Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Het dodo-effect - Over gedragsverandering in organisaties
19 oktober 2016 | Sjors van Leeuwen

Mensen zijn vreemde wezens. Dat zien we iedere dag om ons heen. In organisaties leidt dat tot een bonte verzameling van menselijk gedrag dat vaak irrationeel, onbewust en zelfzuchtig is. Juist deze onzichtbare onderstroom, waar emoties hoogtij vieren, bepaalt volgens Gyuri Vergouw in het Dodo effect voor een belangrijk deel het succes van organisaties.

Gyuri Vergouw is al ruim 25 jaar actief in de advieswereld en schrijver van diverse boeken over management en sport. Zo schreef hij eerder De Strafschop over het recept voor de ultieme strafschop. Nu is er het boek Het DoDo effect – Over gedragsverandering in organisaties. Want volgens Vergouw is er te weinig aandacht voor de onzichtbare aspecten van het menselijk gedrag in organisaties.

Vergouw schrijft in de proloog dat managers naar schatting 80 procent van hun tijd bezig zijn met zichtbare en rationele dingen zoals plannen, personeel, kengetallen en contracten. Dit is de bovenstroom, die we begrijpen en stuurbaar is. De overige 20 procent van de tijd is er aandacht voor de onzichtbare en irrationele dingen in de organisatie. Denk aan politieke spelletjes, weerstand, angstcultuur, jaloezie, incompetentie, tegenwerking, etc. Dit is de onderstroom. Juist die onderstroom verdient volgens de auteur veel meer aandacht, want die bepaalt voor een belangrijk deel het succes van organisaties. Managers focussen zich te veel op dat wat ze kunnen zien, sturen en beheersen. Maar een organisatie kan op papier nog zo goed functioneren, de onderstroom bepaalt wat er iedere dag daadwerkelijk gebeurt. Om succesvol te kunnen zijn moet je niet alleen de bovenstroom, maar vooral de onderstroom doorgronden, begrijpen en beïnvloeden. De auteur beschrijft in Het Dodo effect hoe je verschillende elementen uit die onderstroom herkent en wat je daaraan kan doen (do’s) of juist moet laten (don’ts).

Het boek bestaat uit vier delen met in totaal 16 gedragingen die losjes met elkaar samenhangen. In de Hofhouding (deel 1) passeren verschillende rollen de revue die mensen kunnen aannemen. Denk aan het gedrag van zonnekoningen, hofnarren, klokkenluiders en roofridders & frontsoldaten. In Oorlog en vrede (deel 2) lees je over de manier waarop mensen elkaar kunnen dwarszitten. Het gaat dan over injaloetitis, angstcultuur, rouwverwerking en organisatierot. In de Onzichtbare organisatie (deel 3) komen een aantal onbewuste gedragingen aan bod die invloed hebben op de organisatie. De auteur laat hier zijn licht schijnen over de Abilene-paradox, trivaliteitswet van Parkinson, de paradox van Cobb en het Acapulca-syndroom. In Trots en vooroordeel (deel 4) komt het brein aan bod en hoe die ons regelmatig op het verkeerde been kan zetten door o.a. het George Clooney-effect, de voorkeur voor bevestiging, commitmentillusie en….het dodo-effect.

Het dodo-effect komt eigenlijk uit de psychotherapie. Het gaat over de constatering dat een therapeut die aandacht geeft, respectvol en vriendelijk is en alleen hierdoor al effect sorteert, ongeacht de methode die hij gebruikt. In organisaties betekent het dodo-effect dat men succes toeschrijft aan de inzet van een methode of analyse, terwijl het eigenlijk veroorzaakt wordt door de aandacht die een manager of adviseur geeft aan de mensen binnen de organisatie. Door authentiek contact, verbinding, luisteren en vertrouwen. Welke aanpak je daarbij kiest maakt eigenlijk niet zo veel uit en daarom is de dodo in organisatieland nog volop in leven, aldus de auteur. Het boek sluit af met een epiloog, waarin de auteur aangeeft waar het om draait bij modern management: verbinding, verantwoordelijkheid, tegenspraak, commitment en compassie. Essentieel daarbij is dat managers daadwerkelijk verbinding maken met hun medewerkers (dodo-effect). Want zo schrijft de auteur ‘hoe minder verbinding, hoe problematischer het wordt.’

De auteur heeft met Het Dodo effect een prettig leesbaar boek geschreven. Het boek geeft een mooi overzicht van onderstroomgedragingen die je in organisaties kan tegenkomen. De verhalen zijn sprekend en herkenbaar. Het boek is niet echt verrassend of vernieuwend, maar geldt dat ook niet voor het menselijk gedrag? De do’s en don’ts lezen in al hun eenvoud als een vanzelfsprekendheid waarbij het vooral draait om gezond verstand. Maar zoals de auteur benadrukt, de onderstroom in organisaties verdient veel meer aandacht. Want zo schrijft hij: ‘Mensen zijn vreemde wezens, maar we lijken onszelf in gekte en irrationaliteit te overtreffen als we samenkomen in organisaties.’ Het Dodo effect geeft je daar een goed beeld van.

Sjors van Leeuwen is werkzaam als zelfstandig adviseur op het gebied van klantgericht ondernemen (CRM), strategie en marketing. Hij is auteur van verschillende boeken zoals CRM in de praktijk, Klant in de driver’s seat, Zorgmarketing in de praktijk, Power to the people en Hoe agile is jouw strategie?

Het Dodo-effect
12 oktober 2016 | Henny Portman

Gyuri Vergouw neemt de lezer mee in zijn boek ‘Het dodo effect. Over gedragsverandering in organisaties’ naar het ‘onzichtbare deel’ van de organisatie, ook wel de onderstroom genoemd en hoe deze onderstroom de gewenste veranderingen kan beïnvloeden.

In het eerste deel komen we een aantal karikaturen tegen die ieder hun eigen specifieke gedrag tentoonstellen en waar iedere organisatie mee te maken heeft. Achtereenvolgens komen zonnekoningen, hofnarren, klokkenluiders, roofridders en frontsoldaten aan bod.

In het tweede deel krijgen we inzicht hoe mensen in organisaties elkaar het leven zuur kunnen maken en wat je daaraan kan doen. Hierin komen de volgende aspecten aan bod:

- Injaloetitis (over jaloezie die gepaard gaat met incompetentie)

- Angstcultuur

-  De generatiekloof (vele (sub)generaties)

-  Rouwverwerking (ontkenning, boosheid, onderhandelen, depressie en aanvaarding)

- Organisatierot (verloedering)

Deel drie duikt in de niet zichtbare aspecten van een organisatie die successen in de weg kunnen zitten of in ieder geval ze niet positief beïnvloeden:

- De Abilene-paradox (groepen van mensen nemen besluiten die tegenovergesteld zijn aan hun afzonderlijke overtuigingen)

- De trivialiteitswet van Parkinson (de meeste tijd gaat zitten in de minst belangrijke agendapunten)

- De paradox van Cobb (we weten het waarom van het mislukken en hoe dat te voorkomen maar laten de projecten nog steeds mislukken)

- Het Acapulco-syndroom (in 90% van de vergadertijd denk je aan andere dingen dan aan de vergaderonderwerpen)

Het laatste deel gaat in op onze eigen onbewuste kant. Wat doen het George Clooney-effect (Halo-effect), de voorkeur voor bevestiging (overtuigd van eigen gelijk), de commitmentillusie (ja zeggen, nee doen) en tenslotte het dodo-effect (over generalisatie van het effect van een therapie) met onszelf?

Ieder van de hiervoor genoemde rollen, gedragingen en aspecten worden in afzonderlijke hoofdstukken uitgebreid beschreven waarbij de auteur wetenschappelijke kaders koppelt aan zijn eigen ervaringen. Ieder hoofdstuk heeft eenzelfde opbouw: beschrijving, consequenties, aanpakken en do’s en don’ts en de relatie en samenhang met de overige aspecten.

Als rode draad door al deze hoofdstukken zijn de kernbegrippen verbinding, verantwoordelijkheid, tegenspraak, commitment en compassie. De auteur eindigt Het dodo-effect met het citaat uit De kleine prins van Antoine de Sain-Exupéry: 'Alleen met het hart kun je goed zien. Het wezenlijke is voor de ogen onzichtbaar.'

Henny Portman is eigenaar van Portman PM[O] Consultancy en biedt begeleiding bij het invoeren en verbeteren van project-, programma- en portfoliomanagement inclusief het opzetten en verder ontwikkelen van PMO's. Hij is auteur en blogger en publiceert regelmatig artikelen.

Management Summaries - Het Dodo-effect
24 september 2016 | Hans van der Klis

Het Dodo-effect van Gyuri Vergouw laat zich het best lezen als een fenomenologie van de irrationele gedragingen binnen organisaties. Zoals Vergouw terecht stelt, is er relatief weinig aandacht voor de onzichtbare aspecten van het menselijk functioneren binnen organisaties, oftewel de onderstroom.

Managers zijn naar schatting 80 procent van de tijd bezig met de zichtbare aspecten, zoals businessplannen, kengetallen en contracten. Maar de onderstroom heeft veel meer invloed op het resultaat van organisaties dan wij denken en verdient dus ook meer aandacht.

Vergouw, die door zijn onderzoek naar de perfecte strafschop beter bekend is als Professor Penalty, heeft zijn boek onderverdeeld in vier delen. Het eerste deel handelt over de rollen die mensen zich aanmeten, het tweede over de manier waarop mensen elkaar kunnen dwarszitten, het derde over de onbewuste gedragingen die invloed hebben op de organisatie en het vierde over de soms vreemde capriolen die ons brein maakt. Samen vormen de besproken fenomenen een interessante staalkaart van het menselijk gedrag binnen organisaties.

Het overzicht helpt de lezer zich bewust te worden van alle mogelijke problemen die de fenomenen met zich meebrengen. In vrijwel alle gevallen zijn ze op te lossen met gezond verstand, blijkt uit de tips die Vergouw geeft.

Hoewel de stukken aanvankelijk los zijn gepubliceerd, valt er zeker een rode draad in het boek te ontwaren. Modern management, is de stelling van Vergouw, draait uiteindelijk om vijf kernbegrippen: verbinding, verantwoordelijkheid, tegenspraak, commitment en compassie. Wie goed leest, ziet deze begrippen bij elk fenomeen terugkomen.

Uiteraard verwijst de titel naar de bekende Dodo die indertijd zo’n treurige toekomst tegemoet ging zien. Maar wat subtieler verwijst Dodo naar het Franse ‘fait une dodo’, een tukje doen. En eigenlijk past die verwijzing die verborgen ligt in de onderstroom veel beter: al slaapwandelend lopen bedrijven het ravijn in.

De volledige summary van Het Dodo-effect vindt u in de augustus-editie van Management Summaries.

Een gratis summary van The Spirit of the Valley is nu tijdelijk gratis te downloaden

Management Summaries - Het dodo-effect
4 augustus 2016 | Hans van der Klis

Het Dodo-effect van Gyuri Vergouw laat zich het best lezen als een fenomenologie van de irrationele gedragingen binnen organisaties. Zoals Vergouw terecht stelt, is er relatief weinig aandacht voor de onzichtbare aspecten van het menselijk functioneren binnen organisaties, oftewel de onderstroom.

Managers zijn naar schatting 80 procent van de tijd bezig met de zichtbare aspecten, zoals businessplannen, kengetallen en contracten. Maar de onderstroom heeft veel meer invloed op het resultaat van organisaties dan wij denken en verdient dus ook meer aandacht.

Vergouw, die door zijn onderzoek naar de perfecte strafschop beter bekend is als Professor Penalty, heeft zijn boek onderverdeeld in vier delen. Het eerste deel handelt over de rollen die mensen zich aanmeten, het tweede over de manier waarop mensen elkaar kunnen dwarszitten, het derde over de onbewuste gedragingen die invloed hebben op de organisatie en het vierde over de soms vreemde capriolen die ons brein maakt. Samen vormen de besproken fenomenen een interessante staalkaart van het menselijk gedrag binnen organisaties.

Het overzicht helpt de lezer zich bewust te worden van alle mogelijke problemen die de fenomenen met zich meebrengen. In vrijwel alle gevallen zijn ze op te lossen met gezond verstand, blijkt uit de tips die Vergouw geeft.

Hoewel de stukken aanvankelijk los zijn gepubliceerd, valt er zeker een rode draad in het boek te ontwaren. Modern management, is de stelling van Vergouw, draait uiteindelijk om vijf kernbegrippen: verbinding, verantwoordelijkheid, tegenspraak, commitment en compassie. Wie goed leest, ziet deze begrippen bij elk fenomeen terugkomen.

(U kunt de gehele samenvatting lezen in de augustus editie van Management Summaries.)

Het dodo-effect
1 juni 2016 | Nico Jong

Organisaties lijken te bestaan uit zichtbare, logische en rationele activiteiten en processen. Echter, iedereen die er werkt weet dat er ook onzichtbare, onlogische, irrationele en emotionele aspecten zijn.

Beide kanten staan bekend als de bovenstroom en de onderstroom. Managers houden zich gemiddeld 80% van hun tijd bezig met de bovenstroom, het zichtbare, het rationele. Ze houden dan maar 20% over voor de onderstroom, terwijl die juist voor een belangrijk deel de successen van de organisatie bepaalt. Managers gaan er nog steeds vanuit dat wat ze niet kunnen zien, ze ook niet kunnen sturen. Wel laten zij zich graag leiden door steeds weer nieuwe managementhypes.

In de psychotherapie kent men het ‘dodo-effect’. Het over-generaliseren van het effect van een therapie, terwijl het vaak niet uitmaakt wat men doet omdat de aanwezigheid van een therapeut al afdoende is om een positief effect te bereiken. Een therapeut die aandacht geeft, warm, respectvol en vriendelijk is en alleen hierdoor al effect sorteert, ongeacht de methode die hij gebruikt. In organisaties betekent het dodo-effect dat men succes toeschrijft aan de inzet van een therapie, analyse of methode, terwijl het eigenlijk veroorzaakt wordt door de aandacht die een manager of adviseur geeft aan de mensen binnen de organisatie. In managementland zijn veel elixerachtige benaderingen beschikbaar, maar uiteindelijk is de essentie van management- en advieswerk dat medewerkers en klanten gezien, gehoord, geaccepteerd en gewaardeerd willen worden. Dan gaat het om authentiek contact, verbinding, luisteren en vertrouwen. Vrijwel elke aanpak kan daarbij helpen en daarom is de dodo in organisatieland nog volop in leven.

Vergouw beschrijft in zijn boek een aantal irrationele gedragingen die veel voorkomen in organisaties. Mensen halen de gekste dingen uit zodra zij in hun organisatie komen. In ‘De hofhouding’ toont Vergouw de karakteristieke rollen van zonnekoningen, hofnarren, klokkenluiders en roofridders & frontsoldaten. In het tweede deel van zijn boek laat hij zien dat mensen het zichzelf en anderen verrekte lastig kunnen maken, vandaar de titel ‘Oorlog en vrede’. Deel drie behandelt ‘De onzichtbare organisatie’ waarin veel speelt maar dat we lang niet allemaal kunnen zien. Het vierde deel gaat over de onbewuste kanten van gedrag in organisaties, waarbij mensen zich vooral laten leiden door onbewuste vooroordelen.

Het boek van Gyuri Vergouw bestaat uit praktijktheorie: de ervaringen van een consultant gekoppeld aan bestaande wetenschappelijke kennis. Dat maakt de zestien gedragingen die hij beschrijft ook zo levendig en herkenbaar. Na iedere beschrijving van een gedrag volgt waartoe dat leidt in organisaties, hoe het fenomeen aan te pakken is en ten slotte enkele do’s en don’ts (mooie woordspeling op de dodo). Dit alles maakt Het dodo-effect tot een lekker leesbaar, confronterend boek dat naast de diagnose ook oplossingen biedt.

Nico Jong is senior adviseur Communicatieonderzoek bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden