Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
16 november 2011 | Jolanda Verbraak

Na 'Ego's en andere ongemakken' is Roos Vonk terug met een boek voor gevorderden; 'Menselijke gebreken voor gevorderden'. Niet alleen het ego wordt door Vonk luchtig geanalyseerd en bekritiseerd. Alle menselijke gebreken komen langs: van zogenaamd authentiek zijn tot zelfbedrog. En dat doet de hoogleraar sociale psychologie bijzonder scherp en onderbouwd.

'Menselijke gebreken voor gevorderden' is een boek dat voldoening biedt aan een van de vele menselijke gebreken: kortetermijnbevrediging. Roos Vonk schrijft namelijk met een derrmate grote spot - zowel over haarzelf als anderen - dat het herkenbaar en komisch is. Tegelijkertijd relativeert de gedachte dat al je eigen stommiteiten ook die van anderen zijn.

De opmaak van het boek ondersteunt het luchtige karakter ervan. Korte stukjes, die vaak eerder gepubliceerd zijn in Psychologie Magazine of Intermediair, volgen elkaar op. Door middel van verwijzingen in de kantlijn kun je snel doorbladeren naar een thema dat je aanspreekt.

Het gaat te ver om dit boek in te delen in de categorie luchtig en komisch. Ten eerste onderbouwt de auteur haar stukjes met verschillende wetenschappelijke artikelen van zichzelf als van anderen. Ten tweede bieden Vonks stukjes ook in professioneel opzicht veel herkenning en reflectie.

Een voorbeeld van een columns die ik als adviseur bijzonder bruikbaar vind, is die waarin Vonk reflecteert op een tv-interview van Martin Simek. Simek probeert in dit interview contact te maken door indringende vragen te stellen aan Piet Vroon. Vroon kan hier niet mee omgaan en reageert rationeel en ongemakkelijk. Roos Vonk geeft op deze situatie een mooie reflectie: zij verwoordt dat intimiteit niets te maken heeft met het stellen van indringende vragen. Juist door mee te bewegen met de ander, respect te tonen voor weerstand én, heel belangrijk, ook iets van jezelf te onthullen, creëer je veel meer intimiteit.

Dit inzicht is ook in mijn werk als adviseur van belang. Omdat er vaak weinig tijd is om de diepte in te gaan met een klant, kun je als adviseur snel in de reflex van Simek schieten: zoveel mogelijk indringende en slimme vragen stellen. De analyse van Vonk maakt je weer even bewust wat een effectievere aanpak kan zijn.

Bovenstaande is slechts één voorbeeld van de nuttige reflecties uit het boek. Die nuttige reflecties deed Vonk echter ook al in haar vorige boek. Een kritische lezer kan dus stellen dat 'Menselijke gebreken voor gevorderden' meer van hetzelfde is. Dat is waar, maar ik kan me zomaar voorstellen dat Roos Vonk daar niet wakker van ligt. Als vergevorderde in menselijke gebreken, weet zij waarschijnlijk dat als meer van hetzelfde goed is, mensen haar boek toch wel zullen kopen.

Geniet, maar lees met mate
8 augustus 2011 | Annegreet van Bergen

Het meest sympathieke van mensen vindt Roos Vonk hun vermogen zichzelf te vergeten. Zoals een muzikant die helemaal opgaat in zijn spel. Of iemand die pardoes de gracht in springt om een drenkeling te redden. Of wanneer je geniet van fluitende vogels of, gewoon van schoffelen in de tuin.

Het zijn momenten waarop mensen open en onbevangen zijn. Ze gaan helemaal op in zichzelf, ze vergeten even dat er een ‘ik’ bestaat. ‘Dat is denk ik waar het om draait als we het over authenticiteit hebben en over charisma: iemand die authentiek is, is niet bezig met zich zichzelf,’ schrijft Roos Vonk op een van de laatste bladzijden van haar boek ‘Menselijke gebreken voor gevorderden’. Het is een van de weinige keren dat Vonk zich onomwonden over het aardige van mensen uitspreekt. Zoals de titel van het boek al verklapt, heeft Vonk vooral aandacht voor onze gebreken.

Ook in haar verhaal over authenticiteit wijst Vonk op een menselijke zwakte. Doordat iedereen tegenwoordig min of meer weet dat ‘authentiek’ synoniem is met ‘sympathiek’ en ‘overtuigend’, proberen veel naar succes strevende mensen uit alle macht ‘authentiek’ te zijn. Dit soort pogingen zijn een contradictio in terminis. Dat gegeven inspireert Vonk tot een sneer naar het dezer dagen uiterst populaire en in menige training uitgevente ideaal van ‘authentiek leiderschap’: ‘Als je een authentiek leider wilt zijn omdat je daarmee aan overtuigingskracht of imponeer-effect denkt te winnen, hou dan maar op.’

Een boek over menselijke gebreken kan makkelijk zuur of sikkeneurig worden. Bij Vonk is dat niet zo. Haar toon is luchtig en relativerend. Dat komt vooral omdat ze laat zien dat ook haarzelf niets menselijks vreemd is. Bovendien wordt keer op keer duidelijk dat wij mensen allemaal in hetzelfde schuitje van zelfbedrog en egotripperij zitten.

Het boek is een verzameling van columns die eerder verschenen in Intermediair en Psychologie Magazine. Sommige zijn alleen vermakelijk. Andere vergroten je kennis over de menselijke geest. Vaak ook hebben ze praktisch nut. Want als hoogleraar sociale psychologie kan Vonk uit vele vaatjes tappen.

De in totaal 66 columns bestrijken een breed scala aan menselijke eigenaardigheden en gebreken. De informatiedichtheid per column is hoog. Dat pleit ervoor het boek niet in één ruk uit te lezen. Je hebt er meer aan wanneer je er af en toe een column leest en hem vervolgens rustig op je laat inwerken. Dat is vooral een kwestie van zelfbeheersing, waarvan Vonk een warm pleitbezorgster is. Eigenlijk had er op de omslag moeten staan: geniet, maar lees met mate.

4 augustus 2011 | Amber Zwartbol

Roos Vonk weet met haar scherpe pen op een pijnlijk herkenbare en vaak confronterende manier de mens te beschrijven. Of beter: ze weet de menselijk ego heel erg raak te beschrijven. Laagje voor laagje. En net als je denkt: 'gelukkig, zo ben ík niet', kom je erachter dat je eigenlijk net als alle anderen bent. Net een mens. Een illusie armer; zo bijzonder, uniek en speciaal ben je dus helemaal niet. 'Menselijke gebreken voor gevorderden' is de tweede verzameling van columns van Roos Vonk. Eerdere columns verschenen in 'Ego's en andere ongemakken'.

De waarheid met een flinke dosis humor
Wij mensen smullen maar al te graag van verhalen over anderen en ergeren ons mateloos aan het gedrag van anderen. Aan de caissière in de supermarkt die over iedereen roddelt wanneer we staan af te rekenen. Aan alle automobilisten op de weg, ze rijden allemaal in de weg. We storen ons aan mensen die zomaar hun mening verkondigen. Wat we echter voor het gemak even vergeten, is dat we dit zelf ook doen. En daar gaat 'Menselijke gebreken voor gevorderden' nou net over. Roos Vonk houdt een spiegel voor, waarbij het spiegelbeeld vaak niet is wat je wilt zien.

Met een flinke dosis humor en sarcasme wordt de soms pijnlijke waarheid blootgelegd. Diverse verwijzingen naar onderzoeken over het menselijk brein ondersteunen haar verhaal. Het is dus gewoon zo. Leg je er maar bij neer, of zoals Roos Vonk zelf zegt: 'we moeten met z'n allen een toontje later gaan zingen.' En verder: 'Het opgeven van illusies over jezelf kan pijnlijk zijn, maar het biedt ook een spectaculaire verruiming van je blik.'

Geruststellend
Door het hele boek wordt in de kantlijn verwezen naar andere hoofdstukken in 'Menselijke gebreken voor gevorderden' en naar het eerder verschenen 'Ego's en andere ongemakken'. De lezer hoeft niet per se het boek van begin tot eind te lezen. Kris kras is ook goed. Net waar je zin in hebt, alsof je wandelt door een stad en opeens een leuk zijstraatje ziet. Zo leest dit boek.

Het grappige is dat ik tijdens het lezen van het boek mezelf op de gedachte betrapte dat ik gewoon op de verwijzingen wilde klikken en zo direct op de goede bladzijde terecht zou komen. En ook nog eens bij de juiste alinea. Daarnaast miste ik dus ook nog eens mijn CTRL F-functie, die mij op de computer zo dankbaar ondersteunt wanneer ik iets zoek in een stuk tekst. 'Stom' dacht ik nog, 'om zo te denken'. Wat schetst mijn verbazing. In het hoofdstuk 'Undo' beschrijft Roos Vonk het verlangen naar CTRL F en de wens om 'Undo' in het dagelijks leven te kunnen toepassen. Een hele geruststelling, ik ben dus gewoon een mens.

Niet expres
'Menselijke gebreken voor gevorderden' zou wat mij betreft verplicht op de literatuurlijst geplaatst mogen worden voor welke studie dan ook. Op humoristische wijze wordt de lezer meegenomen op een reis naar en door zichzelf. Na wat weerstand om dit te erkennen, kun je niet anders dan na een paar hoofdstukken beschamend accepteren dat het gewoon zo is.

Roos Vonk biedt haar lezers wat hoop. Dat wat je denkt en doet, doe je niet altijd bewust, je brein neemt vaak een loopje met je. Grote kans dat je nooit denkt: 'laat ik nu eens fijn de feiten verdraaien en de conclusie trekken die voor mij het handigst uitpakt'. Juich niet te vroeg, dit betekent natuurlijk niet dat we er niets aan kunnen doen wat we doen. 'Wil je jezelf echt begrijpen, dan zul je domweg moeten aannemen dat je net zo bent als de andere mensen', houdt Roos Vonk ons voor. En zo is het maar net.

Door dit boek aandachtig te lezen, te herlezen en voor de spiegel te gaan staan voor een goed gesprek met jezelf, wordt de wereld misschien wel een stukje mooier. Stop. Denk nou niet meteen dat alleen jij en jij alleen dat voor elkaar kunt krijgen. Door allemaal wat milder naar die ander te kijken en wat realistischer naar onszelf, kunnen we ons brein misschien ooit de baas!

Mocht je nog twijfelen of je de confrontatie met jezelf wil aangaan, niet doen! Naast de pijnlijke en confronterende waarheid waarmee 'Menselijke gebreken voor gevorderden' je opzadelt, laat dit boek je ook schaterlachen. Zo hard dat de tranen over je wangen lopen.

22 juli 2011 | Ger Mouthaan

Opnieuw weet Roos Vonk, trainer, spreker, columnist en bovenal hoogleraar Sociale Psychologie in Nijmegen, ons op een altijd amusante en soms indringende wijze te confronteren met vele aspecten van het menselijk gedrag, gelukkig alleen dat van anderen. Na haar succesvolle boek 'Ego's en andere ongemakken' zet Vonk met 'Menselijke gebreken voor gevorderden' op boeiende wijze de ingezette lijn voort. Het is opmerkelijk hoe knap zij afdaalt uit het professorale vakjargon en ons in zeer begrijpelijke taal deelgenoot maakt van veelal opmerkelijke resultaten van psychologisch onderzoek. Een juweeltje dat tot nadenken stemt en na ieder van de 66 onderwerpen een glimlach van herkenning op je gezicht tovert.

Het handzame boekje 'Menselijke gebreken voor gevorderden' van Roos Vonk, is geschreven door hoogleraar Vonk vanuit haar vakgebied van sociale psychologie. Doordat ze het, als universitair docent, mengt met niet alleen scherpe eigen observaties van haar studenten, maar ook uit haar persoonlijk leven is het een allesbehalve droog studieboek geworden.

Het boek leest vlot weg, niet alleen door de vorm met directe verwijzingen naar andere delen in het boek en naar haar eerdere boek, maar vooral door de korte heldere formuleringen, waarmee Vonk op luchtige wijze door haar vakgebied fladdert. Zo kun je het boek op je eigen wijze tot je nemen, evt. in brokken of zelfs van achter naar voren.

Vonk geeft ons een inkijkje in 66 (hopelijk geen verkapte politieke boodschap J) verschillende door haarzelf geselecteerde onderwerpen uit de psychologie. Vrijwel ieder onderwerp is het resultaat van gedegen psychologisch onderzoek, waarnaar overigens keurig per bladzijde wetenschappelijk verantwoord wordt verwezen. Je bent tenslotte niet voor niets hoogleraar!
Ongemerkt en op speelse wijze worden zo vele begrippen uit de psychologie in deze korte essays uiteengezet en verduidelijkt. Er zit 'voor elk wat wils' in deze grabbelton van menselijk gedrag, waarin onze menselijke zwakheden genadeloos worden blootgelegd en ons onvermogen onszelf hierin te veranderen even onverbiddelijk wordt aangetoond. Mijn persoonlijke favorieten zijn de eye-openers: het 'persoonlijk immuunsysteem' (nr. 3) en de 'morele typecasting theorie' (nr. 43) en zo zal ieder zijn eigen briljantjes weten te vinden.

De hoofdconclusie is in feite dat je mensen, inclusief jezelf, vooral moet beoordelen, objectief kijkend naar het gedrag en niet naar de intenties, beweegredenen, drijfveren en wat dies meer zij. Vergeet jezelf en kijk naar buiten!

De verklaring in haar voorwoord van het 'gevorderden'-niveau is wat gezocht en vind ik niet echt terug in het boek. Het is eerder 'Ego's en andere ongemakken' 1.2 dan 2.0 en eerlijk gezegd, als hier een 'next level' ontbreekt, is daar in feite helemaal niets mis mee.

Het enige punt van kritiek op dit, overigens heerlijke boekje is dat Vonk het nodig acht een aantal persoonlijke maatschappelijke standpunten door de teksten heen te weven. Mij ontgaat volledig de relevantie van haar vegetarische voorkeur, echter vooral haar dierenactivisme en, overigens zeer warrig onderbouwde aanklacht tegen dierproeven doen het boek geen goed. Boeken van Scriptum Psychologie dienen mijns inziens te zijn gevrijwaard van dergelijke zeer persoonlijke toevoegingen van de schrijver.

Vonk, door meerdere optredens in actualiteitenprogramma's inmiddels een ontluikend BN-er, heeft ons taalgebied opnieuw verrijkt met een boek voor mensen, die tot zelfinzicht willen komen, zoals Vonk in haar voorwoord stelt. Daarin is ze opnieuw geslaagd. Chapeau!

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden