derksen heeft zich hierin gespecialiseerd en schreef meerdere boeken die de mechanismen van falende waarheidsvinding blootleggen.

Spotlight: Ton Derksen

Ton Derksen, emeritus hoogleraar wetenschapsfilosofie, ontleedt in zijn werk systematisch hoe waarheidsvinding in het strafrecht mis kan gaan. Zijn analyses van bekende strafzaken behoren tot de scherpste kritieken op het Nederlandse rechtssysteem.
Ton Derksen
Waarheidsvinding
In Waarheidsvinding legt Derksen uit welke systematische methoden nodig zijn om tot betrouwbare conclusies te komen, en welke denkfouten dat proces juist ondermijnen.
Boek bekijken
€ 24,90
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Ton Derksen
De ware toedracht
De ware toedracht beschrijft de vier operaties die volgens Derksen ten grondslag liggen aan goede waarheidsvinding: zoeken, zien, duiden en wegen van feiten.
Boek bekijken
€ 20,95
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Ton Derksen
De Deventer karaktermoord
In De Deventer karaktermoord toont Derksen aan hoe politie, OM en rechtbank in een concrete zaak faalden in hun taak om de waarheid te achterhalen.
Boek bekijken
€ 19,90
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis

Auteurs die schrijven over 'waarheidsvinding'

Ook andere auteurs bogen zich over spraakmakende zaken waarin waarheidsvinding onder druk stond. Peter van Koppen, hoogleraar rechtspsychologie, is al decennia een gezaghebbende stem in dit debat.

Peter van Koppen
De som van alle bewijs
De som van alle bewijs van Peter van Koppen beschrijft hoe verschillende partijen in het strafrechtssysteem de waarheid proberen te achterhalen, en waar dat proces kan mislukken.
Boek bekijken
€ 24,99
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Wat is nou waar? – ‘Helder en toepasbaar’
Martin van Staveren
Dit artikel gaat in op de vraag hoe je in onzekere tijden onderscheid maakt tussen feiten en meningen, betrouwbare en onbetrouwbare informatie - een vraagstuk dat direct raakt aan waarheidsvinding.

Bestrijding van tunnelvisie en gerechtelijke dwalingen

Een terugkerend thema in de literatuur over waarheidsvinding is tunnelvisie: het risico dat onderzoekers vasthouden aan een eenmaal gevormde overtuiging, ook als nieuwe feiten die tegenspreken. Dit fenomeen wordt uitgebreid behandeld door Eric Rassin.

SPOTLIGHT: Eric Rassin

Eric Rassin, hoogleraar en pro Justitia-rapporteur, onderzoekt al jaren de betrouwbaarheid van getuigenverklaringen en bekentenissen. Zijn werk verbindt wetenschappelijke methodologie met de praktijk van het strafrecht. Meer over Eric Rassin
Eric Rassin
WAARHEIDSVINDING ALS WETENSCHAPPELIJK EXPERIMENT
In Waarheidsvinding als wetenschappelijk experiment beargumenteert Rassin dat rechercheurs en rechters zich net als wetenschappers moeten opstellen: hypothesen toetsen in plaats van bevestigen.
Boek bekijken
€ 25,41
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Eric Rassin
Waarom ik altijd gelijk heb
Waarom ik altijd gelijk heb laat zien hoe confirmatiebias de waarheidsvinding bedreigt, niet alleen in de rechtspraak maar ook in de wetenschap en het dagelijks leven.
Boek bekijken
€ 18,99
Dit product is uitverkocht
Bas Haan
De Deventer moordzaak
De Deventer moordzaak van Bas Haan illustreert hoe media-invloed en tunnelvisie de waarheidsvinding in een complexe strafzaak kunnen vertroebelen.
Boek bekijken
€ 15,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Waarheidsvinding in het civiele recht

Niet alleen in het strafrecht, ook in civiele procedures is het vaststellen van de feitelijke waarheid essentieel voor een rechtvaardige uitspraak. Het spanningsveld tussen waarheidsvinding en partijautonomie krijgt daarbij bijzondere aandacht.

