Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Businessarchitect en verandermeester - 'Food for further thought'
21 augustus 2020 | Elly Stroo Cloeck

In Businessarchitect en verandermeester van Ber Damen wordt gesteld dat er in deze snel veranderende wereld hoge eisen worden gesteld aan de verandercapaciteit van de organisatie en haar medewerkers.

Welke functie kan dit in goede banen leiden? HRM! Zij wordt organisatie-ontwikkelaar, voert de regie over veranderingen. Heel wat anders dan wat zij nu doet.
HRM is traditioneel een ondersteunende functie, die het bestuur en management als ‘businesspartner’ ten dienste staat (Angelsaksisch model), èn de belangen van de medewerkers behartigt (Rijnlands model). Onverenigbare doelstellingen, zo stelt de auteur. Vroeger liepen de belangen van beide groepen wellicht synchroon, nu niet meer.

In dit boek over veranderkunde passeren erg veel kennis, inzichten en modellen de revue, maar ik miste een beetje de rode draad. Desondanks staat er veel leerzame opmerkingen in: food for further thought.

Elly Stroo Cloeck is project- en interim-manager op het gebied van Finance, Internal Audit en Risk Management via haar bedrijf ESCIA. Daarnaast schrijft ze recensies en samenvattingen van managementboeken.


Businessarchitect & Verandermeester - 'Kan houvast bieden'
14 januari 2020 | Emiel Mulder

Ber Damen schrijft in zijn boek Businessarchitect & Verandermeester over toekomstige organisaties en geeft zijn toekomstvisie op organisatieontwikkeling, de noodzaak om te veranderen en de gevolgen voor de HR-professional.

De noodzaak om te veranderen voor organisaties is groter dan ooit en de behoefte aan nieuwe manieren van organiseren is enorm. Bij veel organisaties is deze realisatie inmiddels ingedaald, maar er concreet beleid op schrijven is slechts voor weinigen weggelegd.

Nieuwe, frisse bedrijven als Spotify of Google geven het goede voorbeeld, maar hun structuur kopiëren is niet wenselijk. Voor de moderne, toekomstgerichte HR-professional biedt het boek interessante inzichten en concrete aanknopingspunten om toe te passen in de eigen organisatie. Het boek beschrijft de huidige en toekomstige staat van organisaties en kiest ervoor om dit op een organische manier te doen, startend bij de hedendaagse ontwikkelingen in o.a. de maatschappij, de technologie en globalisatie, en eindigend bij concrete aanknopingspunten om het veranderingsproces in te zetten. Dit is een prettig gegeven; alle informatie volgt elkaar logisch op en geeft op verschillende momenten voldoende stof tot nadenken.

Hoewel het boek interessante inzichten biedt, met name omdat het boek gebruik maakt van een grote verscheidenheid aan bronnen, leest het boek toch enigszins traag weg. De noodzaak tot het onderbouwen van bepaalde denkbeelden of ontwikkelingen schiet soms zijn doel voorbij, waardoor het boek hier en daar wat ‘stroperig' aanvoelt. Ber Damen heeft duidelijk gekozen voor een aanpak gericht op kwaliteit (beter te veel dan te weinig informatie), maar hier en daar voelt het wat overbodig aan. ‘Businessarchitect & Verandermeester' is daardoor wel een inhoudelijk sterk boek en geeft, naast inzichten op het gebied van organisatieontwikkeling, ook een inkijkje in de mens en de veranderende wensen en ideeën over de betekenis van werk. Op bepaalde momenten is het boek zijn tijd ver vooruit; waar Ber Damen eigenlijk al afscheid neemt van het ‘Ulrich model' en hij schrijft ‘geen heil meer te verwachten van de rollen van Ulrich' zie ik in mijn werk nog veel organisaties die recent begonnen zijn met het implementeren ervan.

Deze organisaties zijn vaak traditionele, hiërarchische apparaten die zijn ingehaald door de tijd. Om te veranderen, kiezen ze voor een inrichting via het ‘Ulrich model', wat lijnrecht tegenover het idee van de schrijver staat. Hiermee geeft de schrijver het signaal af dat vergelijkbare organisaties als hierboven beschreven allemaal verkeerd bezig zijn. De vraag is of het voor deze organisaties echt met zo'n vaart loopt; aan de andere kant volgen verschillende ontwikkelingen zich in een dusdanig hoog tempo op dat het lastig te voorspellen lijkt.

Feit is dat de schrijver, Ber Damen, zich al ruim dertig jaar bevindt in de wereld van veranderingen en transities en er dus ongetwijfeld een aardige kijk op heeft. Het boek is daarom met name interessant voor eindverantwoordelijke HR-professionals, belast met de strategie van de organisatie. Zij hebben dagelijks te maken met soortgelijke vraagstukken als in het boek beschreven en zullen zeker profijt hebben van het lezen van dit boek. Voor de bredere doelgroep HR-professionals, waar ik zelf toe behoor, biedt het boek vooral een interessant kijkje in ‘het nieuwe organiseren' en geeft het inspiratie en stof tot nadenken.

Dat organisaties mee moeten in de hedendaagse veranderingen staat buiten kijf; wellicht dat Businessarchitect & Verandermeester houvast kan bieden in turbulente tijden.

Deze review is geschreven door Emiel Mulder, werkzaam bij Expand.


Wake up call voor HR-professionals
23 oktober 2019 | Bert Peene

Een wolf in schaapskleren, zo zou je Ber Damens nieuwste boek kunnen noemen. Zeker als je afgaat op de beschrijvende ondertitel (‘Over organisatieontwikkeling, veranderkunde en HRM in tijden van grilligheid, onvoorspelbaarheid en ontwrichting’). Want hoe onschuldig die ook moge klinken, het boek zit feitelijk boordevol venijn. Nadat hij eerst uitvoerig heeft beschreven hoe de wereld om ons heen ingrijpen d verandert en hoe snel dat gaat  – voor wie op zoek is naar wat het acroniem VUCA inhoudt: lees het eerste hoofdstuk – en wat dat betekent voor de huidige arbeidsorganisaties, rekent Damen genadeloos af met de huidige HR-professional. Incompetent en ambitieloos en daardoor van nul en generlei waarde voor organisaties die hun toekomstbestendigheid willen optimaliseren. Tenzij het roer drastisch omgaat.

Doorgaans is al snel duidelijk waar een boek over gaat. Titel (Businessarchitect & Verandermeester in dit geval), voorwoord en inleiding zijn er immers om de lezer de juiste richting te wijzen. Maar bij dit boek was dat anders; voor mij althans. Want de driedeling die de ondertitel lijkt te suggereren, kom je ook in het binnenwerk tegen. Er is dus eerst die uiteenzetting over hoe de wereld verandert. Daarna gaat Damen in op de vraag wat die veranderingen betekenen voor organisatieontwikkelaars – waarmee hij nadrukkelijk doelt op HR-professionals – en tot slot volgt een hoofdstuk volgt over veranderkunde. En hoewel Damen dat vast anders zal zien, vond ik de verbinding tussen die hoofdstukken best mager. Als het boek gepresenteerd was als een bundel essays, had ik daar prima mee kunnen leven.

Ik ga ervan uit dat het hoofdstuk over de broodnodige transitie in de wereld van HRM de publicatie van dit boek het meest rechtvaardigt. Over VUCA is intussen al het nodige geschreven, al doet Damen dat wat mij betreft overtuigender dan zijn voorgangers, en het hoofdstuk over veranderkunde voegt niets toe aan alle literatuur die in de loop der jaren over De Hollandse School van Veranderen verschenen is (in 2016).

In het bewuste hoofdstuk schetst Damen een ontluisterend beeld van de HR-professional anno Nu. HR-professionals fungeren van oudsher als de praatpaal voor medewerkers en als postillon d’amour tussen medewerkers, medezeggenschap en management. Waar nodig treden ze op als brandblusser en ‘opkuiser’, aldus Damen. In deze opvatting is de HR-professional minder een administrative expert – een uitstervend ras waarvan er volgens Damen overigens nog best veel zijn –  maar vooral een employee champion. Een (nog) meer eigentijdse rolopvatting is die van de HR-professional als strategic partner, die de organisatiestrategie vertaalt in een HR-strategie en toeziet op een adequate implementatie van beide. Dat klinkt al een stuk beter, maar ook over deze rol oordeelt Damen hard: niet goed genoeg! De HR-professional is in deze rol slechts de krullenjongen van het bestuur.

Het antwoord op de vraag welke rol dan wel past, wordt met name bepaald door de vraag wat organisaties nodig hebben: vandaag, morgen, overmorgen en zo verder. En dat is vooral wendbaarheid. Wendbaarheid is immers het antwoord van organisaties op de VUCA-wereld waarin zij opereren! Maar wendbaarheid ontwikkelen blijkt een hele kluif. Toch ziet Damen juist daar dé uitdaging voor de nieuwe HR-professional. Wendbaarheid ontwikkelen betekent onder meer zoeken naar nieuwe organisatiemodellen en passende besturingsmechanismen en werkprocessen. Het ontwerpen, inrichten en implementeren daarvan biedt ongekende mogelijkheden voor wat Damen ‘de voorheen-HR-professional’ noemt. Als het vakgebied zich daadwerkelijk zo ontwikkelt, is de HR-professional niet langer de administratieve regelfetisjist, de verzorgende personeelsbeheerder of de strategische businesspartner, maar een business architect en een verandermeester.

Maar is het vakmens daar ook klaar voor? Die vraag staat prominent bovenaan een van de paragrafen in dit hoofdstuk. Het antwoord luidt simpelweg ‘nee’. HRM staat voor een instrumentele, functionele en rationele benadering van mensen in organisaties; de mens als productiefactor. Dat uit zich in allerlei praktijken die in het verleden zinvol en nuttig waren, maar dat in de huidige omstandigheden niet langer zijn. Natuurlijk is de HR-professional nog steeds (mede)verantwoordelijk voor een effectieve, efficiënte en functionele organisatie, maar daarnaast moet hij zorgen voor een inspirerende, mooie omgeving waarin het lekker werken is. Damen noemt dat de schoonheid in organisaties.

Die ommezwaai zal in de praktijk nog een hele klus zijn; Damen benadrukt dat meer dan eens. Het professionele frame van de huidige generatie HR-professionals zal op de schop moeten (net zo goed trouwens als het institutionele frame van menige organisatie). Hinderende overtuigingen uit de weg geruimd, nieuwe curricula geïntroduceerd. Want ook opleidingen spelen hierin een belangrijke rol; zij moeten een ander type professional afleveren. ‘Vakmensen die weet hebben van wat mensen drijft en beweegt, die kennis hebben van het organiseren van samenwerking, die strategisch kunnen denken, die veranderingen kunnen entameren en begeleiden, die de business snappen en daar (mede) vorm aan kunnen geven.’ Businessarchitecten en verandermeesters dus. Was getekend: Ber Damen.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden