Vormen van zelfsturing

Inleiding 9

1 Visie op zelfsturing en hiërarchie 13
Zelfsturing als oplossing? 15
Bepalende factoren voor een succesvolle transitie 18
Visie, managementstijl en gedrag in de praktijk 27
Bezint eer ge begint 29
Vormen van zelfsturing 30

2 De volledig zelfsturende organisatie 33
Uitgangspunten bij het vorm geven aan zelfsturing 34
Kaders 37
Zelfsturing en de verschillende functiegroepen 39
Het zelfsturende team 40
Het management 41
Ondersteunende diensten 42
Teamcoach 43
Effecten van zelfsturing 46
Valkuilen 48

3 Meer autonomie in een hiërarchische setting 51
Ongemak bij managers 52
Bevoegdheden en besluitvormingsprocedures 53
Ontwikkelen van kaders 61
Overdragen van organisatorische taken aan het team 62
Teams toegang geven tot stuurinformatie 63
Opnieuw inrichten van de organisatielagen 63
Coachen en leidinggeven 64
Meer autonomie voor de operationele leiding 64
Omgaan met verschillen tussen teamleden 65
Ondersteunende diensten 67
Hybride werken 68
Werken met coaches 71
Werken met projectgroepen 72
Opleiding voor teamleden 73

4 Leidinggeven aan zelfsturende teams 75
Visie op zelfsturing: aangeboren of aangeleerd? 76
Managers die graag autocratisch leidinggeven 77
Managementrol is cruciaal 78
Belang voor de leidinggevende 78
Waar richt je je aandacht op bij het ‘nieuwe’ leidinggeven? 79
Alle managers op één lijn? 80
Medewerkers willen meer autonomie, maar jij (nog) niet! 81
Verdeeldheid in het team 82
Het ontwikkelen van kaders 83
Overeenstemming over kaders buiten het eigen werkgebied 86
Voortgangsgesprekken 87
Informatie over het resultaat aan de leidinggevende 88
Invoeringsplan 90
Stafdienst betrekken bij invoeringsplan 94
Relatie leidinggevende, team en stafmedewerker of specialist 94
Functioneringsgesprekken 95

5 De leidinggevende als coach 97
Coachend leidinggeven, bestaat dat eigenlijk? 98
Oplossingsgericht versus probleemgericht werken 99
De Oplossingsgerichte Interactie Methode (OIM®) 100
OIM en het werken met vijf aandachtspunten 103
Toepassing vijf aandachtspunten bij coachend leidinggeven 108