Raimond Giard
Werken aan waarheidsvinding
Werken aan waarheidsvinding van Raimond Giard behandelt systematisch hoe feiten en omstandigheden objectief kunnen worden vastgesteld in juridische procedures.
Boek bekijken
€ 92,50
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Ruth de Bock
Tussen waarheid en onzekerheid
Ruth de Bock beschrijft in Tussen waarheid en onzekerheid de spanning tussen het streven naar de volledige waarheid en de procedurele beperkingen waarbinnen rechters moeten opereren.
Boek bekijken
€ 172,50
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Marije van den Berg: ‘Beleid begint én eindigt met bewijs’
Marije van den Berg
Marije van den Berg pleit in dit artikel voor beleid dat is gebaseerd op bewijs uit de praktijk in plaats van aannames - een pleidooi dat raakt aan waarheidsvinding buiten de rechtszaal.

Forensisch onderzoek en de rol van deskundigen

Waarheidsvinding steunt niet alleen op juridische procedures, maar ook op technisch en wetenschappelijk onderzoek. Forensische wetenschap en deskundigenbewijs vormen daarbij onmisbare bouwstenen.

Ton Broeders Erwin Muller Freek de Wolff
Forensische wetenschap
Forensische wetenschap laat zien hoe technische en wetenschappelijke methoden bijdragen aan waarheidsvinding binnen de rechtspleging.
Boek bekijken
€ 98,50
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Jan Willem van Manen
De videoreconstructie in het strafproces
De videoreconstructie in het strafproces onderzoekt welke bijdrage videoreconstructies leveren aan de waarheidsvinding, en hoe deze methode nog kan verbeteren.
Boek bekijken
€ 75,95
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Ik weet dat u liegt Wie de waarheid wil achterhalen in een gesprek of verhoor, moet verder kijken dan lichaamstaal en intuïtie. Systematische technieken zijn betrouwbaarder dan buikgevoel bij het beoordelen of iemand de waarheid spreekt.

Waarheid als filosofisch en maatschappelijk vraagstuk

Waarheidsvinding is niet alleen een juridisch of forensisch proces. Ook filosofen, journalisten en schrijvers buigen zich over de vraag wat waarheid eigenlijk is, en hoe die te onderscheiden is van mening of overtuiging.

Waarheid is als een verhaal dat de werkelijkheid vormgeeft
Rob Wijnberg
Rob Wijnberg beschrijft hoe waarheid ons zowel verdeelt als kan samenbrengen, en biedt een prikkelende blik op de geschiedenis van het waarheidsbegrip.
George Orwell Bas Heijne
Over nationalisme
George Orwell laat in Over nationalisme zien hoe feiten ondergeschikt kunnen raken aan partijdige overtuigingen, een waarschuwing die nog altijd actueel is.
Boek bekijken
€ 12,50
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis
Radicale waarheid en radicale transparantie zijn de belangrijkste hulpmiddelen die ik ken om snel tot de kern van de zaak te komen. Uit: Principes
Julia Galef
The Scout Mindset
The Scout Mindset van Julia Galef pleit voor een houding waarbij je actief de waarheid zoekt, in plaats van bestaande overtuigingen te verdedigen - een verfrissend perspectief buiten het juridische domein.
Boek bekijken
€ 22,29
Nog niet verschenen, verschijningsdatum onbekend.

Waarheidsvinding in fictie

Ook in de literatuur is de zoektocht naar waarheid een terugkerend motief. Personages die geconfronteerd worden met verborgen geheimen of onopgeloste mysteries, weerspiegelen op hun eigen manier het proces van waarheidsvinding.

Tommy Wieringa
Nirwana
In Nirwana van Tommy Wieringa onderzoekt hoofdpersoon Hugo de ware toedracht van zijn grootvaders oorlogsverleden aan de hand van lang verborgen dagboeken.
Boek bekijken
€ 29,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Karin Slaughter
Stille geheimen
Stille geheimen van Karin Slaughter toont hoe waarheidsvinding als drijvende kracht fungeert in het thrillergenre, wanneer niemand in de stad wil praten over een oude dood.
Boek bekijken
€ 24,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Conclusie

Waarheidsvinding is nooit vanzelfsprekend. Of het nu gaat om een strafzaak, een civiele procedure, wetenschappelijk onderzoek of een roman: de weg naar de waarheid is bezaaid met valkuilen zoals tunnelvisie, confirmatiebias en belangenverstrengeling. De boeken en artikelen op deze pagina laten zien dat zorgvuldigheid, methodologische scherpte en een kritische blik onmisbaar zijn om feiten van fictie te scheiden - in de rechtszaal en daarbuiten.

Boeken over 'waarheidsvinding' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'waarheidsvinding'

De bestsellers

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen